Θέματα φιλοσοφικά, επιστημονικά, κοινωνικά, ψυχολογικά, για τον άνθρωπο. Νευροεπιστήμες, εγκέφαλος,συνείδηση και νοημοσύνη. Νίκος Λυγερός.
Όλες οι ανθρώπινες έννοιες είναι προβολές του ανθρώπινου πνεύματος γι'αυτό σε τελική ανάλυση πολλές φορές είναι απατηλές. Δεν βλέπουμε την πραγματικότητα , την αντιλαμβανόμαστε (όπως νομίζουμε εμείς πως είναι). Ο,τι βλέπουμε είναι μια ερμηνεία της πραγματικότητας, που βασίζεται σε υποκειμενικά, ελαττωματικά ή προκατειλημμένα παραδείγματα. Αυτό έχει επιπτώσεις όχι μόνο στο πώς καταλαβαίνουμε τον κόσμο, αλλά και πώς καταλαβαίνουμε τους ανθρώπους... Όταν κάποτε ρώτησαν τον Ηράκλειτο πώς γνωρίζει όσα γνωρίζει απάντησε: «ερεύνησα τον εαυτό μου»... O Σωκράτης, μέσω της μεθόδου διαλόγου που είχε αναπτύξει, εκμαίευε (εξ ου και Μαιευτική Μέθοδος) από τον συνομιλητή του την αλήθεια/γνώση που είχε μέσα του αλλά δεν γνώριζε. Ο άνθρωπος δε μπορει να αναζητά αυτό που δε γνωρίζει γιατί τότε δεν ξέρει τί να αναζητήσει αλλά ούτε αυτό που γνωρίζει μπορεί να αναζητά γιατί το ξέρει ήδη. Ο άνθρωπος τίποτε νέο δε μαθαίνει, παρά μόνο παίρνει συνείδηση των όσων ήδη γνωρίζει. Η γνώση (μάθηση) είναι ανάμνηση (ενθύμιση) , υπάρχει λοιπόν η ανάμνηση μέσα μας...

Το μοντέλο του Schopenhauer

Νίκος Λυγερός - Το μοντέλο του Schopenhauer.
«Γνωρίζουμε λοιπόν όλοι, πως όσο περισσότερο προικισμένος είναι ένας άνθρωπος, τόσο μεγαλύτερη κατάρα τον δέρνει. Γιατί αυτός βλέπει τους άλλους να μην έχουν γνώσεις, να είναι ελεεινοί και μικροί, όσο και αυτοί τον βλέπουν ανώτερο και άπιαστο. Δυστυχώς, όμως, δεν είναι δυνατόν να εκφράζει αυτήν τη γνώμη του για τους άλλους, φθάνει σε ένα όριο και σταματάει. Το ίδιο κάνουν και οι άλλοι. Άραγε, όπως φαίνεται, είναι ένας απομονωμένος και μοναχικός άνθρωπος, καταδικασμένος να ζει σε ένα νησί όπου δεν απαντάει κανέναν και ο κάθε πίθηκος από μακριά τού μοιάζει για άνθρωπος;» Με αυτόν τον τρόπο εκφράζεται ο Schopenhauer στο βιβλίο του με τίτλο Ο άνθρωπος και η κοινωνία. Η παράγραφος παρουσιάζεται ως ακραία για αυτούς που ονομάζονται άνθρωποι και δεν έχουν διαβάσει το έργο του και δεν γνωρίζουν τη ζωή του φιλόσοφου. Ενώ μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο πόνος του είναι πιο προσιτός και κατανοητός. Υποφέρει ο άνθρωπος μόνο, διότι το άτομο είναι ευτυχισμένο. Η σημαντικότερη διαφορά προέρχεται από την ύπαρξη της κοινωνίας, η οποία λειτουργεί μόνο και μόνο για το άτομο. Μέσα στο πλαίσιο της κοινωνίας, ο άνθρωπος είναι εξ ορισμού απομονωμένος, ειδικά αν είναι προικισμένος ή με ειδικές ανάγκες. Η ελευθερία του ως πολιτικό ον δεν έχει νόημα για την κοινωνία. Εκείνη αδιαφορεί για την οντότητά του, σημασία έχει να μην υπάρχει διαφορά. Διότι η διαφορά κάνει τη διαφορά και υπάρχουν επιπτώσεις πάνω σε όλο το σύνολο. Η κοινωνία αδιαφορεί για την ανάδειξη και την εξέλιξη των ανθρώπων εφόσον ο σημαντικότερος στόχος της είναι η διατήρηση του συστήματος. Τα προικισμένα άτομα είναι εξ ορισμού επικίνδυνα ακόμα και αν οι εφευρέσεις οφείλονται σε αυτά. Επιπλέον, αν η ανθρωπιά τους έλθει σε σύγκρουση με τα συμφέροντα της κοινωνίας, τότε είναι καταδικασμένα. Το επιχείρημα της ανωτερότητας δεν ισχύει διότι προβάλλεται μόνο μονόπλευρα. Οι γυάλινοι πύργοι είναι ισχυροί διότι τους παράγει η κοινωνία για να αποφύγει την ανάμειξη των προικισμένων με τα προβλήματα. Η αυτάρκεια των έργων των προικισμένων ενοχλεί την εξειδίκευση της καθημερινότητας. Η παράγραφος του Schopenhauer εξηγείται καλύτερα μέσα σε όλο αυτό το πλαίσιο και ερμηνεύεται ως μια απεγνωσμένη προσπάθεια του φιλόσοφου να εκφράσει τα δεινά της μοναξιάς των ανθρώπων μέσα στην αδιαφορία της μάζας. Οι άνθρωποι, σπάνιοι εξ αρχής, δεν μπορούν παρά μόνο να ζήσουν διαχρονικά και συνεπώς δεν υπάρχουν μέσα στο παρόν της κοινωνίας. Ο μόνος στόχος και σκοπός τους δεν μπορεί να είναι παρά μόνο η εξέλιξη της ανθρωπότητας. Αυτή πρέπει να ξεπεράσει τα εμπόδια της εξουσίας της κοινωνίας. Ο Schopenhauer βρίσκεται στο πλαίσιο της ουσίας και μόνο εκεί τα νοητικά σχήματα είναι εντελώς διαφορετικά από τα συμβατικά. Και για να κρίνουμε τον φιλόσοφο, πρέπει να εισχωρήσουμε στη νοόσφαιρα της ανθρωπότητας και όχι στο δόγμα της κοινωνίας.

Η διάσπαση του ατόμου

Νίκος Λυγερός - Η διάσπαση του ατόμου.
Δεν είναι το χάσμα των γενεών που δημιουργεί προβλήματα στην κοινωνία. Η σύγκρουση είναι πιο βαθιά και γίνεται μεταξύ της ποιότητας και της ποσότητας, μεταξύ της εξουσίας των διπλωμάτων και της ουσίας των γνώσεων. Ο συμβιβασμός του ατόμου προκαλεί και τη διάσπαση του χαρακτήρα του. Θα ήθελε ιδανικά να λειτουργήσει σε ένα άλλο πλαίσιο, όμως ο ρεαλισμός το αποτρέπει. Προσπαθεί να πείσει τον εαυτό του ότι πρέπει να αλλάξει το σύστημα, όμως δεν το πιστεύει και αναγκαστικά καταρρέει. Μετά την προσωπική του αποτυχία, θέλει να παρασύρει και άλλους για να μην είναι μόνο του. Έτσι δημιουργεί και την έννοια της παρέας, η οποία αποτελεί τον μικρόκοσμό του όπου επιτέλους ζει ευτυχισμένο διότι κανείς δεν το αμφισβητεί πια. Έχει βρει μια τυπική ισορροπία η οποία είναι σταθερή. Παραμένει αμετάβλητο και ο λόγος είναι απλός: ζει και δρα μόνο και μόνο μέσα στο κοινωνικό δόγμα του συστήματος. Έτσι ερμηνεύει κάθε εξωτερική ιδιομορφία ως μια ιδιοτροπία και δεν μπορεί να επηρεαστεί εξωτερικά. Το εσωτερικό είναι ο μόνος του χώρος επιβίωσης. Το άτομο με τη διάσπασή του δεν υπάρχει πια ως ανεξάρτητη οντότητα. Όλη του η προσωπικότητα έχει χαθεί μέσα σε όλο το σύστημα, το οποίο αποτελείται από ένα μείγμα. Η μάζα του συστήματος είναι το κράμα των ατομικών προσωπικοτήτων. Δεν μπορεί το άτομο να ξαναβρεί τα πρώτα του συστατικά. Το κοινωνικό πλέγμα του έχει δημιουργήσει ένα ατομικό σύμπλεγμα. Δεν υπάρχει πια δίχως το σύστημα. Με το πρόσχημα του αρχικού συμβιβασμού έχει μετατραπεί η όλη του οντολογία. Όσον αφορά στη τελεολογία του είναι μοναδική. Αποτελείται μόνο και μόνο από την επιβίωση του συστήματος εις βάρος της οποιασδήποτε εξέλιξης της ανθρωπότητας. Έτσι το αδρανές στοιχείο του ατόμου γίνεται συντηρητικό και μάλιστα επιθετικό ως προς κάθε απόπειρα αλλαγής. Η αλλαγή φάσης της συμπεριφοράς του ατόμου προέρχεται από το φαινόμενο της πλειοψηφίας. Δημιουργείται στο άτομο η αίσθηση του δικαίου και της απολυτότητας. Όπως όλο το σύστημα δεν υποστηρίζει μόνο όλες του τις πράξεις μέσα σε ένα καταλυτικό πλαίσιο αλλά και παράγει την αίσθηση του εξωτερικού κινδύνου, εμφανίζεται η συσπείρωση της αδράνειας. Δεν είναι δύσκολο να φανταστούμε με αυτές τις συνθήκες ποιες μπορεί να είναι οι προσδοκίες της κανονικής εκπαίδευσης. Δεν πρέπει να παράγει στοχαστές διότι θέτει σε κίνδυνο το όλο σύστημα. Δεν πρέπει να παράγει διαφοροποιήσεις διότι η ομοιογενής μάζα ελέγχεται πιο εύκολα. Δεν πρέπει η εκπαίδευση του συστήματος να αναδεικνύει την ανθρωπιά του ανθρώπου. Στην ουσία, αυτή η εκπαίδευση αποσκοπεί να γίνει το συμπαγές και αναμφισβήτητο εργαλείο της αναπαραγωγής της ίδιας της κοινωνίας που βασίζεται μόνο σε αρχές και όχι σε αξίες. Η διάσπαση του ατόμου, όπως βλέπουμε, δεν έχει μόνο προσωπικές επιπτώσεις. Το άτομο μεταφέρει μαζί του ένα ολόκληρο πλαίσιο όπου η ανθρώπινη βούληση δεν έχει κανένα νόημα. Κάθε κίνηση του ατόμου δεν είναι παρά μόνο η προέκταση του συστήματος της μετριότητας και της αδράνειας. Τα γεγονότα ερμηνεύονται ως απόλυτα δεδομένα που δεν αλλάζουν. Και το όλο σύστημα βασίζει τη σταθερότητά του στην πίστη της μη αλλαγής και δεν υπάρχει πλαίσιο αλλαξοπιστίας. Κάθε αλλαγή είναι μία αίρεση. Κάθε προσπάθεια απελευθέρωσης είναι μία καταδίκη. Και οι άνθρωποι αυτοί που υπάρχουν ακόμα, είναι οι καταδικασμένοι εις ζωή.

Στην ομάδα θέλουμε τον άλλο εαυτό μας, θέλουμε το άλλο εγώ

Νίκος Λυγερός - Στην ομάδα θέλουμε τον άλλο εαυτό μας, θέλουμε το άλλο εγώ.
Όταν μιλάμε μόνο και μόνο για κοινωνικές σχέσεις, κάνουμε επικοινωνία. Όταν μιλάμε για ανθρώπινες σχέσεις, κάνουμε συνεννόηση. Αν δεν υπάρχει μια κοινή τομή, μέσα στις δύο νοόσφαιρες του καθενός και δεν παράγει ο άλλος κάτι, τότε έχουμε ένα πρόβλημα συνεννόησης. Στη θεωρία σχέσεων, όταν παράγουμε μία ομάδα και όταν παράγουμε μία παρέα, δεν θέλουμε τα ίδια. Στην ομάδα θέλουμε τον άλλον εαυτό μας, θέλουμε το άλλο εγώ. Άρα πολύ συχνά έχουμε, στις παρέες, ανθρώπους που μοιάζουν. Στην ομάδα δεν ψάχνουμε ανθρώπους που μοιάζουν, ψάχνουμε ανθρώπους που είναι το συμπληρωματικό μας. Δηλαδή, που έχουν ιδιότητες που δεν έχουμε. Το χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι: Μπορείτε εύκολα να φανταστείτε μια παρέα με έντεκα τερματοφύλακες, οι οποίοι θα μιλάνε για όλα τα γκολ, που έχουν φάει ή που έχουν αποκρούσει. Άρα, μια παρέα με έντεκα τερματοφύλακες δεν μπορεί να είναι ποτέ ομάδα. Ο τερματοφύλακας - ο οποίος είναι ανώμαλος εξ αρχής, με την έννοια τη μαθηματική, εφόσον παίζει ποδόσφαιρο και είναι ο μόνος που παίζει με τα χέρια - ψάχνει ανθρώπους, που δεν είναι ανώμαλοι. Δηλαδή, ανθρώπους που παίζουν με τα πόδια. Άρα ψάχνει ανθρώπους που δεν έχουν την ίδια ιδιότητα. Γιατί, φανταστείτε να είχαν όλοι την ίδια ιδιότητα. Θα ήταν όλοι κολλημένοι στο τέρμα, η εντεκάδα. Η ιδέα, λοιπόν, είναι ότι πολύ συχνά προσπαθούμε να βρούμε κάποιον ο οποίος είναι το ίδιο με εμάς. Και αυτό που δεν καταλαβαίνουμε είναι ότι όταν είναι το ίδιο με εμάς, είναι ο τέλειος τρόπος να τον βαρεθούμε. Άρα, όταν αναζητούμε τον άλλον που είναι συμπληρωματικός και διαφορετικός, έχει άλλες ιδιότητες.

του Νίκου Λυγερού
http://www.lygeros.org/articles?n=15954&l=gr

Σκίτσο (Ν. Λυγερός) - Ανθρώπινο βλέμμα, Regard humain.

Ανασχηματισμός του πυρήνα των ανθρωπίνων σχέσεων

Νίκος Λυγερός - Ανασχηματισμός του πυρήνα των ανθρωπίνων σχέσεων.
Εάν εξετάζουμε τον πυρήνα των ανθρωπίνων σχέσεων μέσα από το βλέμμα της νοημοσύνης και όχι της κοινωνίας, συνειδητοποιούμε την ανάγκη να τον ανασχηματίσουμε για να έχουμε ένα άτομο που να είναι ελεύθερο και όχι εξαρτώμενο από τις θεσμικές δομές. Το πρόβλημα των ανθρωπίνων σχέσεων στην καθημερινότητα, είναι ότι τα άτομα αναπαράγουν κοινωνικά νοητικά σχήματα για να ζήσουν μία μορφή τεχνητής ευτυχίας. Στην πραγματικότητα, αυτά τα άτομα δεν είναι παρά υλικά σημεία μέσα στην κοινωνική μάζα. Δίχως τη θέλησή τους, ακολουθούν τους κοινωνικούς φραγμούς και το γεγονός ότι είναι απόλυτα πλαισιωμένα σ’ αυτούς, τους δημιουργεί μία αίσθηση άνεσης. Μόνο που αυτή η άνεση είναι εκείνη της κοινωνικής φυλακής εξ ολοκλήρου ελεγχόμενη από τον κανόνα. Η δυσκολία, λοιπόν, για τα προικισμένα παιδιά είναι να εισχωρήσουν σ’ αυτόν το χώρο χωρίς ωστόσο να καταλαβαίνουν τους κανόνες αυτού του παιγνίου. Αυτό φαίνεται παράλογο για τα άτομα που γνωρίζουν μόνο και μόνο την ανθρώπινη πραγματικότητα. Αυτή η δυσκολία έγκειται στη συμπεριφορά ανάμεσα στις σχέσεις των διαφορετικών φύλων. Πεπεισμένοι ότι ανήκουν το καθένα σε συγκεκριμένο κανόνα, προσπαθούν να ανταποκριθούν στις κοινωνικές ιδιότητες που τους έχουν αποδοθεί. Διότι το παράδοξο της κοινωνικής εξέλιξης είναι ότι επιδιώκει να διαγράφει τις πραγματικές διαφορές. Έτσι, τα άτομα διαφορετικών φύλων προσπαθούν να ξαναβρούν τις μάσκες τους μέσω κωδικών οι οποίοι για τα προικισμένα παιδιά είναι ουσιαστικά τεχνητοί. Αυτό το φαινόμενο το βλέπουμε επίσης στις διαφορετικές ηλικιακές ομάδες. Η παράταση της διάρκειας της ζωής έχει δημιουργήσει επιπλέον, σημαντικές φάσεις. Αλλά αυτές δεν διαχωρίζονται φυσιολογικά, τουλάχιστον σε αυστηρά ανθρώπινο επίπεδο. Σ’ αυτό το επίπεδο, η κοινωνική δραστηριότητα παίρνει το πάνω χέρι και ορίζει τους ανθρώπους ως δραστήριους ή μη δραστήριους. Και πάλι, αυτή η κοινωνική εξουσία αφοπλίζει το ανθρώπινο ον. Όλες αυτές οι αντιθέσεις έχουν στόχο την περιβόητη κοινωνική ευτυχία. Στην απουσία ενός πραγματικού συμβολαίου ά la Rousseau, οι θεσμοί μάς προτείνουν την ευτυχία. Έτσι, σ’ αυτή την κοινωνία του θεάματος, βοηθούμε στον απανθρωπισμό των ανθρώπων. Για να μοιάζουν όλοι, η κοινωνία τούς θεωρεί απαράλλακτους σύμφωνα με κριτήρια αυστηρά κοινωνικά. Άρα το πραγματικό πρόβλημα στο ανθρώπινο επίπεδο, είναι πώς ν’ αγωνιστούμε εναντίον αυτών των αντιθέσεων. Είναι δυνατόν να προσεγγίσουμε τον άνθρωπο δίχως επανάσταση; Πώς να αποδεχτούμε το απαράδεχτο; Για να συνειδητοποιήσουμε πραγματικά τη δύναμη του κοινωνικού μοντέλου, αρκεί να εξετάσουμε την περίπτωση των γενοκτονιών. Οι γενοκτονίες οι οποίες αποτελούν εγκλήματα εναντίον της ανθρωπότητας, είναι πάντα ενορχηστρωμένες κατά τρόπο μαζικό, και όχι μόνο όσον αφορά στα θύματα. Είναι γεγονός ότι οι δήμιοι είναι πάντα πολλοί. Αυτό επιτρέπει να μοιράζονται εξίσου την εργασία σύμφωνα με το κοινωνικό μοντέλο. Με αυτόν τον τρόπο, συμμετέχουν όλοι, χωρίς να νιώθουν πραγματικά ένοχοι για οτιδήποτε. Αυτή η διαμοιρασμένη ευθύνη επιτρέπει την απενοχοποίηση όλων, τόσων των ενεργά όσο και των παθητικά αναμεμιγμένων. Εάν είναι δυνατόν να γίνει μία γενοκτονία, δεν είναι εξαιτίας της ύπαρξης αταβιστικών δυνάμεων, αλλά μάλλον χάρη στον περίφημο κοινωνικό ιστό που επιτρέπει να δίνεται ένας ρόλος στον καθένα. Έτσι κανένας δεν παραπονείται. Στην πραγματικότητα, η κοινωνική δομή δεν επιτρέπει παράπονα. Κι αυτή η δομή είναι τόσο αυστηρή που μολύνει τα ίδια τα θύματα. Είναι πεπεισμένοι ότι είναι ένοχοι διότι ενοχλούν την κοινωνία στην οποία αναμίχθηκαν. Με αυτόν τον τρόπο, καταλαβαίνουμε ότι ο αγώνας εναντίον των γενοκτονιών δεν μπορεί να περάσει ως μία κοινωνική κριτική ούτε ως ένας ανασχηματισμός του πυρήνα των ανθρωπίνων σχέσεων.

Σκίτσο (Ν. Λυγερός) - Le visage de Silence. Feutre
http://www.lygeros.org/Dessins/4635.jpg

του Νίκου Λυγερού

Κανονικότητα και απόκλιση - Normality and deviation

Νίκος Λυγερός - Κανονικότητα και απόκλιση.
Στην κοινωνία του μέσου όρου και όχι του μέτρου, η κανονικότητα είναι το ιδανικό και κατά συνέπεια ο απόλυτος στόχος για κάθε άτομο. Οι συνέπειες αυτής της τάσης είναι δραματικές και θα ήταν τραγικές για την ανθρωπότητα αν δεν υπήρχαν οι αποκλίσεις των ανθρώπων για να αντισταθμίσουν με το έργο τους, την αδράνεια της κοινωνίας. Γι αυτό το λόγο βέβαια, η τελευταία παρουσιάζει την απόκλιση ως μη φυσιολογική. Στην πραγματικότητα, η απόκλιση είναι μόνο μη κανονική εξ ορισμού και τίποτα άλλο. Μάλιστα η μη ύπαρξη της απόκλισης θα ήταν μη φυσιολογική. Σε κάθε περίπτωση μιλάμε για μια πραγματικότητα που διαμορφώνει την πραγματικότητα. Έτσι, ενώ η γενική τάση της κοινωνίας είναι η αναζήτηση της ευτυχίας μέσω της ισορροπίας, η ύπαρξη των αποκλίσεων επιτρέπει στην ανθρωπότητα να εξελιχθεί, πράγμα το οποίο είναι απαραίτητο αφού η νοημοσύνη είναι το μέλλον της. Επιπλέον υπάρχει μια σημαντική διαφοροποίηση πάνω στο έργο και όχι στον πληθυσμό. Η κοινωνία λόγω της απαραίτητης χειραγώγησης που πρέπει να ασκεί πάνω στα άτομα δίνει μεγάλη έμφαση στην έννοια της πλειοψηφίας με το πρόσχημα των δημοκρατικών αρχών. Στην πράξη, η βούλησή της είναι ένας εκφυλισμός διότι δεν ασχολείται ποτέ με το έργο των ανθρώπων. Και ο λόγος είναι απλός. Υπάρχει μάλιστα και ο λεγόμενος κανόνας των βιβλιοθηκάριων 80 – 20. Πιο επεξηγηματικά, το 20% του πληθυσμού παράγει το 80% του συνολικού έργου. 

Η κοινωνία δεν αναφέρεται ποτέ στο έργο αλλά στη δουλειά, η οποία είναι η μοντέρνα εκδοχή της σκλαβιάς. Ποιος συνειδητοποιεί, ότι την ώρα που εκφράζεται για τη δουλειά του, μιλά στην ουσία για τη σκλαβιά του. Νομίζει ο καθένας μας ότι ο μισθός δικαιολογεί τα πάντα, ακόμα και την έλλειψη ελευθερίας. Ξεχνάει ότι σημασία έχει η ζωή, η ελεύθερη ζωή, αλλιώς στην Ελλάδα παραδείγματος χάρη, η Τουρκοκρατία θα ήταν μια χαρά. Έτσι και οι αλλεπάλληλες αναφορές στην κρίση, η οποία είναι, θέλουμε δε θέλουμε, τεχνητή, γίνονται για να δικαιολογήσουν μια κατάσταση που δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί ως ανθρώπινη. Αυτή είναι η ουσία. Κατανοούμε λοιπόν ότι η κανονικότητα είναι μια μορφή ελέγχου του συστήματος έτσι ώστε να μη μπορούν να εκφραστούν οι αποκλίσεις. Με άλλα λόγια, αποτελεί μια προσπάθεια μετασχηματισμού της πλειοψηφίας σε μονοπώλιο. Με το πρόσχημα της αντιπροσωπευτικότητας προσπαθεί να πείσει ακόμα και τους ανθρώπους ότι ο κανόνας αποτελεί δικαιοσύνη. Μέσω αυτής της εικόνας προβάλλει τα συμφέροντά της δίχως να δίνει περιθώριο στην αμφισβήτηση των κλειστών δομών της. Με αυτόν τον τρόπο έρχεται σε σύγκρουση με κάθε ομάδα που παράγει ένα έργο. Και ένα από τα χειρότερα αποτελέσματα αυτής της τάσης είναι το έγκλημα κατά της ανθρωπότητας και ειδικότερα η γενοκτονία.

Μόνο η σιωπή μπορεί ν' αποθηκεύσει τον πόνο

Το άτομο γεμίζει με λόγια πολλά και θόρυβο τη ζωή του για να γεμίσει υποτίθεται αυτό το κενό. Αυτό το κενό δεν γεμίζεται, κατά συνέπεια τι γίνεται, περνάει τη ζωή του προσπαθώντας να κάνει αυτό, στο τέλος σε κάποια φάση πεθαίνει και αυτός. Και τι μένει απ’ όλο αυτό το πράγμα, είναι πολύ απλό, όταν δεν υπάρχει πια παραγωγή θορύβου, μένει μόνο και μόνο η σιωπή. Οι άνθρωποι της γνώσης, με την έννοια την ανθρώπινη, ακούν πρώτα τη σιωπή. Θα πείτε τι σημαίνει σιωπή. Ένα απλό παράδειγμα, είναι το θέμα του πόνου. Όταν έχουμε ένα τεράστιο πόνο και σίγουρα μερικοί το έχουν ζήσει με τους δικούς σας ανθρώπους που μπορεί και να έχουν φύγει ή να μην έχουν φύγει, αλλά να βασανίζονται. Μόνο η σιωπή μπορεί ν’ αποθηκεύσει τον πόνο. Και γι’ αυτό δυσκολευόμαστε τόσο πολύ, για να πούμε τρεις λέξεις στον άλλον και να καταλάβει πόσο είναι μεγάλο το πρόβλημα. Άρα αν σκεφτείτε ότι είναι πρώτα η σιωπή, θα έχετε ένα θέμα, γιατί τότε θα αντιληφθείτε ότι τελικά, είναι πρώτα η σκέψη και μετά η γλώσσα. Δηλαδή έχεις έναν πόνο, τον σκέφτεσαι, μπορεί και να σε βασανίζει και θες να το πεις στον άλλο, δεν βρίσκεις τα λόγια, βλέπετε αυτές τις εκφράσεις που έχει ο λαός μας, όταν λέμε ότι «δεν βρίσκω τα λόγια». Δεν λέμε, «δεν βρίσκω τις σκέψεις». Και ποιος δεν βρίσκει τα λόγια; Η σκέψη. Αλλά αφού δεν βρίσκει τα λόγια, σε ποιο χώρο ζει; Στη σιωπή.

Νίκος Λυγερός

''Η επιλογή είναι στέρηση. Έτσι αυτή αντιπροσωπεύει ένα κόστος.''

Νίκος Λυγερός: ''Η επιλογή είναι στέρηση. Έτσι αυτή αντιπροσωπεύει ένα κόστος.''.

Ν. Λυγερός - Το άδειο του κόσμου 

- Δάσκαλε, πώς μπορεί να είναι ο κόσμος.
- Με τα δεσμά της φυλακής.
- Μα δεν φαίνεται;
- Αυτοί που ζουν κάτω από ένα ζυγό δεν το βλέπουν.
- Μα γιατί;
- Δεν το θέλουν.
- Είναι δυνατόν;
- Νοιώθουν ασφάλεια.
- Είναι μέσα στην ασφάλεια.
- Μόνο που η ζωή θέλει ελευθερία.
- Κι όχι ασφάλεια.
- Γιατί η επιλογή είναι πάντα κόστος.
- Αλλά δεν υπάρχει επένδυση δίχως αρχικό κόστος.
- Και ποια είναι η ουσία για αυτούς;
- Δεν υπάρχει.
- Γι’ αυτό δεν ασχολείστε.
- Σωστά.
- Και για τους άλλους;
- Είμαστε πάντα εδώ.
- Γιατί επιστρέψατε.
- Ακριβώς.
- Ήταν απαίτηση της Ανθρωπότητας.
- Έχει κι αυτή;
- Πολλές.
- Νόμιζα πως…
- Θέλει και χατίρια.
- Δίχως όρια λοιπόν.
- Κανένα και ποτέ!
- Δάσκαλε!
- Ένα τέρας λείπει κι ο κόσμος είναι κενός!
- Για την Ανθρωπότητα.
- Θέλει φως παντού.
- Από τους φάρους.
- Για τον Χρόνο.

http://www.lygeros.org/articles?n=13202&l=gr


Ν. Λυγερός - ἴδε ἡ μήτηρ μου καὶ οἱ ἀδελφοί μου

Δεν είναι θέμα αρχών
αλλά μόνο αξιών
οι επιλογές μας
αλλιώς δεν ακολουθούμε
τη διδασκαλία
και δεν συνεχίζουμε
την αρχική επιλογή
που έγινε μόνο
με το κόστος της θυσίας
διότι το απαράδεκτο
μπορεί να σβήσει
μόνο με το φως της αλήθειας
και της ειλικρίνειας
του ιερού αγώνα
που δεν μας επιτρέπει
να γονατίσουμε
και να αποδεχτούμε
το αυθαίρετο
όποιο και να είναι
από όποιον και να έχει
καθιερωθεί
γιατί υπάρχει
το πρέπον
μας δεσμεύει.

http://www.lygeros.org/articles?n=12774&l=gr


Ν. Λυγερός - Η πραγματική επιλογή

Μετάφραση από τα γαλλικά: Σάνη Καπράγκου

«- Υπήρξαν εκατομμύρια αυτοκτονίες.
- Ποτέ για τούτο. Πάντα με τον φόβο.
Εκείνος που αυτοκτονεί για να σκοτώσει τον φόβο,
αμέσως, θα είναι Θεός.
- Φοβούμαι πως δεν έχει τον χρόνο.»

Η πραγματική επιλογή
είναι μόνον εκείνη που έχει κόστος.
Ειδάλλως, δεν έχει καμία σημασία
είναι μόνον μία παράκαμψη,
η οδός παραμένει πάντοτε ίδια
και η κατεύθυνση αμετάβλητη
ανάμεσα στη γένεση και στον θάνατο
σαν νά ’ταν τούτο αναπόφευκτο
παρ’ όλες τις διακλαδώσεις
του Σύμπαντος των πολλαπλών κόσμων.

http://www.lygeros.org/articles?n=6294&l=gr


Ν. Λυγερός - Φανταστική συζήτηση

- Δεν έχετε σταματήσει να γράφετε.
- Είναι αλήθεια.
- Σε έναν απίστευτο αριθμό θεμάτων.
- Δεν γράφω για θέματα αλλά για ανθρώπους.
- Θα μπορούσαμε μάλιστα να δηλώσουμε για ελεύθερους ανθρώπους.
- Είναι το παράδοξο.
- Αλλά επίσης η παρεξήγηση.
- Αυτό φαίνεται αναπόφευκτο.
- Για ποιο λόγο;
- Είναι μέσα στη φύση του παράλογου.
- Και αυτό δεν σας ενοχλεί;
- Η γνώση αυτού του παράλογου είναι που οδηγεί στην ελευθερία της σκέψης.
- Αλλά αυτή η ελευθερία δεν πληρώνεται ακριβά;
- Η επιλογή είναι στέρηση. Έτσι αυτή αντιπροσωπεύει ένα κόστος.
- Και αυτό το κόστος είναι ανεκτό;
- Για τους ελεύθερους ανθρώπους, είναι όντως.
- Και για τους άλλους;
- Αντιπροσωπεύει μια κοινωνική απαγόρευση.
- Απαγόρευση, είπατε;
- Ακριβώς. Είναι μάλιστα κατ' αυτό τον τρόπο που επιβάλλει σε όλα άτομα την υπεροχή της μέσα στο παρόν.
- Μέσα στο παρόν;
- Δεν μπορεί να το κάνει μέσα στο παρελθόν και το μέλλον.
- Για ποιο λόγο;
- Επειδή εκεί επεμβαίνει ο χρόνος.
- Που σημαίνει;
- Ο χρόνος, είναι ο τόπος της αντίστασης.
- Έτσι η κοινωνία εκεί τρώει τα μούτρα της.
- Δεν θα μπορούσα να το πω καλύτερα.
- Έτσι η γραφή σας έχει στόχο να ανήκει στο χρόνο.
- Είναι η μόνη ανησυχία μου.
- Γιατί;
- Επειδή ο χρόνος και η ανθρωπότητα είναι οι στυλοβάτες μας ως άνθρωποι.

http://www.lygeros.org/articles?n=10325&l=gr

Ν. Λυγερός - Το κόστος της επιλογής

Κοιτάζουμε όλοι τις επιλογές
και κανείς δεν βλέπει το κόστος.
Ξεχνάμε ότι κάθε επιλογή
είναι και μία απόρριψη.
Ξεχνάμε ότι κάθε μνήμη
είναι επιλεγμένη λήθη.
Η αξία της επιλογής είναι το κόστος της.
Δίχως κόστος δεν υπάρχει αξία.
Δίχως κόστος δεν υπάρχει επιλογή.

Ν. Λυγερός: Γενικές αξίες και γενικόλογες αρχές

Νίκος Λυγερός: Γενικές αξίες και γενικόλογες αρχές.
Όταν ακούμε, «ο καθένας λέει την αλήθεια του», «δεν υπάρχει μία αλήθεια», «κάθε άποψη σεβαστή», έχουμε να κάνουμε με γενικόλογες αρχές, που εκδίδει η κοινωνία για να ακολουθήσει το δόγμα της ρητορικής. Όταν όμως το αποδεχόμαστε, είμαστε θύμα του δόγματος και στη συνέχεια συνεργός αυτού του ανόητου θεσμού που καταδίκασε τον Σωκράτη. Έτσι αν κάθε άποψη είναι σεβαστή, τότε αυτό ισχύει και για την άποψη του άσχετου. Κατά συνέπεια, να μην έχουμε πρόβλημα, ακόμα κι όταν δεν μας συμφέρει, αφού στην ουσία όλα είναι επιτρεπτά. Βλέπουμε ότι με αυτές τις γενικόλογες αρχές μπορούμε γρήγορα να καταλήξουμε σε καταστροφικά παραδείγματα, όσον αφορά στις επιπτώσεις τους. Το ίδιο συμβαίνει βέβαια όχι μόνο στη φιλοσοφία αλλά και στα μαθηματικά και τις επιστήμες. Πριν μερικά χρόνια έλεγαν ότι οι θέσεις του μεθανίου σε μοριακό επίπεδο εξηγούνται με κλασικό τρόπο και μόνο το 2006 ανακαλύφθηκε το γεγονός ότι η μοναδική και ουσιαστική επιρροή προέρχεται από την κβαντομηχανική. Ένα άλλο παράδειγμα, ακόμα πιο απλό, είναι οι θέσεις των τεσσάρων ατόμων υδρογόνου στο μόριο του μεθανίου. Όλοι λένε ότι βρίσκονται στο κέντρο των εδρών τετραέδρου, γιατί όλοι βέβαια ξεχνούν ότι το τετράεδρο είναι το μόνο από τα πλατωνικά σχήματα που είναι αυτοδυϊκό. Όσον αφορά στις πολύτιμες πέτρες, όλοι λένε ότι το ζαφείρι και το ρουμπίνι είναι διαφορετικά, ενώ επί της ουσίας είναι ακριβώς η ίδια πέτρα. Το θέμα λοιπόν είναι η αξία των πληροφοριών που μεταδίδουμε και κατά πόσο είμαστε γνώστες ότι υπάρχουν πραγματικά ή απλώς τις έχουμε ακούσει από κάποιον δίχως να τις διασταυρώσουμε με τη δική μας μελέτη. Με άλλα λόγια, γιατί να μην ακολουθούμε μια προσέγγιση που είχε ο Αρχιμήδης και στη συνέχεια ο Leonardo Da Vinci; Μερικές φορές η απάντηση είναι απλή και έχει σχέση με την εξειδίκευση που δεν γνωρίζει ολιστικά νοητικά σχήματα.

Ν. Λυγερός: 4ο Master Class Τοποστρατηγικής. Αγαθονήσι, 26 - 29 Αυγούστου 2014

Νίκος Λυγερός - 4ο Master Class Τοποστρατηγικής, Αγαθονήσι.
4ο Master Class Τοποστρατηγικής. Αγαθονήσι, 26 - 29 Αυγούστου 2014.

ΣΚΑΚΙ
ΘΑΛΑΣΣΟΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ
ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΠΟΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ
ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ
ΑΟΖ ΚΑΙ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ VORONOI
ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΖΕΟΛΙΘΟΥ
ΘΕΩΡΙΑ ΓΡΑΦΗΜΑΤΩΝ
ΘΕΩΡΙΑ ΠΑΙΓΝΙΩΝ
ΧΡΟΝΟΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ
ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ



Ν. Λυγερός - 4ο Master Class Τοποστρατηγικής. Αγαθονήσι, 26/08/2014



Ν. Λυγερός - 4ο Master Class Τοποστρατηγικής. Μέρος A'. Αγαθονήσι, 27/08/2014



Ν. Λυγερός - 4ο Master Class Τοποστρατηγικής. Μέρος B'. Αγαθονήσι, 27/08/2014



Ν. Λυγερός - 4ο Master Class Τοποστρατηγικής. Αγαθονήσι, 28/08/2014 Μέρος Α'



Ν. Λυγερός - 4ο Master Class Τοποστρατηγικής. Αγαθονήσι, 28/08/2014 Μέρος Β'



Ν. Λυγερός -Χαρταετοί απελευθέρωσης. Αγαθονήσι, 28/8/2014



Ν. Λυγερός - 4ο Master Class Τοποστρατηγικής. Αγαθονήσι, 28/08/2014 Μέρος Γ'



Ν. Λυγερός - Ενσωμάτωση ζεόλιθου στο Αγαθονήσι. Μέρος Α΄. Αγαθονήσι 29/08/2014



Ενσωμάτωση ζεόλιθου στο Αγαθονήσι. Μέρος Β΄. 29/08/2014




Οι στόχοι δεν πρέπει να είναι άμεσα εφικτοί

Νίκος Λυγερός - Οι στόχοι δεν πρέπει να είναι άμεσα εφικτοί
Οι στόχοι δεν πρέπει να είναι άμεσα εφικτοί, αλλιώς δεν είναι στόχοι, είναι απλώς καθημερινότητα. Άρα όταν θα διαλέξετε τον στόχο που θα εκπληρώσετε, να σκεφτείτε ότι είναι καλό να σας ξαφνιάσει την πρώτη φορά που θα το σκεφτείτε. Υπάρχουν πέντε επίπεδα, σε αυτό που θα μπορούσαμε να πούμε μια στόχευση. Το πρώτο επίπεδο είναι η πραγματικότητα κι είναι το πιο χαμηλό. Συνήθως το βρίσκουμε αυτό το πρώτο επίπεδο στους πολιτικούς, που τους επιλέγουμε, αλλά πολύ συχνά τους βρίσκουμε, ενώ στην πραγματικότητα ξεχνάμε ότι τους ψηφίζουμε. Ο κάθε λαός έχει τους πολιτικούς που του αξίζουν. Συνήθως, λοιπόν, έχουμε τον πολιτικό, αυτός μας λέει θα τα αλλάξει όλα, μετά είναι εκλεγμένος και μετά λέει «παιδιά, τα πράγματα είναι δύσκολα». Και τελικά δεν αλλάζουν τόσο γρήγορα, άρα θα τα αλλάξουμε πιο αργά. Τελικά μπορεί και να μην αλλάξουν καθόλου. Αλλά κανονικά εκείνη τη στιγμή θα έπρεπε να του πούμε «δεν ήταν ανάγκη τότε να γίνει». Αλλά δεν κάνουμε αυτό, επανεκλέγεται την επόμενη φορά. Ούτως ή άλλως επιλέγουμε αυτά που μας δίνει. Σιγά-σιγά μπαίνουμε σ’ αυτό που ονομάζουμε realpolitik και realpolitik είναι ένας τρόπος ανάστροφος να χρησιμοποιήσουμε τη στρατηγική με έναν λανθασμένο τρόπο. Γιατί σας λέει πάνω-κάτω, ότι δε θα κάνετε τίποτα το ιδιαίτερο. Άρα μετά το πιστεύετε, κι επειδή το πιστεύετε όντως δεν κάνετε, και μετά επαληθεύεται. Είναι απίστευτο, άμα το σκεφτείτε, τι καθυστέρηση μπορεί να παράγουμε όταν λειτουργούμε μαζικά. Δηλαδή, «εφόσον δεν γίνεται δεν το κάνουμε, εφόσον δεν το κάναμε δεν έγινε, είχαμε δίκιο». Μετά την πραγματικότητα, -έχει σχέση με το επίπεδο το νοητικό, ανεβαίνουμε στα επίπεδα και συνήθως δυσκολευόμαστε- το πρώτο επίπεδο που είναι χαρακτηριστικό είναι η πράξη. Η πράξη συνδέεται βέβαια και με την άλλη την πράξη. Και γι’ αυτό αν προσέξετε, μετά τα Ευαγγέλια έχουμε τις Πράξεις των Αποστόλων, δεν έχουμε τα λόγια των Αποστόλων. Έχουμε τον λόγο του Χριστού, έχουμε τις Πράξεις των Αποστόλων. Δεν είναι τυχαίο που η εκκλησία επιλέγει μερικές λέξεις πολύ σοβαρά, και τις κρατάει για δύο χιλιάδες χρόνια, μάλλον έχουν κάποια σημασία. Άρα η πράξη ποια είναι, πώς θα ονομάσουμε την πράξη; Για μας η πράξη είναι η διαφορά μεταξύ της κίνησης και της πράξης. Κι εξηγούμε με τον εξής τρόπο: Η κίνηση είναι αυτό που κάνουμε σχεδόν κάθε μέρα, κι άμα δε το κάναμε δεν πειράζει, ούτως ή άλλως και να το κάνουμε διορθώνεται. Η πράξη δημιουργεί μια αλλαγή φάσης. Άρα αν δεν υπάρχει πράξη, δεν υπάρχει αλλαγή πραγματικότητας. Τώρα θα σκεφτείτε κάτι που είναι λίγο παράξενο: Αν πραγματικά η πράξη αλλάζει την πραγματικότητα σε ποιον χώρο ανήκει η πράξη; Ανήκει στην «έξω-πραγματικότητα», η οποία θα είναι η επόμενη πραγματικότητα. Άρα αρχικά όταν ακούτε για πρώτη φορά αυτή την πράξη λέτε «μα αυτό δεν θα γίνει», μετά λέτε «δε γίνεται», μετά «γίνεται», μετά λέτε «έγινε», μετά λέτε «πώς έγινε;». Άρα, στην αρχή δεν πιστεύουμε, μετά στο τέλος όταν το βλέπουμε, πάλι δεν πιστεύουμε, αλλά βλέπουμε ότι είναι απίστευτο. Άρα, η πράξη θα δημιουργήσει μια αλλαγή φάσης η οποία μετά είναι διαφορετική. Πολύ συχνά, λοιπόν, στη ζωή κάνουμε πολλές κινήσεις. Αυτό μας επιτρέπει να γεμίσουμε την καθημερινότητά μας και στο τέλος να μη κάνουμε καμία πράξη. Υπάρχει πάντα η μία πράξη για όλους: Είναι ο θάνατος. Η ιδέα είναι να κάνουμε πράξεις και πριν. Μετά από τις πράξεις πρέπει να έχουμε ένα άλλο επίπεδο κι είναι το επίπεδο του οράματος. Δηλαδή, κάποιος που κάνει μια πράξη που πραγματικά αλλάζει τα δεδομένα, πρέπει να έχει όραμα. Άμα δεν έχει όραμα δε θα μπορέσει να κάνει αυτή την πράξη και θα κάνει κινήσεις. Για να έχει όραμα πρέπει να έχει σκεφτεί μια ουτοπία. Το χαρακτηριστικό των ουτοπιών είναι ότι οι ουτοπίες είναι αυτές που παράγουν την πραγματικότητα. Αυτό είναι πολύ εντυπωσιακό. Οι διαφορετικές κοινωνίες ζουν στην ουτοπία της προηγούμενης. Άρα η προηγούμενη θεωρούσε ότι «αυτό δε θα γίνει ποτέ», αυτές επειδή το ζούνε λένε «μα τι χαζές που ήταν οι προηγούμενες», αλλά το πιο εντυπωσιακό είναι ότι θεωρούν ακόμα ότι δεν υπάρχουν οι επόμενες. Γιατί άμα θεωρούσαν ότι υπάρχουν οι επόμενες θα ξέρανε ότι εμείς που μπορεί να είμαστε σε αυτό που ονομάζουμε ουτοπία θα είναι η πραγματικότητα των άλλων. Για παράδειγμα, αν πούμε ότι η Κύπρος θα απελευθερωθεί εξολοκλήρου, είναι πολλοί από που δεν το πιστεύουν, είναι πολλοί που λένε μακάρι, είναι πολλοί που λένε θα ‘ταν καλό, είναι πολλοί που λένε μακάρι να είχε γίνει. Άρα, αν ρωτήσετε στους δικούς σας ποιοι το πιστεύουν πραγματικά, θα δείτε ότι είναι σπανιότατοι. Άμα ρωτήσετε ποιος κάνει κάτι για να γίνει αυτό, τότε θα δείτε ότι είναι ακόμα πιο σπάνιοι. Άρα, επειδή μπαίνουμε σε αυτή τη διαδικασία, μετά στο τέλος της υπόθεσης λέμε «δε θα αλλάξει τίποτα». Το πιο πάνω επίπεδο είναι το αδιανόητο. Η ουτοπία είναι ότι όταν σας την λένε την ουτοπία λέτε «εντάξει, δε θα γίνει». Ενώ το αδιανόητο πρέπει πρώτα να το σκεφτεί κάποιος για να σας το πει. Μόλις σας το λέει, για εσάς είναι ήδη ουτοπία. Πριν δεν το σκεφτόσασταν καν ότι είναι ουτοπία. Για να καταλάβετε πώς λειτουργεί αυτό το πλαίσιο σε επιστημονικό επίπεδο, οι περισσότεροι εφευρέτες είναι αυτοί που μετατρέπουν το αδιανόητο σε ουτοπία για τις επόμενες κοινωνίες και μετά έρχονται οι πιο τεχνικοί που μετατρέπουν την ουτοπία σε όραμα, οι άλλοι λίγο πιο κάτω το όραμα σε πράξη και τελικά ζούμε σ’ αυτήν την κοινωνία και θεωρούμε ότι όλα πάνε καλά, εφόσον εξελισσόμαστε. Αλλά να θυμάστε ότι οι κοινωνίες δεν εξελίσσονται, μόνο η Ανθρωπότητα εξελίσσεται. Οι κοινωνίες πεθαίνουν με τις ουτοπίες που δεν έχουν γίνει και σταματάνε εκεί κι απλώς η επόμενη κοινωνία ζει μ’ αυτές, θεωρώντας ότι η προηγούμενη πραγματικά δεν είχε το επίπεδο να αντιληφθεί ότι θα γινόταν.

Ο άνθρωπος θα γεννηθεί όταν θα καταλάβει ότι δεν είναι μόνο το «εγώ», είναι και «ο άλλος» (Ελ, Eng)

Νίκος Λυγερός - Ο άνθρωπος θα γεννηθεί όταν θα καταλάβει ότι δεν είναι μόνο το «εγώ», είναι και «ο άλλος».
Όλα ξεκινάνε με το άτομο. Το άτομο είναι αυτό που μιλάει πολύ. Ας το ονομάσουμε η γλωσσοκοπάνα της ψυχής. Η ψυχή έχει να πει τρία πράγματα, αλλά δεν τολμάει να τα πει έτσι, λέει τόσα πολλά που στο τέλος λες μα τι μου είπε. Άρα το άτομο είναι αυτό που δίνει τόση μεγάλη σημασία στο «εγώ» του, που όλος ο κόσμος περιστρέφεται γύρω από τα προβλήματά του. Μετά έχει νόημα ο άνθρωπος. Αρχικά είναι το «εγώ» και μετά λέμε «εμείς». Στην πραγματικότητα το «εμείς», είναι ο πληθυντικός του «εγώ». Άρα είναι ο «εγώ», «εγώ», «εγώ» και το λέμε «εμείς». Ο άνθρωπος θα γεννηθεί όταν θα καταλάβει ότι δεν είναι μόνο το «εγώ», είναι και «ο άλλος». Άρα σε αυτήν τη διαδικασία, ο άνθρωπος καταλαβαίνει ότι είναι άνθρωπος, επειδή υπάρχει συνάνθρωπος. Τώρα κοιτάξτε πώς μπλέκονται τα πράγματα. Όταν ο άνθρωπος καταλαβαίνει ότι έχει σημασία ο άλλος, μετά αναρωτιέται πώς τον βλέπει ο άλλος και μετά καταλαβαίνει ότι ο άλλος τον βλέπει ότι είναι ο άλλος άλλος. Άρα από το «εγώ», «εμείς», περνάμε στους «άλλους» και μετά καταλαβαίνουμε ότι είμαστε οι «άλλοι άλλοι». Μετά όμως το αληθινό ερώτημα είναι το εξής: «Εγώ» ή «οι άλλοι»; Θα πείτε πώς αλλάζει αυτό. Το πράγμα είναι πολύ απλό, είναι ότι αν το «εγώ» καταλάβει ότι το πιο σημαντικό είναι οι «άλλοι», τότε είναι συνάνθρωπος. Τώρα για να καταλάβετε λίγο πιο εύκολα, αν δεν είναι τόσο γνωστό σε σας, γιατί είναι πιο σημαντικοί «οι άλλοι» από το «εγώ»; Ο λόγος είναι πολύ απλός, σκεφτείτε το σε επίπεδο Ανθρωπότητας. Άμα εξαφανιστεί το «εγώ», η Ανθρωπότητα θα ζει. Αν εξαφανιστούν «οι άλλοι», η Ανθρωπότητα θα πεθάνει.

Ν. Λυγερός
http://www.lygeros.org/articles.php?n=16270&l=gr


A human is born when he understands that it is not only the 'ego' but it's also 'the other'

N. Lygeros

Translated from the Greek by Athena Kehagias

It all begins with the person. The person is the one that talks a lot. Let's name him the chatterbox of the soul. The soul has three things to say, but does not dare to say them likewise , he says so much that in the end you may say, what was it that he said. So the person is one that gives so much importance to his "ego", that the entire world revolves around his problems. Later the human has a meaning. First its the "I" and then we say "we". In fact the "we" is the plural of "I". So is the "I", "I", "I" and we name it "we.". A human is born when he understands that it is not only the 'I' but it's also 'the other'.So in this process, the human understands that is human, because a co human exists. Now look at how entangled things become. When a human understands that the other is of importance, he then wonders how the other sees him and then he realizes that the other sees him as the other other. So from the "I", "we", we go to the "others" and then we realize that we are the "other others". But then the real question is: "I" or "other"? You may say how is that changing. The thing is very simple, that if the "I" understands that the most important is the "others" , then he is a co human. Now so that you understand a little easier, if it' not that well known to you, why "the others" are more important than the "ego"? The reason is very simple, think about it at Humanity level .When the "ego" disappears Humanity will live. If the "others" disappear Humanity will die.

Αυτό που μας χαρακτηρίζει είναι τα «θέλω» μας

Νίκος Λυγερός - Αυτό που μας χαρακτηρίζει είναι τα «θέλω» μας.
Δημιουργούμε παρέες για να βρίσκουμε τον εαυτό μας, άρα βρίσκουμε τα ίδια άτομα που μας μοιάζουν, που χαμογελάνε με τα ίδια αστεία, που έχουν τα ίδια ανέκδοτα, που πίνουν τις ίδιες μπύρες, που κοιτάζουν το ίδιο ποδόσφαιρο, που πάνω κάτω έχουν μεγάλη συμβατότητα. Όταν δημιουργούμε μια ομάδα κοιτάμε μόνο τη συμπληρωματικότητα και κοιτάζουμε τους ανθρώπους που κάνουν πράγματα που εμείς δεν κάνουμε. Αυτό είναι πολύ αστείο, όταν σε μία ομάδα προσπαθούν όλοι να κάνουν ό,τι κάνουν όλοι οι άλλοι. Λάθος. Στην πραγματικότητα σε μία ομάδα προσπαθείς να βάλεις όλους τους άλλους σε ένα πλαίσιο που μπορούν να κάνουν, αυτό που κάνουν κι εσύ τους βοηθάς. Αν το κάνουν όλοι αυτοί είναι πολύ πιο δυνατοί από απλώς ένα σύνολο ανθρώπων. Άρα όταν ξαφνικά εμφανίζεται η έννοια του έργου, τότε η συλλογικότητα αποκτά μια θέληση με την έννοια ότι θέλει να παράγει έργο. Γιατί όπως λέει ο Schopenhauer: "Μπορούμε να κάνουμε ό,τι θέλουμε, αλλά δεν μπορούμε να θέλουμε ό,τι θέλουμε". Άρα το θέμα είναι τα «θέλω» μας. Αυτό που μας χαρακτηρίζει δεν είναι οι δυνατότητές μας, αλλά τα «θέλω» μας. Είναι πολύ καλό για ένα άτομο, να μην περάσει από την ατομικότητα και να γίνει γρήγορα άνθρωπος. Για να γίνει γρήγορα άνθρωπος, συμφέρει να καταλάβει ότι υπάρχουν συνάνθρωποι και όχι μόνο άνθρωποι. Όταν το καταλαβαίνει αυτό μπαίνει πιο γρήγορα στην έννοια της ομάδας, στην έννοια της ομαδικότητας, στην έννοια της συλλογικότητας και αυτό γίνεται μέσω της μνήμης. Μία μονάδα ακόμα και να είναι έξυπνη, άμα δεν έχει τη συλλογική μνήμη, θα παραμείνει έξυπνη χωρίς να έχει ανάδραση.

Ν. Λυγερός

Άμα θες να είσαι σκλάβος, μην θεωρείς ότι είσαι Έλληνας - Εισαγωγή στην απελευθέρωση

Νίκος Λυγερός - Άμα θες να είσαι σκλάβος, μην θεωρείς ότι είσαι Έλληνας.
Στον Ελληνισμό τα πράγματα είναι πολύ εύκολα. Λέγεται: Ελευθερία ή Θάνατος. Δεν υπάρχει κανένας άλλος συμβιβασμός, δεν λένε «αν θες μπορείς να είσαι και σκλάβος». Όχι σου λέει «ή είσαι ελεύθερος και αυτό ονομάζεται ζωή ή άστο». Άμα το σκεφτείτε λοιπόν, το πιο επιθετικό που υπάρχει στην ελευθερία και στον θάνατο, είναι το "ή". Αυτό κι αν είναι επιλογή. Αλλά προσέξτε αν οι πρόγονοί μας επέλεξαν αυτό το σύνθημα, κάτι σημαίνει. Αν η Ελληνική σημαία έχει εννιά λωρίδες, δεν είναι τυχαίο. Είναι για να μετρήσουμε αυτές τις συλλαβές. Ο σταυρός είναι το χριστιανικό σύμβολο. Αν πραγματικά οι πρόγονοί μας επέλεξαν αυτές τις εννιά λωρίδες, εμείς τις επιλέξαμε ή όχι; Γιατί είναι πολύ απλό. Αν όλοι μας νιώθουμε Χριστιανοί Έλληνες, έχουμε δύο στοιχεία. Έχουμε το σταυρό και τις λωρίδες. Άμα θες να είσαι σκλάβος, μην θεωρείς ότι είσαι Έλληνας. Γιατί αυτό που έλεγε ήδη ο Επίκτητος, είναι: «Θεώρησε τον εαυτό σου ως ελεύθερο ον ή ως σκλάβο, όλα εξαρτώνται από εσένα». Δεν λέει εξαρτάται από τον κατακτητή, λέει εξαρτάται από εσένα. Άρα αν εδώ εμείς με τη θέληση της συλλογικότητας θεωρούμε ότι είμαστε ελεύθεροι και όχι σκλάβοι, τότε θα θελήσουμε να απελευθερώσουμε αυτό που είναι δίκαιο. Αλλιώς θα συνεχίσουμε να υπάρχουμε ως σκλάβοι στους οποίους αρέσει η ελευθερία αλλά όχι το κόστος.

Νίκος Λυγερός - Εισαγωγή στην απελευθέρωση

Συχνά θεωρούμε ότι τα σύνορα είναι ένας τοίχος κι ότι δεν μπορεί να γίνει τίποτα, όταν υπάρχουν κατεχόμενα. Ενώ ξεχνάμε ότι η πόρτα είναι η θάλασσα που ανοίγει μέσω του κλειδιού που είναι η στρατηγική. Όταν όμως καταλάβουμε την αξία της όλα τα πράγματα γίνονται δεδομένα και τα δεδομένα δεν είναι πια δεδομένα. Αυτή η διαφορά είναι που κάνει τη διαφορά. Τότε ο κόσμος γίνεται υπεραντικείμενο και η σκέψη, η μελέτη και η δράση. Με αυτά τα όπλα, η απελευθέρωση δεν είναι πια μια ουτοπία, αλλά μια πράξη που πρέπει να γίνει γιατί είναι η πρέπουσα. Δεν πρόκειται ποτέ ν’ αφήσουμε δικούς μας να παραμείνουν σκλαβωμένοι από κατοχικά καθεστώτα, όποια και να είναι γιατί το μόνο που σεβόμαστε είναι η Ανθρωπότητα που υπηρετούμε εδώ και αιώνες μέσα στο Χρόνο αδιάκοπα και ασταμάτητα, γιατί δεν υπολογίζουμε κανένα κοινωνικό ή ταξικό κόστος. Η ελευθερία με το θάνατο είναι η μόνη μας επιλογή γιατί αλλιώς η ζωή μας δεν έχει κανένα νόημα. Και η απελευθέρωση είναι ένα από το θεμελιακά μας στοιχεία με την έννοια ότι ακολουθεί τα νοητικά σχήματα της τοποστρατηγικής και της χρονοστρατηγικής. Έτσι ο καθένας που είναι όντως Έλληνας ελεύθερος ή νεκρός συνεχίζει αυτό το έργο ακάθεκτα. Τα Μικρά και τα Μεγάλα Κατεχόμενα είναι χειροπιαστά παραδείγματα που σχετίζονται άμεσα με αυτόν τον στόχο. Δεν κοιτάζουμε μόνο τις μάχες αλλά όλες τις ήττες και τις νίκες που μας χαρακτηρίζουν δίχως να κάνουμε το λάθος να διαχωρίσουμε ζευγάρια, όπως είναι οι Θερμοπύλες και η Σαλαμίνα, η Αμμόχωστος και η Ναύπακτος γιατί ο Ελληνισμός και η Χριστιανοσύνη παλεύουν για το ίδιο ιδανικό της ανθρώπινης ελευθερίας, αφού ακολουθούν τα Δικαιώματα της Ανθρωπότητας. Αν λοιπόν νιώθεις μέσα σου αυτήν την ανάγκη της απελευθέρωσης, τώρα ξέρεις ότι δεν είσαι μόνος, αφού μαζί θα δώσουμε τις μάχες της.