Θέματα φιλοσοφικά, επιστημονικά, κοινωνικά, ψυχολογικά, για τον άνθρωπο. Νευροεπιστήμες, εγκέφαλος,συνείδηση και νοημοσύνη. Νίκος Λυγερός.
Όλες οι ανθρώπινες έννοιες είναι προβολές του ανθρώπινου πνεύματος γι'αυτό σε τελική ανάλυση πολλές φορές είναι απατηλές. Δεν βλέπουμε την πραγματικότητα , την αντιλαμβανόμαστε (όπως νομίζουμε εμείς πως είναι). Ο,τι βλέπουμε είναι μια ερμηνεία της πραγματικότητας, που βασίζεται σε υποκειμενικά, ελαττωματικά ή προκατειλημμένα παραδείγματα. Αυτό έχει επιπτώσεις όχι μόνο στο πώς καταλαβαίνουμε τον κόσμο, αλλά και πώς καταλαβαίνουμε τους ανθρώπους... Όταν κάποτε ρώτησαν τον Ηράκλειτο πώς γνωρίζει όσα γνωρίζει απάντησε: «ερεύνησα τον εαυτό μου». Όμως δεν αρκεί μόνο η αυτογνωσία, χρειάζεται και η εμπάθεια... O Σωκράτης, μέσω της μεθόδου διαλόγου που είχε αναπτύξει, εκμαίευε (εξ ου και Μαιευτική Μέθοδος) από τον συνομιλητή του την αλήθεια/γνώση που είχε μέσα του αλλά δεν γνώριζε. Ο άνθρωπος δε μπορει να αναζητά αυτό που δε γνωρίζει γιατί τότε δεν ξέρει τί να αναζητήσει αλλά ούτε αυτό που γνωρίζει μπορεί να αναζητά γιατί το ξέρει ήδη. Ο άνθρωπος τίποτε νέο δε μαθαίνει, παρά μόνο παίρνει συνείδηση των όσων ήδη γνωρίζει. Η γνώση (μάθηση) είναι ανάμνηση (ενθύμιση) , υπάρχει λοιπόν η ανάμνηση μέσα μας...

Ομιλία του Ν. Λυγερού με θέμα: «Έξυπνη παιδεία». Σύδνεϋ, Αυστραλία (Video)

Στην αρχή της ομιλίας μου θα δείτε ότι προήλθα από άλλη χώρα, αλλά στο τέλος μπορείτε να φανταστείτε τουλάχιστον, ότι προήλθα από άλλον πλανήτη. Ήταν ωραίο που ήμασταν εδώ ακούγοντάς σας όλους, ακόμα και τα τραγούδια ήταν πολύ ωραία. Είδα τις φωτογραφίες και ήθελα να σας πω κάτι, είναι σημαντικό να έχετε μία ημέρα γενεθλίων και έναν αιώνα. Πολλοί από εσάς είστε πολύ νέοι, επομένως προφανώς είμαι πολύ γέρος, οπότε μπορώ να κρίνω τι σημαίνει για τη στρατηγική ένας αιώνας. Αναφέρθηκαν κάποια λόγια από το παρελθόν. Θα ήθελα να σας δείξω κάποια λόγια από το παρελθόν και να σας δείξω κάποια πράγματα του μέλλοντος. Αν έχετε την επιθυμία να έχετε μέλλον, και δεν εννοώ επιτυχία, αλλά ως άνθρωπος να ζήσετε χωρίς λήθη, θα δείτε ότι χρειάζεστε το παρελθόν. Για παράδειγμα, είχα την ευκαιρία να δώσω διάλεξη σε μόνο 10 από εσάς, για την ώρα, δεν πειράζει, ήταν ωραία, αλλά διαφορετικά και ήταν στην πραγματικότητα ο τρόπος να φτιάξουμε γέφυρα μεταξύ του εγκεφάλου μας και του σώματός μας. Στην πραγματικότητα εξήγησα στους μαθητές ότι όλοι έχουν εγκέφαλο. Στην πραγματικότητα στην ερώτηση πρέπει να ξεκινάτε την απάντηση σας όχι με «έχω», αλλά «είμαι». Έτσι το πρόβλημα είναι το εξής. Συνεχώς βλέπουμε το σώμα μας, αλλά όχι τον εγκέφαλό μας. Και μόλις αναφέρω αυτό το γεγονός για να δείτε ότι αν θέλετε να ανήκετε στο μέλλον πρέπει να κρατήσετε ασφαλές τον εγκέφαλό σας. Για να το καταφέρετε, πρέπει να κάνετε κάτι. Δεν είναι να επιτύχετε, είναι μόνο να σκέπτεστε. Να σκέπτεστε πολύ. Μπορεί να έχετε πολλούς καθηγητές, αλλά υπάρχουν πολύ λίγοι Δάσκαλοι. Έτσι αν έχετε καθηγητές που είναι Δάσκαλοι, εκμεταλλευτείτε τους. Αν δεν είναι, ξεχάστε τους. Για να είσαι Δάσκαλος σ’ έναν τομέα χρειάζεσαι κάποιο έργο. Διότι είναι το έργο που δημιουργεί το ον και όχι το αντίθετο. Έτσι τους είπα, τους έκανα αυτή την ερώτηση, ακόμα και τώρα. Ποιος παίζει σκάκι; Ωραία. Ποιος παίζει Go; Άσπρη πέτρα-Μαύρη πέτρα. Όχι; Εντάξει. Ποιος παίζει Shogi; Εντάξει. Στην πραγματικότητα τώρα έχετε εργασία για το σπίτι, γιατί άμα θέλετε να μείνετε ζωντανοί και να εργάζεστε, χρειάζεται να μάθετε στρατηγική όχι μόνο γι’ αυτό το πεδίο, αλλά και για άλλα επίσης. Βλέπετε στους άλλους πρέπει να είμαστε μαζί, αλλά έχουμε κάποιον, μόνο έναν, που βλέπει όλους τους άλλους. Έτσι πρέπει να το κάνετε αυτό σε πολλά πεδία, στα μαθηματικά, στη φυσική, στη φιλοσοφία, στη γεωλογία, αλλά πραγματικά μην προσπαθήσετε, κάντε το. Αν θέλετε να το κάνετε, και όχι να προσπαθήσετε, μην βρίσκετε δικαιολογίες, όχι πια δικαιολογίες. Είστε αρκετά μεγάλοι, όχι τόσο γρήγοροι για την ώρα, αλλά να έχετε στο νου σας ότι ο εγκέφαλος σας είναι ο πιο ισχυρός υπολογιστής που έχετε σπίτι σας. Δεν είναι τα Windows 10, δεν είναι τα Unix, δεν είναι κανένα Cray. Αυτή είναι η καλύτερη επιλογή μας. Χρησιμοποιήστε το λοιπόν. Θέλω μόνο να σας δώσω ένα πρόβλημα, ένα πολύ εύκολο πρόβλημα. Πάρτε μόνο 4 ψηφία: 1, 3, 4 και 6, αυτό είναι όλο. Τώρα χρησιμοποιείτε τις συνήθεις πράξεις, συν, πλην, πολλαπλασιασμό και διαίρεση και πρέπει να βρείτε τον αριθμό 24. Πρέπει να χρησιμοποιήσετε αυτούς τους 4 αριθμούς, όλους από μία φορά. Τώρα συνεχίστε. Έτσι βλέπετε, ακόμα κι αν λέτε ότι δεν σας αρέσουν τα μαθηματικά, ότι έχετε ένα πρόβλημα τώρα.



Στην ζωή θα έχετε μόνο μία λύση, που είναι ο θάνατος. Είναι μια εύκολη λύση ακόμα κι αν το βρίσκετε πολύ δύσκολο στο τέλος με την πρώτη ματιά, είναι το ίδιο τέλος για όλους μας. Έτσι το πρόβλημα δεν είναι η λύση, αλλά είναι πώς να έχετε ζωή πριν το θάνατο. Για να έχουμε ζωή πριν από το θάνατο πρέπει να έχουμε υπ’ όψιν ότι αν δεν εργάζεστε, αν δεν δημιουργείτε κάτι, είστε ήδη νεκροί. Πολλοί από εσάς μέσα στην κοινωνία θέλετε να πετύχετε σ’ έναν τομέα, πολλοί θέλετε να πετύχετε και να είστε οι καλύτεροι του τομέα, να χρησιμοποιείτε τους άλλους, με τον καλύτερο τρόπο. Για παράδειγμα, με τα χρήματα, με την επιχειρηματικότητα, με την πολιτική, ό,τι θέλετε. Η ιδέα είναι η εξής, είναι πολύ εύκολο να ανήκεις στην κοινωνία, πολύ εύκολο. Το είδαμε με τις φωτογραφίες. Είναι πολύ δύσκολο ν’ ανήκεις στην Ανθρωπότητα. Έτσι αν θέλεις να είσαι άνθρωπος πρέπει να δημιουργήσεις. Δημιουργία και όχι γέννηση. Είναι κι αυτό καλό, αλλά δημιουργείς και πολλά προβλήματα μετά. Πολλά αγόρια, πολλά κορίτσια. Η ιδέα είναι η εξής, πώς μπορείς να συνεχίσεις να δημιουργείς κάτι; Για παράδειγμα, πρέπει να έχετε κατά νου το παρελθόν. Μερικοί από εσάς δεν ενδιαφέρεστε για το παρελθόν, για την ώρα. Όταν ενδιαφερθείτε για το παρελθόν είναι πολύ αργά. Στην πραγματικότητα, πρέπει να δούμε το μετά πριν το πριν και όχι το μετά, μετά το πριν. Μπορεί να φαίνεται παράξενο, αλλά στο τέλος υπάρχει ένας καλός λόγος. Πολλές φορές χρησιμοποιούμε τακτική και πολύ σπάνια στρατηγική, γιατί; Διότι φαίνεται να είναι η ίδια μέρα, κάθε μέρα. Είναι πολύ δύσκολο να δημιουργήσεις την εβδομάδα, είναι πολύ δύσκολο να δημιουργήσεις το έτος και ακόμα περισσότερο τον αιώνα. Μερικοί από εσάς θα ζήσετε τον αιώνα, λιγότεροι θα δημιουργήσουμε κάτι. Ελάχιστοι. Έτσι το πρόβλημα είναι πώς να το κάνουμε αυτό. Ανέφερα το παίγνιο Go, διότι η Ανθρωπότητα παίζει Go περισσότερο από 4,000 χρόνια και είναι ακόμα εδώ. Παίζουμε σκάκι εδώ και πολλούς αιώνες, αλλά είναι ακόμα εδώ. Οπότε πρέπει να σκεφτείτε τι θα μείνει, όχι αύριο, αλλά μετά το αύριο. Το μόνο πράγμα που θα μείνει είναι η δημιουργία. Έτσι όταν φτιάχνετε κάτι έναν πίνακα, ένα θεατρικό έργο, ένα βιβλίο, ένα θεώρημα, ένα λήμμα, ένα πείραμα, κάθε φορά πρέπει να κάνουμε κάτι που κάνει τη διαφορά. Πώς λοιπόν να κάνουμε τη διαφορά; Να είστε απλά διαφορετικοί. Μην προσπαθήσετε να είστε σαν τους άλλους. Πολλές φορές εδώ στην Αυστραλία άκουσα τη λέξη multicultural. Εντάξει, είναι δύσκολο. Είναι η ιδέα ότι είμαστε διαφορετικοί, είμαστε μαζί και καμιά φορά θεωρούμε ότι πρέπει να είμαστε ίδιοι. Αυτό είναι λάθος. Πρέπει να είμαστε διαφορετικοί. Για παράδειγμα, έχετε ένα νόμισμα; Δεν έχετε ένα νόμισμα, ούτε ο πολιτικός δεν έχει; Ελάτε τώρα! Ευχαριστώ. Βλέπετε το πρόβλημα είναι το εξής, πολύ εύκολο, ποιο είναι το αντίθετο από αυτό; Το αντίθετο αυτής της επιφάνειας δεν είναι η άλλη. Το αντίθετο αυτής της επιφάνειας είναι μια ίδια επιφάνεια. Αυτή είναι το συμπληρωματικό, όχι το αντίθετό της. Γιατί άμα βάλεις δύο φορές την ίδια επιφάνεια σ’ ένα νόμισμα, δεν θα είναι νόμισμα. Θα είναι ψεύτικο. Μην προσπαθείτε να είστε το ίδιο, γιατί θα είστε ως ένα ψεύτικο νόμισμα. Προσπαθήστε να είστε διαφορετικοί. Προσπαθήστε να δώσετε στους άλλους μια διαφορά. Η διαφορά δεν είναι μόνο το σώμα σας, είναι πρώτα απ’ όλα ο εγκέφαλός σας. Βλέπετε το σώμα επειδή είναι εύκολο. Φανταστείτε τώρα ότι έχετε έναν άνδρα μέσα σ’ ένα αυτοκίνητο. Α, με συγχωρείτε! Μια γυναίκα σ’ ένα αυτοκίνητο. Αλλά είναι παράξενο, σωστά; Εντάξει, έναν άνδρα σ’ ένα αυτοκίνητο και λέτε «Ένα όμορφο αυτοκίνητο, πρέπει να είναι ένας όμορφος άνδρας». Όχι; Ένα πολύ μεγάλο αυτοκίνητο, πολύ ωραίο αυτοκίνητο, όχι ένα φτηνό αυτοκίνητο. Το πρόβλημα είναι ότι δεν έχει σχέση. Είναι το ίδιο πράγμα για το σώμα. Κοιτάμε πολύ το σώμα και δεν ρωτάμε πώς είναι ο εγκέφαλος. Στην πραγματικότητα είμαστε εγκέφαλοι σε σώματα, αυτό είναι όλο. Μπορούμε ν’ αλλάξουμε το σώμα σας, όχι τον εγκέφαλό σας. Οπότε υπάρχει πρόβλημα, πρέπει να μάθουμε στον εγκέφαλό σας πώς να είναι εγκέφαλος και όχι ένα όργανο του σώματός σας. Ο εγκέφαλος σας δεν είναι ένα πόδι. Καμιά φορά για κάποιους, ίσως το πόδι να είναι καλύτερο. Θέλω να σας θυμίσω το εξής, αν χρησιμοποιείτε τον εγκέφαλό σας για να ζήσετε ελεύθεροι, θα έχετε το χρόνο να κάνετε πολλά πράγματα. Αν δεν τον χρησιμοποιείτε, θα σπαταλήσετε το χρόνο σας και θα τελειώσετε πριν το τέλος. Τώρα ίσως να είναι πολύ νωρίς για εσάς, αλλά είναι πολύ δύσκολο να δείτε το πριν.

Έτσι με το σκάκι, με το Go, με το Shogi, αλλά με όλα τα πεδία μπορούμε να φανταστούμε τον κόσμο πριν την πολλή σημαντική απόφαση. Έτσι όπως ξέρετε, έχουμε την Θεωρία αποφάσεων και σχεδόν όλοι μας θεωρούμε ότι είναι καλό να παίρνουμε αποφάσεις. Τώρα πρέπει να πάρετε την εξής απόφαση, είναι καλύτερα να το κάνετε μόνοι σας ή με συμβουλή; Στην πραγματικότητα προτιμούμε να το κάνουμε με τον δικό μας τρόπο, είναι φυσιολογικό, αλλά στο τέλος λέμε «υπάρχει κάποιος Δάσκαλος εδώ;» Και είναι πολύ αργά. Για σας, για τους νέους, το πρώτο πρόβλημα είναι να βρείτε έναν Δάσκαλο, απλώς βρείτε έναν Δάσκαλο. Αν σας δεχτεί, θα βρείτε έναν τρόπο. Δεν υπάρχει τρόπος χωρίς Δασκάλους. Οι πρώτοι Δάσκαλοι της ζωής σας είναι τα βιβλία, γιατί είναι νεκροί. Έτσι δεν χρειάζονται τίποτα από εσάς. Αλλά χρειάζεται να τους διαβάσετε. Οι δεύτεροι είναι άνθρωποι που ξέρουν ότι ξέρουν. Είναι πολλοί που δεν ξέρουν ότι δεν ξέρουν. Μην ανησυχείτε γι’ αυτούς, όλα είναι καλά, πάντα. Κάποιοι γνωρίζουν ότι δεν γνωρίζουν, πρέπει να τους διδάξετε. Κάποιοι δεν γνωρίζουν ότι γνωρίζουν, πρέπει να τους ξυπνήσετε. Προσπαθήστε λοιπόν να βρείτε την 4η κατηγορία και να μην μείνετε στην πρώτη. Θα δείτε ότι την πρώτη φορά είναι δύσκολο να δεχθείτε την κενότητα, αλλά είναι το πρώτο βήμα. Δεν είμαστε τίποτα χωρίς τους άλλους, είμαστε τα πάντα με τους άλλους. Εδώ λοιπόν είναι ένα σχολείο, μπορεί να καταφέρετε να τελειώσετε το σχολείο αλλά να θυμάστε, η λύση είναι μόνο μία, ο θάνατος. Προσπαθήστε να κάνετε κάτι από πριν για τους επόμενους, γιατί θα χρησιμοποιήσουμε μόνο αυτό στο μέλλον. Είναι πολύ σημαντικό να δείτε τη ζωή σας πριν τη ζήσετε. Στα μαθηματικά τα οποία είναι τέχνη, όχι επιστήμη, δημιουργούμε νέα αντικείμενα για να δούμε το αόρατο. Κάνουμε πολλούς υπολογισμούς χωρίς υπολογισμούς, γιατί σκεφτόμαστε πριν και όχι μετά. Εδώ λοιπόν έχετε ένα πρόβλημα, και είναι ωραίο να έχετε πρόβλημα μόνο οι άνθρωποι που πεθαίνουν έχουν πρόβλημα, οι νεκροί δεν έχουν. Στη ζωή όταν λέτε «πάλι έχω πρόβλημα», δεν πειράζει, σημαίνει ότι είστε ακόμα ζωντανοί. Οπότε χρησιμοποιήστε το για να βρείτε άλλα προβλήματα και όχι την λύση. Αν φροντίζετε για τους άλλους, θα βρείτε πολλά προβλήματα και θα ζήσετε ελεύθεροι. Αν φροντίζετε μόνο τον εαυτό σας, δεν μας ενδιαφέρει για εσάς. Σας ευχαριστώ πολύ.

Ομιλία του Νίκου Λυγερού με θέμα: «Έξυπνη παιδεία» Function Centre “The Grand Roxy” Brighton Le Sands. Σύδνεϋ, Αυστραλία 4 Ιουνίου 2016
http://www.lygeros.org/Talks/20160604_sydney.pdf