Θέματα φιλοσοφικά, επιστημονικά, κοινωνικά, ψυχολογικά, για τον άνθρωπο. Νευροεπιστήμες, εγκέφαλος,συνείδηση και νοημοσύνη. Νίκος Λυγερός.
Όλες οι ανθρώπινες έννοιες είναι προβολές του ανθρώπινου πνεύματος γι'αυτό σε τελική ανάλυση πολλές φορές είναι απατηλές. Δεν βλέπουμε την πραγματικότητα , την αντιλαμβανόμαστε (όπως νομίζουμε εμείς πως είναι). Ο,τι βλέπουμε είναι μια ερμηνεία της πραγματικότητας, που βασίζεται σε υποκειμενικά, ελαττωματικά ή προκατειλημμένα παραδείγματα. Αυτό έχει επιπτώσεις όχι μόνο στο πώς καταλαβαίνουμε τον κόσμο, αλλά και πώς καταλαβαίνουμε τους ανθρώπους... Όταν κάποτε ρώτησαν τον Ηράκλειτο πώς γνωρίζει όσα γνωρίζει απάντησε: «ερεύνησα τον εαυτό μου»... O Σωκράτης, μέσω της μεθόδου διαλόγου που είχε αναπτύξει, εκμαίευε (εξ ου και Μαιευτική Μέθοδος) από τον συνομιλητή του την αλήθεια/γνώση που είχε μέσα του αλλά δεν γνώριζε. Ο άνθρωπος δε μπορει να αναζητά αυτό που δε γνωρίζει γιατί τότε δεν ξέρει τί να αναζητήσει αλλά ούτε αυτό που γνωρίζει μπορεί να αναζητά γιατί το ξέρει ήδη. Ο άνθρωπος τίποτε νέο δε μαθαίνει, παρά μόνο παίρνει συνείδηση των όσων ήδη γνωρίζει. Η γνώση (μάθηση) είναι ανάμνηση (ενθύμιση) , υπάρχει λοιπόν η ανάμνηση μέσα μας...

Η επέτειος για τα εκατό χρόνια - Εκατό Χρόνια Μνήμης - Σκέψου την επιχείρηση Νέμεσις - Ο πολιτισμός των Αρμενίων


Ν. Λυγερός - Η επέτειος για τα εκατό χρόνια 

Η επέτειος για τα εκατό χρόνια
της γενοκτονίας των Αρμενίων
δεν είναι μια απλή εκδήλωση
λες και είναι μόνο μια γιορτή
γι’ αυτό ο καθένας μας πρέπει
να είναι πολύ προσεχτικός
στις επιλογές που θα προωθήσει
για να μην έχει ανάγκη μετά
να περάσει από την εξιλέωση
γιατί θα είναι αργά μετά
διότι εδώ μιλούμε για θύματα
ενός εγκλήματος κατά της Ανθρωπότητας
εδώ μιλούμε για γενοκτονημένους
έτσι μια απλή παράσταση
όχι μόνο δεν επαρκεί
αλλά δεν είναι η πρέπουσα
γιατί ο ρόλος μας ως Δίκαιοι
δεν είναι να ευχαριστήσουμε
μόνο και μόνο τον εαυτό μας
αλλά και να ενοχλήσουμε
τον θύτη για τη βαρβαρότητά του
μόνο έτσι είμαστε σωστοί
γιατί τα εκατό χρόνια
δεν είναι μόνο συμβολικά
είναι και πράξη αντίστασης.

Ν. Λυγερός - Μικρά και Μεγάλα Κατεχόμενα

Νίκος Λυγερός - Μικρά και Μεγάλα Κατεχόμενα.
Αν μερικοί από εσάς θεωρούν ότι υπάρχουν κατεχόμενα να ξέρουν ότι είναι μικρά κατεχόμενα, υπάρχουν και μεγάλα. Η Κωνσταντινούπολη είναι η μόνη πόλη στην Ελληνισμό που λέγεται Πόλη, έχει μεγάλη σημασία γιατί είναι μία μορφή ανωνυμίας. Είναι ανωνυμία, αλλά επειδή είναι μοναδική, ξέρουμε ακριβώς ότι είναι ονομασία. Αυτή η Πόλη κατάφερε σε διάρκεια να αποτελέσει το κέντρο μιας Αυτοκρατορίας που είναι η πιο μακρόχρονη του κόσμου. Η Κωνσταντινούπολη είναι σημείο αναφοράς διαχρονικό. Ξέρετε κάτι; Αν θέλετε να δώσετε ραντεβού σε κάποιον σε εκατό χρόνια, μπορεί μερικοί από εσάς να πουν στο σπίτι μου, στη γειτονιά μου. Θα δείτε ότι το πιο εύκολο και το πιο αποτελεσματικό είναι οι εκκλησίες για καλό ραντεβού. Από όλες αυτές τις εκκλησίες υπάρχει μία που είναι πιο ιδανική για τέτοια ραντεβού. Στην Κωνσταντινούπολη έχετε όλοι ένα ραντεβού με το μέλλον και το παρελθόν είναι η Αγία Σοφία. Η Αγία Σοφία δεν είναι η Αγία Σοφία, είναι η σοφία του Χριστού. Το εντυπωσιακό για μας είναι ότι σας λέει ο Ναός ότι δεν έχει ξεχάσει τίποτα. Η δομή του Ναού, η θέση του Ναού, η θέση της Κωνσταντινούπολης μέσα στον Ελληνισμό και στον Χριστιανισμό δεν είναι μία λεπτομέρεια. Και αν το σκεφτείτε, το Οικουμενικό Πατριαρχείο παραμένει εκεί, ενώ θα μπορούσε πολύ εύκολα να μετακινηθεί. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι παραμένει. Υπάρχει άλωση της Κωνσταντινούπολης από το 1453, 29 Μαΐου την Τρίτη το πρωί. Κι εμείς οι Έλληνες μιλάμε ακόμα για αυτήν το 2014, αυτό είναι ένα τεράστιο θέμα. Αυτό σημαίνει ότι είμαστε ικανοί να μην ξεχνάμε. Υπάρχουν άνθρωποι που δεν γεννήθηκαν Έλληνες, δεν έζησαν Έλληνες, δεν πέθαναν Έλληνες κι όμως παρέμειναν Έλληνες. Είναι μερικοί που άντεξαν όλα αυτά και παρ' όλα αυτά έχουν μείνει εκεί συνεχίζουν την παράδοση, συνεχίζουν την Χριστιανοσύνη, συνεχίζουν τον Ελληνισμό και δεν έχουν ξεχάσει τίποτα. Το θέμα είναι αν το ξεχνάμε εμείς. Όσο πιο πολλοί θα πηγαίνουν στην Κωνσταντινούπολη, τόσο πιο ζωντανή θα είναι. Γιατί υπάρχουν δικοί μας άνθρωποι εκεί πέρα. Μπορεί να τους ονομάζετε μόνο Κωνσταντινοπολίτες, ενώ στην πραγματικότητα είναι εγκλωβισμένοι. Θα ήθελα να σκεφτείτε ότι ένας τρόπος να τροφοδοτήσουμε αυτήν την συνέχεια του Χρόνου, αυτήν την υπερχορδή στην Κωνσταντινούπολη είναι να πηγαίνουμε εκεί πέρα αλλά ως Αποστολή. Αυτή η αποστολή είναι αυτό που εμπνέει τους άλλους. Μερικές φορές κάνουμε πράγματα χωρίς να ξέρουμε τον λόγο, άλλοι κάνουν λιγότερα επειδή ξέρουν τους λόγους, άλλοι κάνουν πράγματα επειδή είναι σπάνιος ο λόγος. Στην Κωνσταντινούπολη η Χριστιανοσύνη είναι το σημείο αναφοράς. Η Κωνσταντινούπολη είναι ένα γνήσιο μάθημα για τον Ελληνισμό και την Χριστιανοσύνη γιατί στην πραγματικότητα είναι ένας τόπος ιερός όπως είναι οι Άγιοι Τόποι, είναι μία καλή προετοιμασία για τους επόμενους. Ο συνδυασμός του Ελληνισμού και του Χριστιανισμού βρίσκεται στην Πόλη. Είναι πολύ καλό να πηγαίνουμε εκκλησία την Κυριακή, είναι εύκολο όμως. Είναι ακόμα καλύτερο αν βοηθάμε εκκλησίες να λειτουργούν. Κατά συνέπεια το φαινόμενο της Κωνσταντινούπολης είναι το πιο μακρόχρονο που έχει ο Χριστιανισμός, ο Ελληνισμός σε συνδυασμό και παρ' όλα τα προβλήματα είναι εδώ.




Νίκος Λυγερός - Παραγωγή έργου

Νίκος Λυγερός - Παραγωγή έργου.
Όταν μιλάμε μόνο και μόνο για κοινωνικές σχέσεις, κάνουμε επικοινωνία. Όταν μιλάμε για ανθρώπινες σχέσεις, κάνουμε συνεννόηση. Άμα δεν υπάρχει μια κοινή τομή, μέσα στις δύο νοόσφαιρες του καθενός και δεν παράγει ο άλλος κάτι, τότε έχουμε ένα πρόβλημα συνεννόησης. Σε κάποια φάση ακούσαμε ότι η θεολογία είναι σαν τις επιστήμες. Ρωτάμε τώρα: η θεολογία πρέπει να είναι επιστήμη κι η επιστήμη πρέπει να είναι θεολογία; Γιατί βλέπετε, άμα κάνετε μόνο το ένα, λέτε ας πούμε, εμείς είμαστε της επιστήμης κι αυτοί είναι της θεολογίας, τα βάζουμε έτσι και μετά αναρωτιόμαστε πώς κολλάει το ένα με το άλλο. Το πιο κλασσικό που θέλουμε να κάνουμε, είναι να μοιάζουμε. Στις παρέες μας, θέλουμε να μοιάζουμε με τους άλλους, γι’ αυτό παράγουμε παρέες, όπου βλέπουμε τον εαυτό μας. Έτσι, άρα βρισκόμαστε προσωπικά, και ρωτάμε ας πούμε στην παρέα: τι κάνατε εχθές; Και μας λένε: περάσαμε πολύ καλά. Ναι, αλλά τι κάνατε; Μας λένε: τίποτα, αλλά περάσαμε πολύ καλά. Άμα κάνετε την ίδια ερώτηση σε μια ομάδα, μπορεί και να μην πέρασαν καλά, αλλά υπάρχει παραγωγή έργου. Τι εννοώ μ’ αυτό; Στη θεωρία σχέσεων, όταν παράγουμε μία ομάδα ή όταν παράγουμε μία παρέα, δεν θέλουμε τα ίδια. Στην ομάδα θέλουμε τον άλλο εαυτό μας, θέλουμε το άλλο εγώ. Άρα πολύ συχνά έχουμε στις παρέες, ανθρώπους που μοιάζουν. Στην ομάδα δεν ψάχνουμε ανθρώπους που μοιάζουν, ψάχνουμε ανθρώπους που είναι το συμπληρωματικό από εμάς, δηλαδή που έχουν ιδιότητες που δεν έχουμε. Άρα το χαρακτηριστικό παράδειγμα που παίρνουμε είναι: Μπορείτε εύκολα να φανταστείτε μια παρέα με έντεκα τερματοφύλακες, οι οποίοι θα λεν για όλα τα γκολ, τα οποία έχουν φάει και που έχουν σταματήσει. Άρα μια παρέα με έντεκα τερματοφύλακες δεν μπορεί να είναι ποτέ ομάδα. Άρα ο τερματοφύλακας, ο οποίος είναι ανώμαλος εξ αρχής - με την έννοια την μαθηματική, εφόσον παίζει ποδόσφαιρο και είναι ο μόνος που παίζει με τα χέρια - ψάχνει ανθρώπους, που δεν είναι ανώμαλοι, δηλαδή, ανθρώπους που παίζουν με τα πόδια. Άρα ψάχνει ανθρώπους που δεν έχουν την ίδια ιδιότητα. Γιατί φανταστείτε να είχαν όλοι την ίδια ιδιότητα, θα ήταν όλοι κολλημένοι στο τέρμα, η εντεκάδα. Η ιδέα λοιπόν είναι ότι πολύ συχνά προσπαθούμε να βρούμε κάποιον, ο οποίος είναι το ίδιο με εμάς. Και αυτό που δεν καταλαβαίνουμε είναι ότι, όταν είναι το ίδιο με εμάς, είναι ο τέλειος τρόπος να τον βαρεθούμε. Άρα όταν ψάχνουμε λοιπόν τώρα τον άλλο που είναι συμπληρωματικός και είναι διαφορετικός, έχει άλλες ιδιότητες.


Ν. Λυγερός - Όταν ζητάς συγγνώμη

Νίκος Λυγερός - Οταν ζητάς συγγνώμη.

Όταν ζητάς συγγνώμη μη νομίζεις ότι επαρκεί.
Γιατί είναι μόνο η αρχή κι όχι το τέλος.
Όταν ξέρεις τι έγινε δεν μπορείς να είσαι αθώος
εκτός αν αποφάσισες να είσαι δίκαιος.
Τότε αρχίζει η αποστολή για να υπάρξει έργο.
Τότε χρειάζεσαι όλες τις δυνάμεις σου
για να υπερασπιστείς την αθωότητα
ενάντια στη βαρβαρότητα.
Τότε δεν πρέπει να προσπαθήσεις, αλλά να κάνεις.
Κι αν πραγματικά το πιστεύεις
τότε θα γίνει και το θαύμα.
Αφού το ζήτησε η Ανθρωπότητα.
Και μέσω του Χρόνου μπορείς
αφού θα είσαι πάντα μαζί του
έως το τέλος
να δημιουργήσεις το αδύνατο
να υλοποιήσεις την ουτοπία
και να αντικρίσεις στο μέλλον
την αξία του παρελθόντος
που δεν ξέχασες.
Έτσι από άνθρωπος γίνεσαι
συνάνθρωπος που ξέρει πια
ότι δεν έχει δικαίωμα
να ξεχάσει
τα θεμέλια της Ανθρωπότητας
όταν μιλά για δικαιοσύνη.
Ετοιμάσου λοιπόν για τον αγώνα
που θα δώσεις μετά το συγγνώμη
για να παραμείνεις
ανθεκτικός.
Γιατί η μάχη είναι πόλεμος
που θα διαρκέσει αιώνες.

Νίκος Λυγερός

Νίκος Λυγερός - Μνήμη Μέλλοντος

Νίκος Λυγερός - Μνήμη Μέλλοντος.
Η διάλεξη του Νίκου Λυγερού με θέμα: "Μνήμη Μέλλοντος". Δημοτικό Θέατρο Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, Κόρινθος, Δευτέρα 2 Μαρτίου 2015. 

Να σας πω την αλήθεια – γιατί, ούτως ή άλλως, δεν λέω και τίποτα άλλο – δεν περίμενα να ήμασταν τόσοι πολλοί, αλλά, μια που είστε εδώ, μην ανησυχείτε, θα πω τα ίδια. Άρα μερικές λέξεις αρχικά, είναι να προχωρήσω πάνω σε αυτό το μονοπάτι. Ο φίλος μου άρχισε να εκθέτει μέσω του φωτός – είναι ότι δεν δίνουμε πολλή μεγάλη σημασία στις λέξεις. Έχει ενδιαφέρον, γιατί οι ξένοι δίνουν μεγαλύτερη σημασία στις λέξεις μας, απ’ ότι εμείς στις δικές μας. Εμείς, για να φανούμε έξυπνοι, πρέπει να ονομάσουμε τα μαγαζιά μας στα αγγλικά, γιατί πουλάει περισσότερο έτσι. Άρα, έχετε ανθρώπους που μπαίνουν σε μαγαζιά, που δεν ξέρουν καν τι είναι το όνομά τους, γιατί αυτοί συνηθίζουν να πηγαίνουν στον κύριο Θωμά. Πάνε στον χασάπη, ας πούμε, δεν έχουν δει Rocky για να καταλάβουν την επιγραφή Butcher. Άρα, το πρόβλημά μας είναι ότι μερικές φορές μάς ξαφνιάζει, όταν δημιουργούμε πάνω σε έννοιες που έχουμε επινοήσει. Μία που είναι πολύ σοβαρή – και νομίζω για σήμερα θα είναι ο ελκυστής μας – είναι ότι η λέξη ‘αλήθεια’ σε άλλες γλώσσες δεν λέγεται με τον ίδιο τρόπο. Εντάξει; Άρα, όσοι είναι πολύγλωσσοι – και ξέρετε ότι οι Έλληνες είναι συνήθως πολύγλωσσοι, ακόμα κι αν δεν ξέρουν άλλες γλώσσες. Το βλέπετε όταν καθοδηγούμε έναν τουρίστα, τού μιλάμε σε πέντε, έξι γλώσσες, πάνω-κάτω ξέρουμε πού θέλουμε να πάμε εμείς. Τώρα, αν αυτός καταλαβαίνει πού θέλουμε να πάμε εμείς, είναι ένα άλλο θέμα κι έχω δει συχνά να μπαίνουμε κι εμείς μέσα στο αυτοκίνητο, για να του πούμε εκεί που θέλουμε να πάμε. Άρα, βλέπετε ότι έχουμε και τη νοηματική. Όσον αφορά λοιπόν στις λέξεις, στα ελληνικά έχουμε τη λέξη ‘αλήθεια’ και δεν συνειδητοποιούμε αμέσως, ειδικά οι πιο μικροί, άρα για τους πιο μικρούς να ξέρετε ότι κάθε φορά που λέω ‘πιο μικρούς’ είναι για να μη λέω ‘μεγάλος’ και τσατιστούν. Άρα, λέω για τους πιο μικρούς. Άρα, όπως έλεγα, οι πιο μικροί, γιατί οι αρχαίοι Αιγύπτιοι μας έλεγαν ότι ήμασταν ένας πολιτισμός χωρίς άσπρα μαλλιά. Άρα, είμαστε όλοι μικροί, για τότε. Δεν συνειδητοποιούν ότι έχουμε συνδεθεί με τη μνήμη και ότι θεωρούμε ότι η αλήθεια είναι μία. Υπάρχουν μερικές θεωρίες, που έχουν βάλει πολλές, συνήθως καταλήγουν στη νομική και στην ρητορική. Η αλήθεια για μας είναι μία, ως Ελληνισμό, για ποιο λόγο; Γιατί είναι η άρνηση της λήθης. Άρα – έχει ενδιαφέρον – εμείς, αυτό που δεν ξεχνάμε, το ονομάζουμε ‘αλήθεια’ και μερικές φορές ξεχνάμε ότι αυτό που ονομάζουμε ‘αλήθεια’, είναι αυτό που δεν ξεχνάμε. Άρα έχουμε ένα θέμα, γιατί όταν λέμε ότι λέμε την αλήθεια και προωθούμε τη λήθη, έχουμε ένα πρόβλημα. Π.χ. υπάρχουν άνθρωποι που θεωρούν ότι μπορούν να αλλάξουν τα πάντα και μας ετοιμάζουν και μας λένε ότι πρέπει να κάνουμε tabula rasa. Στην πραγματικότητα, ακόμα και η έκφραση tabula rasa, που είναι λατινική, εκφράζει το γεγονός ότι σβήνω τα πάντα, για να αρχίσω τα πάντα. Απλώς για εμάς είναι η γενοκτονία μνήμης, γιατί δεν μπορείς να σβήσεις τα πάντα. Το να σβήσεις τα πάντα σημαίνει, κυριολεκτικά, ότι πεθαίνει η ιστορία και δεν πεθαίνει μόνη της, όπως θα έλεγε ο φιλόσοφος, την σκοτώνουμε• είναι διαφορετικό, δεν περιμένουμε καν να ψοφήσει, την βοηθάμε. Άρα, το θέμα τής

λήθης έχει επηρεάσει πάρα πολύ τον Ελληνισμό, για έναν λόγο πολύ απλό: είναι ότι είμαστε τρεις κι ο κούκος. Καταλάβατε; Στην Κίνα όταν έχουν πρόβλημα λήθης, κάποιος θα το θυμηθεί. Εμείς, βέβαια, εδώ σήμερα το κάνατε εξ επίτηδες και ήρθατε πιο πολλοί, αλλά συνήθως είμαστε μόνο αυτοί που είμαστε, άρα δεν είναι και πάρα πολλοί. Θυμάστε ότι κάθε φορά έχουμε μια ταλάντωση μεταξύ δύο σταθερών επιπέδων. Το ένα είναι «εμείς είμαστε οι πιο καλοί στον κόσμο και είμαστε τόσο καλοί που είμαστε ακόμα και εξωγήινοι», το άλλο είναι ότι «ούτως ή άλλως εμείς είμαστε του φθόνου και δεν μπορείς να κάνεις τίποτα». Άρα, ανάμεσα στα δύο αυτά υπάρχει βέβαια ο Ελληνισμός, που δεν έχει καμία σχέση ούτε με το ένα, ούτε με το άλλο. Άρα μια αναφορά στον Ελληνισμό κι έχει δίκιο. Έχεις δίκιο, πολύ περισσότερο απ’ ότι νομίζεις, θα σας το πω πολύ απλά. Αν ο Ελληνισμός ήταν εναντίον της Ανθρωπότητας, θα ήταν ντροπή να είσαι Έλληνας. Καταλάβατε; Ο Ελληνισμός έχει εξωστρέφεια, είναι δώρο του Χρόνου στην Ανθρωπότητα. Άρα, άμα ο Ελληνισμός ήταν εναντίον της Ανθρωπότητας, τότε δεν αξίζει. Αν η Ανθρωπότητα θεωρεί ότι ο Ελληνισμός είναι τόσο σημαντικός ‘–ισμός’, από όλους αυτούς που έχουμε δει, και παραμένει θετικός, είναι επειδή βλέπει ό,τι έχει προσφέρει, δεν το έχει κρατήσει μόνο για τον εαυτό του. Άρα ο Ελληνισμός το χειρότερο που μπορούμε να του κάνουμε, γιατί έχουμε πει διάφορα. Ευτυχώς που υπάρχουν και οι μελετητές, που ξέρουν ότι, αυτά που λέμε τα διάφορα, είναι απόκρυφα και δεν έχουν γραφτεί ποτέ, ουσιαστικά, από αυτούς που λέμε ότι έχουν γίνει. Το χειρότερο πράγμα που μπορείτε να κάνετε στον Ελληνισμό, είναι να του αφαιρέσετε τους άλλους• γιατί, για να κάνεις προσφορά και να είσαι γενναιόδωρος, πρέπει να υπάρχει ο άλλος• άρα, όταν δεν υπάρχει ο άλλος, σου αφαιρεί το γενναιόδωρο στοιχείο που έχεις ενσωματωμένο μέσα σου, γιατί πάντοτε προσπαθείς να προσφέρεις στους άλλους. Άρα το θέμα της προσφοράς με τον Ελληνισμό είναι λίγο παράξενο και, μερικές φορές, όταν δεν το έχουμε στο μυαλό μας, το εκφυλίζουμε. Πολλοί από τους Έλληνες θεωρούν ότι ο στόχος τής ζωής τους – και μην στεναχωρηθείτε, αν είστε σε αυτή την περίπτωση θα πείτε ότι είναι για τα μικρά παιδιά –, πολλοί λοιπόν από τους Έλληνες, ο στόχος τους είναι να έχουν ένα σπίτι. Μετά, εφόσον το κάνουν, θυμούνται ότι δανείστηκαν. Λεπτομέρεια! Μετά, εφόσον το έχουν ξεπληρώσει, όταν γίνεται αυτό σε ανθρώπινη ζωή, γιατί μερικές φορές το μεταφέρουμε κιόλας, είναι και οι άλλοι που συνεχίζουν, θέλουμε να το αφήσουμε κληρονομιά και πάνω-κάτω, όπως ξέρετε, καταλήγουμε να έχουμε ένα λαό που έχει ένα σπίτι εδώ, ένα σπίτι εκεί, ένα σπίτι εκεί, βέβαια δεν τα έχουμε ποτέ μαζί. Αυτό δεν μας πειράζει, είναι η τεχνική της στρατηγικής να έχετε διασπορά. Όταν έχετε διασπορά δεν μπορούν να σας τα βομβαρδίσουν όλα μαζί, εντάξει; Γι’ αυτό να προσέχετε, όταν έχετε αντιπαροχή, μην τα δίνετε όλα στο ίδιο σημείο. Άρα, εδώ, με το θέμα της διασποράς, σιγά-σιγά δεν καταλαβαίνουμε την ουσία και η ουσία είναι μία – όχι αυτή που νομίζετε, επειδή ξέρετε από τραγούδια. Η ουσία είναι ότι ο Ελληνισμός αποφάσισε να χτίζει σπίτια πάνω στη θάλασσα. Αυτό είναι γαμάτο! Γιατί όλοι οι κόπανοι μπορούν να φτιάξουν ένα σπίτι πάνω στη γη. Και πολύ κόπανος να είσαι, στέκει. Όταν είσαι το παραμικρό ηλίθιος πάνω στη θάλασσα, έχεις ένα θέμα. Πας κατευθείαν στο βυθό! Άρα άμα το σκεφτείτε... Έλεγα σε μια άλλη διάλεξη, που αναρωτιόμουν πόσο βάρβαροι μπορεί να είναι, τους έλεγα «άμα θέλατε να μετακινήσετε την Ελλάδα, γιατί δεν σας αρέσει εκεί που είναι...», αλλά, όσο



βάρβαροι και να ήταν, κανένας δεν τόλμησε να τη βγάλει εκτός Μεσογείου. Σου λένε, «εντάξει υπάρχουν και όρια, μπορεί να μετακινηθεί λιγάκι, αλλά όχι και να βγει από τη Μεσόγειο». Θα ήθελα, λοιπόν, να σας κάνω την εξής ερώτηση: θέλω να φανταστείτε τον Ελληνισμό χωρίς καράβια, μόνο με σπίτια. Θα μου πείτε «είναι δύσκολο». Όχι, λέγεται ‘ελλαδισμός’. Γιατί είναι ο καθένας στο χωράφι του, ο καθένας στο χωριό του κι άμα είναι από το άλλο χωριό, είναι αναγκαστικά εχθρός και όσο πιο κοντινό είναι το χωριό, τόσο πιο εχθρός είναι. Ευτυχώς που έχουμε και αληθινούς εχθρούς, που μερικές φορές μας αναγκάζουν να είμαστε με το διπλανό χωριό, για να πολεμήσουμε τους άλλους. Άρα – ο Θεός βοηθάει σε αυτό – από εχθρούς έχουμε, γι’ αυτό είμαστε ακόμα μαζί• γιατί είμαστε μαζί, ακόμα κι από μακριά. Θέλω να σας πω αυτή την ιδέα, λοιπόν, το θέμα της θάλασσας. Όταν επιλέγεις να χτίσεις πάνω στη θάλασσα, δεν πρέπει μόνο να έχεις νοημοσύνη, πρέπει να έχεις και κότσια. Γιατί, ξέρετε, άμα πάρετε τώρα έναν κανονικό άνθρωπο, δηλαδή ένα άτομο, και του πείτε «βάλε όλη την περιουσία σου πάνω σ’ ένα καράβι», θα το σκεφτεί, ακόμα κι αν υπάρχει χορηγός από Ελβετία. Θυμάστε ότι η Ελβετία δεν έχει θάλασσα, έχει βέβαια το σύνταγμα του Καποδίστρια. Σας το λέω αυτό, γιατί η θάλασσα είναι κάτι το δυναμικό, αλλάζει συνεχώς, άρα δεν έχετε τίποτα το σταθερό και, ξαφνικά – εδώ είναι το πιο εντυπωσιακό –, σας υπενθυμίζω ότι είναι μερικοί λαοί που λένε ότι ξέρουν από θάλασσα, στην πραγματικότητα ξέρουν από λίμνες, γιατί πρέπει να βλέπουν την ξηρά• άμα δεν βλέπουν την ξηρά δεν πάνε πιο πέρα. Οι δικοί μας είναι από αυτούς τους θεότρελους, που ήταν ικανοί να είναι μέσα στη θάλασσα, χωρίς να βλέπουν ούτε ένα σημείο ξηράς. Αυτό ξέρετε πόσα κότσια θέλει; Αλλά δεν θέλει μόνο αυτό, θέλει και μυαλό, γιατί όταν δεν βλέπετε ούτε ένα ίχνος ξηράς, τότε το μόνο που σας καθοδηγεί είναι αυτά που είναι εκτός γης. Και βλέπετε, λοιπόν, πόσο φυσιολογικό είναι να είσαι πάνω στη γη, να κυκλοφορείς πάνω στη θάλασσα και να σε βοηθάνε μόνο πράγματα που είναι εκτός γης• ε, πρέπει να το έχεις αυτό, δεν πας έτσι τυχαία. Το άλλο που καταλαβαίνει γρήγορα ο Έλληνας με την θάλασσα, είναι ότι η θάλασσα είναι πιο έξυπνη από αυτόν. Όταν ακούτε για κάποιον ότι είναι καλός καπετάνιος και τα βγάζει πάντα πέρα, μην μπαίνετε στο καράβι του. Όταν ακούτε ότι δεν βγαίνει πάντα, τότε να μπαίνετε, γιατί αυτός που είναι καλός σε επίπεδο στρατηγικής και νοημοσύνης, είναι αυτός που ξέρει ότι υπάρχουν και όρια που δεν πρέπει να ξεπεράσεις, γιατί δεν υπάρχει πια επιστροφή. Άρα, το μη αναστρέψιμο είναι μια κίνηση πολύ σημαντική, όταν είμαστε λίγοι. Άρα θέλω να σας πω το εξής, φανταστείτε τώρα ότι όλη η περιουσία σας είναι πάνω σ’ ένα καράβι. Όλη, δηλαδή να μην έχετε τίποτα άλλο και θέλω να σκεφτείτε πώς βλέπετε την θύελλα, θα δείτε ότι πολύ γρήγορα θα φτιάξετε λιμάνι. Ε, ναι. Άρα ένα άλλο πρόβλημα που έχουμε με τα λιμάνια. Οι περισσότεροι από μας θεωρούν ότι τα λιμάνια είναι φτιαγμένα για να φεύγουμε, ενώ τα λιμάνια είναι φτιαγμένα για να επιστρέφουμε. Για έναν πολύ απλό λόγο: είναι εύκολο να φεύγεις, είναι δύσκολο να επιστρέφεις. Κοιτάξτε το με τη ζωή σας. Όλοι φεύγουν• πόσοι επιστρέφουν. Δεν έχουν φτιάξει λιμάνι, γι’ αυτό. Άρα το λιμάνι είναι λίγο παράξενο, γιατί, άμα το σκεφτείτε ορθολογικά, είναι πολύ χαρακτηριστικό του Ελληνισμού, γι’ αυτό είναι πραγματικά βρισιά όταν τρώτε μπριζόλες στο λιμάνι – αλλά, τέλος πάντων, πού να το ξέρετε –, γιατί το λιμάνι είναι ένα κομμάτι θάλασσας μες την ξηρά. Που αυτό πρέπει να το σκεφτείς, για να το

Ομαδικός αθλητισμός και θεωρία ομάδων

Νίκος Λυγερός - Ομαδικός αθλητισμός και θεωρία ομάδων.
Διάλεξη του Νίκου Λυγερού με θέμα: "Ομαδικός αθλητισμός και θεωρία ομάδων". Πανεπιστήμιο UCLAN Cyprus, Λάρνακα - περιοχή Πύλας. Δευτέρα 30 Μαρτίου 2015.

Ψυχομετρικά χαρακτηριστικά των προικισμένων παιδιών

Νίκος Λυγερός - Ψυχομετρικά χαρακτηριστικά των προικισμένων παιδιών.
Διάλεξη του Νίκου Λυγερού με θέμα: "Ψυχομετρικά χαρακτηριστικά των προικισμένων παιδιών." 4ο & 8ο Δημοτικό Σχολείο Χαλανδρίου, 07/12/2009.

Ο πρώτος ηλίθιος

Νίκος Λυγερός - Ο πρώτος ηλίθιος.
Ο ηλίθιος δεν μιλούσε πολύ. Μόνο οι άλλοι το έκαναν γι’ αυτόν. Ο ηλίθιος άκουγε. Άκουγε όλους τους άλλους. Ο καθένας είχε να του πει την ιστορία του, τον πόνο του και το βάσανό του. Ήταν χαρούμενοι μόνο όταν ήταν μαζί τους, όχι όταν ήταν με τους άλλους. Όταν έπαιζε με τα παιδιά τους, έλεγαν γι’ αυτόν ότι δεν είχε να κάνει τίποτα άλλο. Ο ηλίθιος άκουγε όλες αυτές τις ερμηνείες και τις απόψεις του κόσμου. Δεν άλλαζε όμως. Ήταν πάντα με εκείνους που τον είχαν ανάγκη, ακόμα και αν δεν είχαν ανάγκες. Ήταν η άμμος της παιδικής χαράς. Όλα τα παιδιά έπαιζαν μαζί του κι ύστερα τον άφηναν μόνο για να μπορέσουν να τον βρουν και πάλι την επόμενη ημέρα να τα περιμένει. Ο ηλίθιος τα αγαπούσε όλα και γι’ αυτό το λόγο δεν τον αγαπούσε κανένα ιδιαίτερα. Ήταν απλώς ο ηλίθιος τους. Μαζί του ένιωθαν πάντα ασφάλεια διότι ήταν ο μεγάλος. Όμως όπως ήταν ο μεγάλος τούς άρεσε να κοροϊδεύουν τα γεράματά του. Δεν έφταιγαν τα παιδιά αν είχε γεννηθεί γέρος για να τα προστατέψει. Εκείνος έφταιγε για όλα, τα παιδιά ήταν αθώα και το ίδιο οι γονείς τους. Δεν ήταν αγαθός αλλιώς πώς θα έφταιγε για όλους και όλα. Ήταν υπεύθυνος για όλα μπροστά σε όλους και για όλους μπροστά σε όλα. Όπως δεν ανήκε σε καμιά παρέα, ήταν ο παράξενος της παρέας. Και κάθε παρέα ήθελε τον παράξενό της. Ο ηλίθιος αναλάμβανε αυτό το ρόλο με πάθος και περίμενε τα καρφιά της αθωότητας που δεν έλειπαν ποτέ να τον πληγώσουν. Για τα παιδιά ήταν ο γαλάζιος γίγαντας, εκείνος που δεν πέθαινε ποτέ για να τον βασανίζουν όλα τα παιδιά δίχως εξαίρεση. Βέβαια οι γονείς ήξεραν ότι ήταν παράξενος. Και τον πρόσεχαν όπως προσέχουν τους δασκάλους. Κάθε του λέξη την ερμήνευαν. Δεν έπρεπε να θίξει την κοινωνία. Ο ηλίθιος ήταν ο δάσκαλος των παιδιών διότι ήταν παιδιά. Έτσι τουλάχιστον πίστευαν. Η ανθρωπιά του δεν ήταν ένα καλό παράδειγμα για τα κοινωνικά παιδιά και πρόσεχαν να μην εκτραπούν. Ενώ τα παιδιά τον αγαπούσαν διότι μπορούσαν να τον πληγώσουν δίχως να πει τίποτα. Ενώ τους γιάτρευε κάθε φορά που πονούσαν ακόμα και αν το χτύπημα ήταν δικό τους. Ήταν ο δικός τους ηλίθιος. Έτσι τον έβλεπαν και οι γονείς. Αρκεί να μην έβλαπτε την κοινωνία. Μιλούσε βέβαια για την ανθρωπότητα αλλά του το συγχωρούσαν διότι ήξεραν ότι ήταν ηλίθιος και παράξενος. Έλεγαν μέσα τους ότι ο καθένας έχει τα κουσούρια του. Η ανθρωπότητα ήταν η αδυναμία του αλλά ποιος μπορούσε να κατανοήσει τι έλεγε πραγματικά και ουσιαστικά. Όμως μερικά παιδιά που ήταν και αυτά παράξενα τον άκουσαν. Δεν μιλούσαν πολύ και οι γονείς δεν αντιλήφθηκαν αμέσως το κακό που γινόταν. Άκουγαν τον ηλίθιο και καταλάβαιναν για πρώτη φορά τι σημαίνει ζωή. Θέλησαν να μιλήσουν για πρώτη φορά για την ανθρώπινη ζωή στην κοινωνία και τότε εκείνη αποφάσισε να λυτρώσει τον ηλίθιο από τα βάσανα. Τον δηλητηρίασε. Ήταν ο πρώτος ηλίθιος και λεγόταν Σωκράτης.

Σκίτσο (Ν. Λυγερός) - Ανθρώπινο βλέμμα.
http://lygeros.org/articles?n=4530&l=fr

Νίκος Λυγερός - Η Ιερή Συμμαχία

Νίκος Λυγερός - Η Ιερή Συμμαχία.

Η Ιερή Συμμαχία

Έξω έβρεχε δυνατά λες και έκλαιγε ο ουρανός.
Κανείς δεν ήξερε ακόμα για τις μυστικές διαπραγματεύσεις.
Όλοι περίμεναν ν’ αλλάξουν θέση οι άλλοι.
Εδώ και μήνες δεν είχε κουνηθεί κανείς.
Ενώ υπήρχε ανάγκη.
Τρομερή ανάγκη.
Το ταξίδι για τη Μάλτα είχε κρατήσει χρόνια.
Κι όμως ήταν στο πνεύμα του σαν να ήταν χθες.
Το παρελθόν και το μέλλον ήταν πάντα μαζί.
Τουλάχιστον μέσα στο πνεύμα του.
Είχε έρθει η ώρα της αλλαγής.
Δεν μπορούσε να περιμένει άλλο.
Τον είχαν ήδη ανάγκη εδώ και μήνες στο άλλο νησί.
Στην άκρη της Ανατολής.
Μόνο που στην Βενετία το νερό ανέβαινε.
Ψηλά.
Σαν την αγανάκτησή του.
Είχε όμως άπειρες αντοχές.
Κοίταξε από το παράθυρο.
Είδε την αντανάκλαση της Σελήνης.
Κάθε κύμα την άλλαζε.
Τότε σκέφτηκε το αδιανόητο.
Το θαλάσσιο πνεύμα.
Στη Βενετία είχε εισχωρήσει στην Πόλη.
Κι ενώ όλοι πίστευαν ότι ανήκε στη γη
ήξερε ήδη την αλήθεια
εδώ και αιώνες.
Ο Χρόνος ήταν μαζί του.
Αλλά οι άλλοι δεν ήταν με το Χρόνο.
Η βροχή σταμάτησε.
Το νερό δε σήκωνε πια τη σελήνη.
Έπρεπε να βυθίσει τη μισή.
Έτσι πήρε την απόφαση.
Θα έφευγε πριν τις διαπραγματεύσεις
για να προφτάσει.
Έβλεπε ήδη τα θύματα της βαρβαρότητας.
Κι ετοιμάστηκε για την αντεπίθεση.
Για τη συνέχεια.
Ο αετός θα πετούσε και πάλι.
Με τα γεράκια και τα λιοντάρια.
Ιερή Συμμαχία.



Το κεφάλι του Niccolò Dandolο

Η νύχτα δεν είχε τελειώσει.
Κι είχε στο μυαλό τον Διοικητή της Λευκωσίας.
Κι όχι μόνο τις πράξεις βαρβαρότητας.
Γιατί ήξερε πως αντιστάθηκε για δύο μήνες την εισβολή της βαρβαρότητας.
Επίσης δεν μπορούσε να ξεχάσει το έργο.
Γιατί ο θάνατός του δεν έσβησε τα πάντα.
Δεν ήταν σαν αυτούς που θυμούνται από το Βυζάντιο μόνο και μόνο το τέλος, την άλωση.
Είχε μέσα του τους έντεκα αιώνες.
Κι η μεγαλύτερη Αυτοκρατορία σε χρονική διάρκεια ήταν παράδειγμα προς μίμηση για όσους ζούσαν με τη στρατηγική.
Ακόμα κι αν αυτό ήταν με το σταυρό στο χέρι.
Επίσης δεν μπορούσε να ξεχάσει ότι το κεφάλι του Niccolò Dandolο συνέχισε το έργο του και μετά το τέλος.
Αφού ακόμα και νεκρό δεν επηρέασε ούτε τον Bragadin ούτε τον Baglioni.
Μπορεί να ήταν σακατεμένο από τους Οθωμανούς δεν άλλαξε τίποτα.
Τα έθαψαν στην Αμμόχωστο με όλες τις τιμές.
Γιατί το κεφάλι αυτό είχε αντισταθεί έως το τέλος.
Κανείς δεν είχε ξεχάσει την πολιορκία της Πόλης και τους σταυρωμένους ιππότες, ούτε την αντεπίθεση με τα κεφάλια και τα κανόνια.
Σιγά σιγά φαινόταν το ηλιοβασίλεμα να τελειώνει για ν’ αλλάξει η εποχή.
Δεν μπορούσε να παραμένει κυρίαρχη η βαρβαρότητα.
Η Μάλτα που ήταν τόσο μικρή δεν της είχε αφήσει κανένα περιθώριο.
Την είχε διώξει με την ουρά κάτω από τα σκέλια.
Δίχως δυνατότητα επιστροφής.
Κι εδώ η Βενετία αργούσε ακόμα.
Κοίταξε τ’ αστέρια.
Έδειχναν ήδη την πορεία που έπρεπε ν’ ακολουθήσει για να βρεθεί στο πλάι των πολιορκημένων που άντεχαν ήδη τόσους μήνες.
Τους φαντάστηκε σαν τα αστέρια μέσα στο σκοτάδι της νύχτας με τον Διοικητή τους σαν φάρο.
Τον περίμενε ήδη.
Κι είχαν αργήσει.
Αλλά θα τον έβλεπε ζωντανό.



Το κάστρο του Michele Sanmicheli

Είχε γνωρίσει τον Michele.
Κι ήξερε για την ανθεκτικότητα του κάστρου.
Ήταν από τους σπάνιους αρχιτέκτονες που ήξεραν από πολιορκητική και είχαν εικόνα της Μεσογείου.
Είχε πάει στην Κέρκυρα, στην Κρήτη και στην Κύπρο.
Είχε μάθει από κοντά και την ελληνική τέχνη.
Έτσι βλέπουμε στα έργα του δωρικούς κίονες.
Οι εκκλησιές και τα παλάτια του έδειχναν την ευαισθησία του για την αξία της πέτρας.
Και τα κάστρα του για το σεβασμό προς τους ανθρώπους που προστάτευε.
Στην Αμμόχωστο το κάστρο του δέσποζε απέναντι στη θάλασσα σαν ένα αρχαίο ελληνικό θέατρο, γιατί ήξερε την αξία και τη σημασία της.
Η προστασία του βασιζόταν σε μια δομή με τέσσερις γωνίες και μια βαθιά τάφρο.
Έπρεπε λοιπόν ο κατακτητής να τα δώσει όλα για να πάρει λίγα.
Στην αρχή οι Οθωμανοί πίστεψαν ότι θα τα βγάλουν πέρα εύκολα με τους Γενίτσαρους.
Όμως όταν τους έστειλαν στην πρώτη επίθεση για να εντυπωσιάσουν τους πάντες τους απέκρουσε το ενετικό ιππικό.
Και αυτό προκάλεσε όχι μόνο έκπληξη στους περισσότερους αλλά και δέος στους ειδικούς.
Η Αμμόχωστος δεν θα αποδεχόταν καμία μα καμία παράδοση χωρίς σκληρή μάχη.
Οι Αμμοχωστιανοί δεν ανήκαν σε αυτούς που φεύγουν πριν καν δουν τον εχθρό.
Θα έμεναν έως το τέλος να προστατεύσουν τη γη τους.
Αυτό κατάλαβαν οι εχθροί τους.
Έτσι άλλαξαν στρατηγική.
Κι άφησαν την μετωπική προσέγγιση.
Από εκείνη τη στιγμή χρησιμοποίησαν το πυροβολικό.
Είκοσι πέντε κανόνια κι τέσσερα πύρινα στόματα άρχισαν να βομβαρδίζουν ανελέητα την Πόλη κι όποιον έπαιρνε ο χάρος.
Όμως δεν είχαν προβλέψει τις αντοχές των λιονταριών του Αγίου Μάρκου.
Και κάθε χτύπημα ακόμα κι αν τους λάβωνε τους μεγάλωνε για τον αγώνα.
Αυτούς είχε στο μυαλό του όταν τελείωσε η νύχτα.

Νίκος Λυγερός - Η Ελληνική Επανάσταση ως παράδειγμα αντίστασης

Νίκος Λυγερός - Η Ελληνική Επανάσταση ως παράδειγμα αντίστασης.
Η διάλεξη του Νίκου Λυγερού με θέμα: "Η Ελληνική Επανάσταση ως παράδειγμα αντίστασης". Μαρκίδειο Θέατρο, Πάφος. Τρίτη 24 Μαρτίου 2015.

Ανοίγει μόνος του την κλειστή αυλαία που βρίσκεται πίσω από το βήμα και αποκαλύπτει ένα πανώ, που ήταν πίσω από την κουρτίνα και σχετίζεται με την Επανάσταση και τους Ήρωες του 1821.


Δήμαρχε,

Είμαστε και στο θέατρο κι όχι μόνο του Ελληνισμού, άρα, θεωρώ ότι για να γίνει σωστά αυτή η ομιλία είναι καλό να τα βλέπουμε αυτά (δείχνει το πανώ) κι όχι να τα έχουμε πίσω από τις κουρτίνες. Λοιπόν, θα έχω λίγο χρόνο, άρα θα πάω γρήγορα.
Για όσους δεν είναι προετοιμασμένοι, καλύτερα να καθίσετε, γι’ αυτούς που δεν είναι καθόλου προετοιμασμένοι, καλύτερα να φύγετε και για τους άλλους... θα τα δείτε. Οι Ιστορικοί ασχολούνται με την Ιστορία, οι Στρατηγιστές ασχολούνται με την Ιστορία του Μέλλοντος. Αν δεν έχουμε Ιστορία, δεν έχουμε μέλλον, αλλά το θέμα ποιο είναι; Είναι ότι όταν απλώς κοιτάζουμε μόνο παθητικά την Ιστορία, στο τέλος ξεχνάμε ακόμα και αυτήν. Αυτό που με στεναχωρεί σ’ αυτές τις εκδηλώσεις είναι ότι δεν υπάρχει καμία αναφορά στο ’74. Χειροπιαστή. Δηλαδή, κάνουμε σαν να είμαστε σε μια ελεύθερη πατρίδα, που δεν έχει κανένα ουσιαστικό πρόβλημα και, στη συνέχεια, δίνουμε την εντύπωση... – ακόμα και στα παιδιά, γιατί έχει μεγάλη σημασία, αυτό το πράγμα το λέω και για τον Δήμαρχο, που έχει το παιδί του εδώ και τη γυναίκα του και, βέβαια και για τον Θέμη, που τώρα θα αναρωτιέται γιατί τον φέραμε αυτόν εδώ έτσι, αλλά νομίζω ότι έχουμε πολλά κοινά – Θέλω να σας πω ότι άλλο Επέτειος κι άλλο Αγώνας. Το θέμα είναι ότι αν κοιτάζουμε μόνο την Επέτειο παθητικά, τότε σημαίνει ότι έχουμε αποδεχθεί κάτι. Αν δεν το έχουμε αποδεχθεί, τότε να το λέμε. Αν είναι να το λέμε, τότε να το συνδυάζουμε. Πολλοί από σας εδώ θεωρούν ότι δεν μπορούν να κάνουν τίποτα, για ν’ αλλάξουν τα πράγματα. Δεν έχουμε δυνάμεις, παρόλο που έχουμε στρατό, παρόλο που έχουμε αστυνομία, παρόλο που έχουμε την εκκλησία, παρόλο που έχουμε θεσμούς. Θεωρούμε ότι δεν έχουμε πολλές ικανότητες και, μάλλον, θα αποφασίσουν οι άλλοι για μας. Τι γελοίο! Τι γελοίο, Θεέ μου! Γιατί, έχετε κοιτάξει τι δυνατότητες έχουμε εμείς τώρα, σε σχέση με το 1821; Έχετε κοιτάξει τι έχουμε εμείς, σε σχέση με το ’55; Έχουμε ανθρώπους που έχουν θυσιαστεί, έχουν δείξει το παράδειγμα, όχι απλώς για να κάνουν μια θυσία, αλλά για να έχουν αποτέλεσμα. Δεν είμαι καθόλου των μαρτύρων, προτιμώ τους Ήρωες. Οι μάρτυρες κάνουν ό,τι μπορούν, αλλά δεν αλλάζουν τα δεδομένα. Οι ήρωες τα αλλάζουν. Δεν μπορεί να είμαστε εδώ ένας λαός, που έχει τόσους ήρωες και ξαφνικά να το ξεχνάμε και να θεωρούμε ότι είμαστε ανίκανοι, γιατί δεν έχουμε αρκετό στρατό δεν έχουμε αρκετές δυνάμεις, δεν είναι μεγάλο το νησί.
Για να είμαστε ειλικρινείς. Πότε ο Ελληνισμός ήταν μεγάλος; Πότε ήταν ισχυρός; Πότε ήταν πιο ισχυρός από αυτούς που ήταν γύρω του; Η απάντηση σ’ αυτά τα ερωτήματα είναι απλή. Ποτέ! Ποτέ! Άρα, είναι απαράδεκτο να το χρησιμοποιούμε σαν επιχείρημα, για να λέμε ότι δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα. Το θέμα ποιο είναι; Το θέμα είναι ότι πρέπει να καταλάβουμε, η Επανάσταση του ’21, δεν γεννήθηκε το ’21. Την προετοιμάσαμε. Πέρυσι ήταν τα 200 χρόνια της

Φιλικής Εταιρείας. Οι περισσότεροι από εσάς μπορεί και να μην θυμούνται πότε έγινε. Για 7 χρόνια πάλευαν για να γίνει αυτό το πράγμα. 7 χρόνια. Όμως, άμα το σκεφτείτε, σε μόνο 7 χρόνια κατάφεραν να ανατρέψουν 400. Είναι μερικοί από μας που θεωρούν ότι δεν έκαναν και πολλά πράγματα. Το θέμα είναι ότι η Φιλική Εταιρεία έκανε ένα πράγμα που δεν έκαναν οι άλλοι. Προετοίμασε το αδιανόητο. Ετοίμασε τα κατεχόμενα των εγκεφάλων μας να αποδεχτούν ότι μπορεί να γίνει η αλλαγή. Μετά από 400 χρόνια. Εδώ πρέπει να συμπληρώσουμε κάτι, βλέπετε είναι γραμμένο (δείχνει στο πανώ), ναι, «Γεννηθήκαμε και θα πεθάνουμε Έλληνες». Άρα, επειδή είμαστε Έλληνες, θα αναστηθούμε. Δεν σταματάει εδώ το μήνυμα. Πολλοί το λεν αυτό, το διαβάζουν και λεν «αυτό είναι για τους άλλους. Όχι για μας». Εγώ χάρηκα όταν ο Δήμαρχος μου είπε ότι από τα τραγούδια που είπαν υπήρχε και ο συνθέτης ως διευθυντής, γιατί άλλο να τραγουδάς τον άλλον κι άλλο να βάζεις το δικό σου το χεράκι, το δικό σου το πνεύμα.
Το θέμα είναι κατά πόσο είμαστε άξιοι συνεχιστές. Η Μπουμπουλίνα, που βλέπετε (δείχνει στο πανώ), ρήμαξε εντελώς την περιουσία της για την Ελληνική Επανάσταση• δεν της έμεινε τίποτα. Ρωτάω, - όπως θα το έκανε και ο Χριστός – ποιος είναι διατεθειμένος να μην του μείνει τίποτα, για να μείνει ελεύθερη η Κύπρος; Θα θέλαμε να είναι ελεύθερη, μόνη της! Να γίνει από μόνη της! Θα θέλαμε ν’ αλλάξουν τα πράγματα, αλλά όχι με μας• να αλλάξουν, έτσι! Ακόμα κι όταν ακούω τη χορωδία με τα παιδιά ή με τους μεγαλύτερους, αυτό που μ΄ αγγίζει, δεν είναι ότι τραγουδάτε, είναι ότι συνεχίζετε να τραγουδάτε. Τεράστια διαφορά. Ο καθένας τραγουδάει, ακόμα και στο μπάνιο, αλλά δεν τραγουδάει για τους άλλους. Οι χορωδίες τραγουδάνε για τους άλλους. Οι Έλληνες είναι για τους άλλους, για να δείξουν το παράδειγμα της αντίστασης.

Χρονοαντιληπτική και Υψηλή Νοημοσύνη

Νίκος Λυγερός - Χρονοαντιληπτική και Υψηλή Νοημοσύνη.
Έχουμε συνηθίσει να ακούμε για τη χωροαντιληπτική της νοημοσύνης ως ικανότητα να διαχειρίζεται εγκέφαλός μας τις τρεις διαστάσεις του χώρου και να αναγνωρίζει με ευκολία τρισδιάστατα αντικείμενα, μάλιστα υπάρχουν και τεστ που μας επιτρέπουν να αξιολογήσουμε τις δυνατότητές μας σε αυτό το πλαίσιο. Όμως, καθώς ο χρόνος φαίνεται γραμμικός και μονοδιάστατος στους περισσότερους από εμάς, δυσκολευόμαστε να κατανοήσουμε την ανάγκη της επινόησης της χρονοαντιληπτικής. Στην πραγματικότητα, για την υψηλή νοημοσύνη και ακόμα περισσότερο για την ακραία, αυτή η ικανότητα παρουσιάζεται κυριολεκτικά σαν θεμελιακή ιδιότητα. Δεν είναι μόνο ότι ο χρόνος λειτουργεί και φαίνεται διαφορετικός για αυτές τις κατηγορίες, αλλά στην ουσία αυτές είναι ικανές να δουν την πολυπλοκότητα της φύσης του και να αντιληφθούν άλλες που μοιάζουν ανύπαρκτες για τους άλλους. Δεν είναι, λοιπόν, μια απλή αναλογία, αλλά ένα νοητικό σχήμα που βασίζεται σ’ έναν ισομορφισμό. Για τη νοόσφαιρα της υψηλής νοημοσύνης πρόκειται για το πεδίο δράσης που βασίζεται πάνω στο χρονοταξικό και θεμελιώνει τη χρονοστρατηγική, έτσι το πλαίσιο, το πεδίο, το πεδίο δράσης και το πεδίο μάχης μετατρέπονται σε χρονικό, σε χρονοταξικό, σε χρονοαντιληπτική και σε χρονοστρατηγική. Με άλλα λόγια, ο χρονοστρατηγιστής πρέπει να έχει χρονοαντιληπτική για να ακολουθήσει και παρακολουθήσει τα νοητικά σχήματα στην χρονοστρατηγική. Έτσι η χρονοαντιληπτική αποτελεί την αναγκαία αλλά όχι την ικανή συνθήκη για την ενεργοποίηση. Τώρα πρέπει να αντιληφθούμε ότι οι διασταυρώσεις του χώρου έχουν το δυϊκό τους ανάλογο στις διακλαδώσεις του χρόνου, έτσι υπάρχει το μονοπάτι του Δασκάλου για το μαθητή μέσω του φωτός, αφού λειτουργεί με τον Χρόνο για την Ανθρωπότητα.

Νίκος Λυγερός

Άλλο η διδασκαλία και άλλο η Διδαχή

Νίκος Λυγερός - Άλλο η διδασκαλία και άλλο η Διδαχή.
Η Διδαχή είναι πιο πολύπλοκη κι έχει μεγαλύτερες απαιτήσεις. Γιατί άμα το σκεφτείτε ορθολογικά, οι Απόστολοι μπορεί αρχικά να είχαν κάποιο πρόβλημα την ώρα που τους εντόπισε ο Χριστός, αλλά μετά στη συνέχεια, ασχολούνταν με τα προβλήματα των άλλων και γι’ αυτό μιλάμε για αποστολή. Άμα σκεφτείτε αυτή την έννοια της αποστολής, οι Απόστολοι δεν ήταν πια με τον Χριστό επειδή έχουν προβλήματα. Ήταν μαζί με τη βοήθεια, για να την βοηθήσουν να βοηθάει. Γιατί δεν περιμένεις να υπάρχει κάτι. Άρα η ιδέα ποια είναι; Είναι ότι συχνά υπάρχει ένα επίπεδο μαθητείας που είναι λίγο πιο δύσκολο, άρα το πιο κάτω είναι η εκμάθηση, μετά γίνεται η διδασκαλία, μετά γίνεται η Διδαχή. Στην πρώτη φάση είναι αυτός που μαθαίνει, μετά είναι ο μαθητής και μετά είναι το ανάλογο του Απόστολου, ο οποίος δεν παρέχει οποιαδήποτε βοήθεια στον εαυτό του, αλλά βοηθώντας τους άλλους μέσω της μεγάλης βοήθειας, γεμίζει τη ζωή του. Αρχικά, μπερδεύουμε την ελεημοσύνη με την αγάπη, γιατί νομίζουμε ότι μοιάζει και φτάνει. Ξέρετε η μεγάλη διαφορά γίνεται μεταξύ δύο ρημάτων, έχω και είμαι. Στην ελεημοσύνη δίνω αυτό που έχω, στην αγάπη δίνω αυτό που είμαι. Άρα ένα χειροπιαστό παράδειγμα, το οποίο ξεκαθαρίζει το πλαίσιο, είναι ότι, λέτε «εγώ αγαπώ αυτόν τον άνθρωπο, του έχω δώσει και λεφτά» κι όταν ο ίδιος άνθρωπος σας λέει «εγώ χρειάζομαι ένα νεφρό» κι εδώ δεν μπορείτε να του δώσετε αυτό που έχετε, πρέπει να του δώσετε αυτό που είστε. Εδώ βλέπετε, ακόμα και στις οικογένειες, έχουμε ανθρώπους που δεν θέλουν να κάνουν καμία κίνηση τέτοιου τύπου και περιμένουν να την κάνει άλλος. Αλλά για να κάνουν το δώρο για τα γενέθλια, ήταν αυτοί. Βλέπετε ότι όταν γίνεται η μεταλαβιά, όταν γίνεται η κλάση του άρτου, έχετε προσέξει ότι ο Χριστός χρησιμοποιεί δύο πράγματα και τα δύο είναι ο εαυτός του. Δηλαδή, δεν σας λέει σας δίνω το ρούχο μου, σας λέει αυτό είναι το σώμα μου και αυτό είναι το αίμα μου, που σημαίνει ότι εσύ θα πιεις και θα φας αυτό. Σιγά σιγά με την πάροδο του χρόνου μπερδεύετε το σώμα του Χριστού με το ψωμί. Δηλαδή, το ψωμί είναι μία παραβολή κι εμείς μερικές φορές μένουμε στην παραβολή. Δείχνω στο φεγγάρι και ο άλλος κοιτάζει το δάχτυλο. Άρα για να θυμόμαστε τι έκανε ο Χριστός, δίνουμε το ψωμί. Στο τέλος εμείς θυμόμαστε μόνο το ψωμί, το μόνο μας θέμα είναι αν είναι το ψωμί. Μα δεν είναι αυτό, είναι μια παραβολή στο τι είναι. Άμα σκεφτείτε λοιπόν ότι ο Χριστός μας γεμίζει με το είναι του κι όχι με το έχω του, θα καταλάβετε ότι ο Χριστός είναι ακτήμων. Ενώ εμείς δίνουμε μεγάλη σημασία σε αυτό, δηλαδή θεωρούμε ότι πρέπει να έχουμε ένα σπίτι, ένα αυτοκίνητο, μια γυναίκα, έναν άντρα, παιδιά, ένα εξοχικό. Όλα αυτά είναι πολύ σημαντικά, γιατί είναι η ζωή μας και μετά ξαφνικά έρχεται ο Χριστός και σου λέει, εγώ σου δίνω το σώμα μου και το αίμα μου. Αυτό σημαίνει πρακτικά τι; Ότι η πνευματική ζωή, είναι πολύ πιο πέρα από αυτό που λέμε κοινωνική ζωή. Άρα μιλάμε για τη Θεία Κοινωνία και νομίζουμε ότι υπάρχει από τη μια μεριά η θεία κι από την άλλη η κοινωνία και ξεχνάμε ότι η Θεία Κοινωνία δεν έχει σχέση ούτε με το ένα ούτε με το άλλο. Άρα το Θείο μερικές φορές το εκφυλίζουμε και γι’ αυτό έχει περάσει στο θείο. Εδώ είναι το ίδιο με ψωμί, γι’ αυτό είναι καλό να θυμόμαστε ότι είναι άρτος. Άρα είμαστε σε κοινωνίες που μερικές φορές χάνουν τόσο πολύ τις λέξεις που στο τέλος δεν ξέρουν τι λένε. Γιατί δεν ακούμε τη σιωπή τους. Έχει ενδιαφέρον ότι ακόμα και μέσα στη Βίβλο θα δείτε ότι είναι γραμμένο ότι «αν οι άνθρωποι σωπάσουν, θα βγάλουν κραυγή οι πέτρες».


Το πριν από το μετά

Το πριν από το μετά.

Τα συναισθήματα επεξεργάζονται από τον εγκέφαλο και η συνήθεια σκοτώνει τη σκέψη,
έτσι δεν έβλεπες, απλώς κοίταζες.
Δεν έχεις γνώση, συνεπώς ήταν αναμενόμενο
γιατί ήρθε πριν από το μετά.
Δεν μπόρεσες να ξεφύγεις από το συμβατικό, οι φοβίες παρέλυσαν τη σκέψη
και οι νοητικές προβολές ήταν ελλείπεις για να συγκρίνει.
Η νοημοσύνη εντοπίζει το πρόβλημα και η σκέψη το λύνει.
Δεν άκουσες.
Το βίωμα θα γίνει μεταγνώση
σε κάποιον επόμενο κύκλο πολυκυκλικότητας,
τότε θα καταλάβεις
το πριν από το μετά,
όχι την αποκάλυψη, όχι την ανακάλυψη, άλλα τη μνήμη μέλλοντος.