Θέματα φιλοσοφικά, επιστημονικά, κοινωνικά, ψυχολογικά, για τον άνθρωπο. Νευροεπιστήμες, εγκέφαλος,συνείδηση και νοημοσύνη. Νίκος Λυγερός.
Όλες οι ανθρώπινες έννοιες είναι προβολές του ανθρώπινου πνεύματος γι'αυτό σε τελική ανάλυση πολλές φορές είναι απατηλές. Δεν βλέπουμε την πραγματικότητα , την αντιλαμβανόμαστε (όπως νομίζουμε εμείς πως είναι). Ο,τι βλέπουμε είναι μια ερμηνεία της πραγματικότητας, που βασίζεται σε υποκειμενικά, ελαττωματικά ή προκατειλημμένα παραδείγματα. Αυτό έχει επιπτώσεις όχι μόνο στο πώς καταλαβαίνουμε τον κόσμο, αλλά και πώς καταλαβαίνουμε τους ανθρώπους... Όταν κάποτε ρώτησαν τον Ηράκλειτο πώς γνωρίζει όσα γνωρίζει απάντησε: «ερεύνησα τον εαυτό μου»... O Σωκράτης, μέσω της μεθόδου διαλόγου που είχε αναπτύξει, εκμαίευε (εξ ου και Μαιευτική Μέθοδος) από τον συνομιλητή του την αλήθεια/γνώση που είχε μέσα του αλλά δεν γνώριζε. Ο άνθρωπος δε μπορει να αναζητά αυτό που δε γνωρίζει γιατί τότε δεν ξέρει τί να αναζητήσει αλλά ούτε αυτό που γνωρίζει μπορεί να αναζητά γιατί το ξέρει ήδη. Ο άνθρωπος τίποτε νέο δε μαθαίνει, παρά μόνο παίρνει συνείδηση των όσων ήδη γνωρίζει. Η γνώση (μάθηση) είναι ανάμνηση (ενθύμιση) , υπάρχει λοιπόν η ανάμνηση μέσα μας...

Ν. Λυγερός: Μια Κυριακή


Μια Κυριακή 
σαν Πασχαλιά 
θα ξανανθίσει 
ο κόσμος 
γιατί πιστεύει 
στην αυτοθυσία 
και το λουλούδι 
που γεννήθηκε 
όταν το φως 
έλαμψε 
για δεύτερη φορά 
την ώρα 
της ανάγκης 
όταν πια 
κανείς 
δεν πίστευε 
στην Κυριακή 
την επόμενη 
ενώ ήρθε!


Ν. Λυγερός: Μικρά και Μεγάλα Κατεχόμενα

Νίκος Λυγερός - Αγία Σοφία Χριστού--Μικρά και Μεγάλα Κατεχόμενα.
Αν μερικοί από εσάς θεωρούν ότι υπάρχουν κατεχόμενα να ξέρουν ότι είναι μικρά κατεχόμενα, υπάρχουν και μεγάλα. Η Κωνσταντινούπολη είναι η μόνη πόλη στην Ελληνισμό που λέγεται Πόλη, έχει μεγάλη σημασία γιατί είναι μία μορφή ανωνυμίας. Είναι ανωνυμία αλλά επειδή είναι μοναδική ξέρουμε ακριβώς ότι είναι ονομασία. Αυτή η Πόλη κατάφερε σε διάρκεια να αποτελέσει το κέντρο μιας Αυτοκρατορίας που είναι η πιο μακρόχρονη του κόσμου.

Η Κωνσταντινούπολη είναι σημείο αναφοράς διαχρονικό, ξέρετε κάτι αν θέλετε να δώσετε ραντεβού σε κάποιον σε εκατό χρόνια, μπορεί μερικοί από εσάς να πουν στο σπίτι μου, στη γειτονιά μου. Θα δείτε ότι το πιο εύκολο και το πιο αποτελεσματικό είναι οι εκκλησίες για καλό ραντεβού. Από όλες αυτές τις εκκλησίες υπάρχει μία που είναι πιο ιδανική για τέτοια ραντεβού. Στην Κωνσταντινούπολη έχετε όλοι ένα ραντεβού με το μέλλον και το παρελθόν είναι η Αγία Σοφία. Η Αγία Σοφία δεν είναι η Αγία Σοφία, είναι η σοφία του Χριστού. Το εντυπωσιακό για μας είναι ότι σας λέει ο Ναός ότι δεν έχει ξεχάσει τίποτα. Η δομή του Ναού, η θέση του Ναού, η θέση της Κωνσταντινούπολης μέσα στον Ελληνισμό και στον Χριστιανισμό δεν είναι μία λεπτομέρεια και αν το σκεφτείτε ότι το οικουμενικό πατριαρχείο παραμένει εκεί, ενώ θα μπορούσε πολύ εύκολα να μετακινηθεί. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι παραμένει.

Υπάρχει άλωση της Κωνσταντινούπολης από το 1453, 29 Μαΐου την Τρίτη το πρωί κι εμείς οι Έλληνες μιλάμε ακόμα για αυτήν το 2014, αυτό είναι ένα τεράστιο θέμα. Αυτό σημαίνει ότι είμαστε ικανοί να μην ξεχνάμε. Υπάρχουν άνθρωποι που δεν γεννήθηκαν Έλληνες, δεν έζησαν Έλληνες, δεν πέθαναν Έλληνες κι όμως παρέμειναν Έλληνες. Είναι μερικοί που άντεξαν όλα αυτά και παρ' όλα αυτά έχουν μείνει εκεί συνεχίζουν την παράδοση, συνεχίζουν την Χριστιανοσύνη, συνεχίζουν τον Ελληνισμό και δεν έχουν ξεχάσει τίποτα. Το θέμα είναι αν το ξεχνάμε εμείς. Όσο πιο πολύ θα πηγαίνουν στην Κωνσταντινούπολη τόσο πιο ζωντανή θα είναι. Γιατί υπάρχουν δικοί μας άνθρωποι εκεί πέρα. Μπορεί να τους ονομάζεται μόνο Κωνσταντινοπολίτες ενώ στην πραγματικότητα είναι εγκλωβισμένοι. Θα ήθελα να σκεφτείτε ότι ένας τρόπος να τροφοδοτήσουμε αυτήν την συνέχεια του Χρόνου, αυτήν την υπερχορδή στην Κωνσταντινούπολη είναι να πηγαίνουμε εκεί πέρα αλλά ως Αποστολή. Αυτή η αποστολή είναι αυτό που εμπνέει τους άλλους. Μερικές φορές κάνουμε πράγματα χωρίς να ξέρουμε τον λόγο, άλλοι κάνουν λιγότερα επειδή ξέρουν τους λόγους, άλλοι κάνουν πράγματα επειδή είναι σπάνιος ο λόγος. Στην Κωνσταντινούπολη η Χριστιανοσύνη είναι το σημείο αναφοράς. Η Κωνσταντινούπολη είναι ένα γνήσιο μάθημα για τον Ελληνισμό και την Χριστιανοσύνη γιατί στην πραγματικότητα είναι ένας τόπος ιερός όπως είναι οι Άγιοι Τόποι, είναι μία καλή προετοιμασία για τους επόμενους. Ο συνδυασμός του Ελληνισμού και του Χριστιανισμού βρίσκεται στην Πόλη. Είναι πολύ καλό να πηγαίνουμε εκκλησία την Κυριακή, είναι εύκολο όμως. Είναι ακόμα καλύτερο αν βοηθάμε εκκλησίες να λειτουργούν κατά συνέπεια το φαινόμενο της Κωνσταντινούπολης είναι το πιο μακρόχρονο που έχει ο Χριστιανισμός, ο Ελληνισμός σε συνδυασμό και παρ' όλα τα προβλήματα είναι εδώ.

Ν. Λυγερός: Εθελοδουλία ή ελευθερία

Νίκος Λυγερός: Εθελοδουλία ή ελευθερία.
«Θεώρησε τον εαυτό σου ελεύθερο ή σκλάβο, όλα εξαρτώνται από εσένα» (Φράση του Επίκτητου) Όταν ξέρετε ότι το έχει πει φιλόσοφος στωικός, έχει ενδιαφέρον. Γιατί σας υπενθυμίζω ότι ο ίδιος ήταν σκλάβος, κι απελευθερώθηκε. Αλλά ξέρει ακριβώς τι σημαίνει σκλάβος, ενώ νομίζω ότι μερικοί Έλληνες τώρα δεν ξέρουν πια τι σημαίνει και νομίζουν ότι είναι το ίδιο.

Είναι μερικοί που θεωρούν ότι μπορούν να πουλήσουν τον εαυτό τους. Δεν πάει τόσο εύκολα, γιατί άμα πουλήσετε τον εαυτό σας, σε ποιόν θα δώσουμε τα χρήματα; Άρα, η ιδέα, είναι ότι μπορείτε να πουλήσετε τους άλλους, ή να ξεπουλήσετε ακόμα και τους άλλους και να ξέρετε ότι όταν ξεπουλάτε δεν είναι θέμα χρηματικό. Για να πουλήσετε πρέπει να υπάρχει αγοραστής, για να ξεπουλήσετε δεν είναι ανάγκη. Άρα να είμαστε πολύ προσεκτικοί όχι τόσο πολύ με αυτούς που πουλούν αλλά με αυτούς που ξεπουλούν. Γιατί οι πρώτοι έχουν ανάγκη από ανθρώπους που θα καταβάλουν ένα ποσό, κι οι δεύτεροι δεν έχουν ανάγκη από τίποτα.

Άμα πάτε λίγο στο εξωτερικό θα δείτε μερικά χαρακτηριστικά που έχει η σημαία μας που δεν τα αντιλαμβάνεστε. Η σημαία μας έτσι όπως είναι τοποθετημένη έχει πάντοτε έναν ιστό που έχει τον σταυρό. Αν πάτε σε άλλη χώρα, όπως είναι η Κύπρος, θα δείτε πως δεν ισχύει.

Μία σημαία πρέπει να είναι επιθετική. Αυτό μπορεί να σας ξαφνιάσει, άρα τι εννοώ: Εννοώ ότι διεκδικεί κάτι, λέει κάτι. Στη σημαία μας υπάρχει κάτι που είναι το θετικό. Το Θετικό βέβαια είναι ο σταυρός, το επιθετικό στοιχείο είναι οι λωρίδες. Οι λωρίδες λοιπόν έχουν σε συλλαβισμό το ελευθερία ή θάνατος, που είναι πολύ χαρακτηριστικό. Αν το σκεφτείτε ότι ένας ολόκληρος λαός μπορεί να επικεντρωθεί πάνω σ’αυτές τις δύο έννοιες, έχει ενδιαφέρον πώς το υποφέρει η κοινωνία. Στην κοινωνία ακούτε συνεχώς ότι πρέπει να συμβιβαζόμαστε, πρέπει να τα βρίσκουμε, πρέπει να αποδεχόμαστε, πρέπει να υπάρχει ισορροπία, πρέπει να υπάρχει ομόνοια, και όλοι αυτοί που λένε αυτό το πράγμα, είναι αυτοί που σηκώνουν μια σημαία που λέει ελευθερία ή θάνατος. Καταλαβαίνετε πόσο συμβιβαστικό σύνθημα επιλέξαμε για να μας χαρακτηρίσει.

Άρα, πρέπει να καταλάβουμε το εξής: αυτό που λέει ο Επίκτητος είναι θέμα απόφασης. Όχι των άλλων, δικής σου.

Αυτός που είναι ο ιδιοκτήτης του Επίκτητου σε κάποια φάση προσπαθεί να τον βασανίσει. Και του λέει «αν συνεχίσεις θα μου σπάσεις το χέρι». Τελικά του το σπάζει, και του λέει λοιπόν ο Επίκτητος «το ‘σπασες, είδες;» Να ξέρετε ότι αυτές οι ερωτήσεις ενοχλούν πάρα πολύ τους βασανιστές. Πάρα πολύ. Προτιμούν κάποιον που ζητάει ελεημοσύνη.

Ο Ελληνισμός είναι ένας λαός του χρόνου και της αξίας. Αυτό του προκαλεί πολλά προβλήματα, αλλά τα ξεπερνάει γιατί είναι ακόμα εδώ. Ένα απ’τα προβλήματα που έχει είναι ότι δεν πιστεύει στις αρχές. Μα καθόλου. Άρα, το λέω συνοπτικά: Αν θυμάστε καλά στο ρωμαϊκό δίκαιο έχουμε την φράση «ο νόμος είναι σκληρός, αλλά είναι ο νόμος». Στον Ελληνισμό εμείς λέμε «ο νόμος είναι νόμος αν είναι ανθρώπινος». Είναι ριζικά διαφορετική η προσέγγιση και θεωρούμε ότι ένας νόμος αν δεν είναι ανθρώπινος δεν πρέπει να τον τηρούμε.

Αν οι αρχές συμβαδίζουν με τις αξίες μας, είναι εντάξει. Αν δεν συμβαδίζουν είμαστε εναντίον. Το χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι ήδη απ’την αρχαιότητα εμείς προτιμούμε την Αντιγόνη από τον Κρέοντα. Δεν συνειδητοποιούμε όλοι πόσο ριζοσπαστική είναι αυτή η προτίμηση. Ο Κρέοντας έχει την εξουσία, όχι την ουσία, αποφασίζει λοιπόν να βγάλει μια νομοθεσία. Έχοντας αυτή τη νομοθεσία υπάρχει νόμος και κανόνας και ακολουθεί το τυπικό, θα λέγαμε σχεδόν το πρωτόκολλο, που μπορεί άλλοι να το λέγανε και σχεδόν σύνταγμα. Έχει ενδιαφέρον να τα σκεφτείτε μ’αυτόν τον τρόπο. Από την άλλη πλευρά έχετε την Αντιγόνη, η οποία είναι μια μικρή, νέα, που θα λέγανε οι περισσότεροι νέοι που βρίσκονται εδώ «τσαούσα» και όχι μόνο λέει ότι «δεν θα ακολουθήσω τον νόμο» αλλά ρωτάει στον νομοθέτη «με ποιο δικαίωμα αλλάζεις τις αξίες μας». Αυτό είναι πολύ εντυπωσιακό. Άμα το σκεφτείτε, αν πάρετε ένα νομοθετικό πλαίσιο και ξαφνικά αντιληφθείτε ότι βγάζει έναν νόμο ο οποίος είναι απαράδεκτος, το πρώτο πράγμα που λέτε είναι «εντάξει, αλλά είναι νόμος, τι να κάνουμε». Μετά θα αρχίσετε να κάνετε την λεγόμενη εκτόνωση, θα πείτε «πάλι το σύστημα μας καταπατεί» και σταματάτε εκεί. Ενώ η Αντιγόνη πάει πολύ πιο πέρα. Και αφαιρεί στον νομοθέτη το δικαίωμα της δημιουργίας του νόμου αν παραβιάζει τις αξίες. Άρα, λέει πολύ ξεκάθαρα ότι εμείς ως Ελληνισμός θεωρούμε πως ότι και να γίνει, ο νεκρός πρέπει να ταφεί. Είναι μεγάλο θέμα.

Αν θέλετε κάτι πιο νέο είναι όταν μιλάμε για τον ανθρωπισμό και σας λέει πως ότι και να έχει γίνει δεν έχεις δικαίωμα να σκοτώσεις άνθρωπο. Τεράστιο θέμα η θανατική ποινή. Λίγοι αντιλαμβάνονται ότι αυτό το νοητικό σχήμα «είμαι εναντίον της θανατικής ποινής» για οποιονδήποτε λόγο -προσέξτε, αυτό μπορεί να είναι δύσκολο μερικές φορές, πολύ δύσκολο- δεν βλέπουν ότι βασίζεται πάνω σ’ένα θεμέλιο. Το θεμέλιο είναι το εξής: Ο νεκρός, δεν μπορεί να αμυνθεί. Θα μου πείτε «μα άμα είναι προδότης». Το θέμα της Αντιγόνης δεν είναι άμα είναι προδότης ή όχι, είναι ότι είναι νεκρός. Και βλέπετε τώρα ότι είναι μια τεράστια υπέρβαση, γιατί δεν εξετάζουμε πια τι έχει κάνει, εξετάζουμε τι είναι. Άρα είναι ένας άνθρωπος ο οποίος είναι νεκρός, ο οποίος, αν δεν γίνει τίποτα από τους άλλους ανθρώπους δεν μπορεί να ταφεί. Θα μου πείτε -ως δικηγόροι του διαβόλου, δεν λέω ότι το πιστεύετε- «καλά να πάθει». Κι όμως δεν πάει έτσι. Αυτό το στοιχείο είναι πολύ σημαντικό διότι όταν θα μπούμε στον χώρο...

...της εκκλησίας και τον χώρο του θανάτου, δηλαδή το πιο σημαντικό για μας, και το βλέπετε ακόμα και στην επιλογή μας -τώρα μιλάω ως Χριστιανός Ορθόδοξος- δίνουμε τεράστια σημασία στο Πάσχα, πολύ μεγαλύτερη από τα Χριστούγεννα. Αυτό δεν είναι μια τυχαία επιλογή. Όταν εξετάζουμε λοιπόν αυτό το γεγονός έχει ενδιαφέρον άμα το σκεφτείτε, ότι και η παράδοσή όταν έχουμε έναν νεκρό, λέει «ζωή σε σας, να τον θυμάστε». Πολλοί μπορεί να το λένε και τυπικά, γιατί έχουν ξεχάσει πόσο ουσιαστικό είναι. Αλλά φανταστείτε για έναν μικρό λαό, αν ξεχνούσε… πρώτα απ’όλα δεν θα υπήρχε πια η έννοια της συνέχειας. Δηλαδή δεν θα είχαμε ρίζες, διότι δεν θα ξέραμε ποια είναι η προέλευση. Αυτό που είναι ουσιαστικό και σημαντικό είναι ότι έχουμε καταλάβει ότι η μνήμη μας επιτρέπει αυτή τη συνέχεια και είναι η μόνη που είναι ικανή να κάνει μια υπέρβαση σε σχέση με τον θάνατο.

Πολύ συχνά θεωρούμε ότι στην επιλογή ελευθερία ή θάνατος, νομίζουμε ότι είναι μια επιλογή μεταξύ των δύο. Λανθασμένη προσέγγιση. Δεν είναι μια επιλογή μεταξύ των δύο. Το διαζευκτικό δεν εφαρμόζεται εδώ, αλλά στην ιδέα ότι θα είμαστε ή ελεύθεροι, ή νεκροί. Αλλά όχι συμβιβασμένοι και σκλάβοι. Στην πραγματικότητα θα ήταν ηλίθιο να πούμε ότι θέλουμε να είμαστε μόνο ελεύθεροι, γιατί σε κάποια φάση θα είμαστε νεκροί. Άρα, η ιδέα ποια είναι: Θεωρούμε στην οντολογία μας, ως Έλληνες, ότι αυτό που είναι σημαντικό είναι όσο είμαστε ζωντανοί να είμαστε ελεύθεροι, κι αν δεν μπορούμε να είμαστε ελεύθεροι δεν πρέπει να είμαστε ζωντανοί. Είναι διαφορετικό.

Θα ήθελα να σκεφτείτε το εξής: Πώς πάει το θέμα της αγάπης με το μίσος. Θεωρούμε αρχικά ότι είναι σημαντική η αγάπη. Άμα σας πω έτσι, ορθά κοφτά, ότι είναι πιο σημαντικό το μίσος, θα ξαφνιαστείτε. Άμα σας πω ότι σημασία έχει το μίσος του μίσους, θα μου πείτε τι σημαίνει αυτό. Εξηγώ: Υπάρχει η μνήμη η οποία μπορεί να παράγει το «θυμάμαι» και μετά υπάρχει το «δεν ξεχνώ». Το «θυμάμαι» είναι παθητικό, που σημαίνει ότι μπορεί και να ξεχάσει. Το «δεν ξεχνώ» ενώ είναι αρνητικό, είναι ενεργητικό. Δεν ξεχνώ, δεν μπορώ να ξεχάσω. Άμα το σκεφτείτε τώρα, πώς περνάμε από την μνήμη, στο «θυμάμαι», μετά, «δεν ξεχνώ», τότε θα καταλάβετε ότι το «δεν ξεχνώ», μας οδηγεί στην αλήθεια, γιατί η αλήθεια είναι η μη λήθη. Δεν οδηγεί η μνήμη στην αλήθεια. Είναι η μη λήθη που οδηγεί στην αλήθεια.

Μαθηματικά και ζωή - Δομικά στοιχεία και ανάπτυξη του παιδιού

Νίκος Λυγερός -- Μαθηματικά και ζωή - Δομικά στοιχεία και ανάπτυξη του παιδιού - Γνωστικό όριο και διδακτική των μαθηματικών - Τεχνολογία και Μαθηματικά.
Δεν υπάρχει εποχή στην ιστορία της ανθρωπότητας, στην οποία δεν ήταν χρήσιμα τα μαθηματικά. Όλα τα προϊόντα του ανθρώπινου πολιτισμού απαιτούν τη χρήση τους: Από την πιο απλή τηλεφωνική συσκευή, μέχρι το πιο πολύπλοκο σύστημα υπολογιστών.

Σύμφωνα με τον Κινέζο φιλόσοφο Λάο Τσε, η αξία των Μαθηματικών γίνεται αισθητή αν προσπαθήσουμε να φανταστούμε τον κόσμο μας χωρίς αυτά. Τότε κανένα από τα δημιουργήματα του ανθρώπινου πολιτισμού δεν θα υπήρχε, ο κόσμος μας θα βρισκόταν σε πρωτόγονη κατάσταση.

Οι μαθηματικές αλήθειες είναι σταθερές, ότι έχει αποδειχθεί στα μαθηματικά έχει αιώνια αξία. Αυτό δεν ισχύει στις επιστήμες. Τα μαθηματικά είναι επίτευγμα του ανθρώπινου νου, άρα της σκέψης του. Η σκέψη μας δημιουργεί ιδέες και οι ιδέες μαθηματικά. Διότι βλέπουμε μόνο αυτά που καταλαβαίνουμε. Με άλλα λόγια, ακόμη κι αν θεωρήσουμε ότι ο κόσμος και ο άνθρωπος είναι ανεξάρτητα, όπως πίστευε ο Γαλιλαίος, παραμένει η ιδέα ότι η πραγματικότητά τους είναι αναγκαστικά κοινή. Σημασία λοιπόν έχει αυτή η πραγματικότητα. Και τα Μαθηματικά, με τις αφηρημένες τους ιδέες, δημιουργούν την πραγματικότητα. Τα μαθηματικά είναι η κωδικοποιημένη σκέψη μας και η σκέψη μας οι ιδέες των Μαθηματικών.

Με την προηγούμενη ιδέα μπορούμε να ερμηνεύσουμε απλά την ικανότητα των Μαθηματικών να δημιουργήσουν μοντέλα, οι εφαρμογές των οποίων είναι αποτελεσματικές στην επιστήμη και γενικότερα στη ζωή.Oι ιδέες των Μαθηματικών επιτρέπουν μια ολιστική αντίληψη του κόσμου και μ’ αυτήν η ερμηνεία του κόσμου είναι μια διαφοροποίηση ενοποιημένων εννοιών. Η ύλη των Μαθηματικών είναι η ενέργεια της σκέψης και η ύλη της σκέψης είναι η πραγματοποίηση των Μαθηματικών. Άρα το επόμενο στάδιο αυτής της αλληλεπίδρασης είναι η κατανόηση της πολυπλοκότητας. Ειδικότερα πως η εξέλιξη πολλαπλών απλών κανόνων έχει τη δυνατότητα να δημιουργήσει με την πολυπλοκότητά της μια παραγωγική δομή. Διότι καταλαβαίνοντας αυτό το φαινόμενο, θα καταλάβουμε και την ίδια μας τη λειτουργία. Διότι με την πολυπλοκότητα δημιουργούμε τη συνείδησή μας. Το βιβλίο της σκέψης είναι γραμμένο με τα μαθηματικά της σκέψης μας.

Γνωστικό όριο και διδακτική των μαθηματικών

Στη διδακτική των μαθηματικών αντιμετωπίζουμε μια φοβία εκ μέρους των εκπαιδευτικών που προέρχεται από την πεποίθηση ότι οι μαθητές δεν έχουν τις αναγκαίες ικανότητες στον τομέα των μαθηματικών. Οι ίδιοι όμως ξεχνούν ότι και τα μαθηματικά έχουν τη δική τους ορολογία και τεχνική που εμποδίζει τους μαθητές δίχως αυτό να σημαίνει ότι έχουν φτάσει τα όρια τους όσον αφορά στις γνωστικές τους ικανότητες. Μια αλλαγή προσέγγισης του αρχικού προβλήματος ή θέματος επιτρέπει στο μαθητή να ενισχύσει το γνωστικό του επίπεδο, το οποίο θα εφοδιάσει μεταγενέστερα με μαθηματικές γνώσεις.

Μέσω της συνειδητοποίησης του γνωστικού ορίου, η διδακτική των Μαθηματικών μπορεί να υπερπηδήσει τη δυσκολία της μαθηματικής τεχνικής και να βοηθήσει το μαθητή να ξεπεράσει τα αναμενόμενα εμπόδια. Το γινόμενο της πράξης μαθηματικά και γνωστικά δεν είναι συμμετρικό ως προς τα δύο αντικείμενα διότι η πράξη δεν είναι αντιμεταθετική. Συνεπώς ο εκπαιδευτικός πρέπει να ελαχιστοποιεί τη μαθηματική δυσκολία μέσω του γνωστικού επιπέδου κάνοντας χρήση της ασυμμετρίας των δεδομένων. Αυτή η μεθοδολογία γίνεται ακόμα πιο αποτελεσματική με τα γνωστικά και τα οπτικά μαθηματικά όπου δίνεται έμφαση στον νοητικό προβληματισμό σε σχέση με την πολυπλοκότητα του μαθηματικού αντικειμένου και εργαλείου. Η γνώση του γνωστικού ορίου δημιουργεί το πλαίσιο ανάπτυξης μιας διαφορετικής μεθοδολογίας. Άρα το εμπόδιο βοηθάει.

Τεχνολογία και Μαθηματικά

Ένα από τα καλύτερα παραδείγματα για να εισχωρήσουμε στην κοινή τομή των μαθηματικών και της τεχνολογίας είναι ο Leonardo da Vinci ο οποίος δεν ήταν ούτε μαθηματικός ούτε μηχανικός με την κλασική τους έννοια. Παρά την ύπαρξη μιας διευκρινιστικής φράσης περί της αναγκαιότητας των μαθηματικών για την ανάγνωση του έργου του, ο Leonardo da Vinci ανήκει στους ανθρώπους που τα χρησιμοποίησαν με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο για τη δημιουργία του έργου τους. Και το ίδιο ισχύει για την τεχνολογία. Η τέχνη του είχε φτάσει σ’ ένα επίπεδο που του επέτρεπε να απορροφήσει τα αποτελέσματα των μαθηματικών και της τεχνολογίας δίχως αυτά να φαίνονται στην τελική μορφή του έργου του. Και αν δεν είχαμε πρόσβαση στις μελέτες του και στις σπουδές του, δεν θα γνωρίζαμε το βάθος των μαθηματικών και της τεχνολογίας που χρησιμοποίησε. Με τον συνδυασμό του αφαιρετικού και του πρακτικού, του μοντέλου και της υλοποίησης, ο Leonardo da Vinci αποδεικνύει ότι το καταλυτικό υπόβαθρο της τέχνης είναι ένα δυναμικό νοητικό σχήμα. Αυτό το νοητικό σχήμα μπορεί να αξιοποιηθεί και στην εκπαίδευση μ’ έναν διπλό τρόπο. Η εύχρηστη τεχνολογία επιτρέπει την πρόσβαση σε υψηλού επιπέδου μαθηματικά. Και τα μαθηματικά με τη στρατηγική τους και την αλγοριθμική διαμορφώνουν το νοητικό πλαίσιο της υλοποίησης μέσω της τεχνολογίας. Συνεπώς πρέπει και η εκπαίδευση να χρησιμοποιήσει αυτό το διτροπικό μέσο για να ενισχύσει τη δημιουργικότητα του φοιτητή, του μαθητή αλλά και του παιδιού σε γενικότερο πλαίσιο. Αυτά τα νοητικά και υλικά εργαλεία με την αποτελεσματικότητά τους δίνουν πρόσβαση σε δύσκολα προβλήματα που εξασφαλίζουν μέσω της ύπαρξής τους την αλλαγή φάσης του γνωστικού επιπέδου του εκπαιδευόμενου. Επιπλέον όπως είναι εκ φύσης πειραματικά, ο εκπαιδευόμενος μπορεί να τα μελετήσει ενεργά. Έτσι συνθέτει με τις γνώσεις που αποθηκεύει και οι πληροφορίες δεν συσσωρεύονται απλώς στον εγκέφαλο του. Λειτουργούν δομικά και στην πραγματικότητα συσκευάζουν τη νοοσφαίρα του ανθρώπινου όντος. Υπάρχει λοιπόν ένα δυναμικό πλαίσιο που προκαλεί μια καθοριστική εξέλιξη. Αυτό σημαίνει ότι η ίδια η εκπαίδευση πρέπει να συνδυάσει αυτά τα μαθήματα και όχι να τα ξεχωρίσει μ’ έναν δογματικό τρόπο. Διότι αυτός ο διαχωρισμός που ήταν ήδη καταστροφικός στην εποχή του Αρχιμήδη, είναι πλέον εκτός πραγματικότητας με την ύπαρξη του ηλεκτρονικού υπολογιστή. Η σκέψη αυτή δεν προϋποθέτει την ύπαρξη της τεχνητής νοημοσύνης εφόσον ενσωματώνει και τα μαθηματικά και την τεχνολογία στην εξέλιξη του ανθρώπου. Και εφόσον το παιδί ανήκει σε αυτό το πλαίσιο, μέσω της εκπαίδευσης μπορεί όχι μόνο να αναδείξει το ανθρώπινο στοιχείο του αλλά να γίνει άνθρωπος και με την έννοια του κριτηρίου της δημιουργίας με την ελευθερία που του δίνεται. Ο Leonardo da Vinci έδειξε ότι ο δρόμος υπάρχει. Η εκπαίδευση δεν έχει ανάγκη να το εξηγήσει αλλά να το χρησιμοποιήσει ως πληροφορία που αλλάζει τα δεδομένα και επιτρέπει στο άτομο να γίνει άνθρωπος.

Δομικά στοιχεία και ανάπτυξη του παιδιού

Ένας αποτελεσματικός τρόπος εξέτασης των δομικών στοιχείων σε σχέση με την ανάπτυξη του παιδιού, είναι η μελέτη των γεωμετρικών σχημάτων. Αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν με αναπαραγωγικό ή αφαιρετικό τρόπο. Επιπλέον, υπάρχει και η δυνατότητα του λεκτικού συνδυασμού ακόμα και αν το γεωμετρικό εργαλείο επιτρέπει παρατηρήσεις δίχως γλωσσολογικό υπόβαθρο. Η αφαιρετικότητα των γεωμετρικών σχημάτων μέσω της απλότητας, αγγίζει την ουσία της δομής. Γι' αυτόν τον λόγο χρησιμοποιούμε μόνο το μολύβι και το λευκό χαρτί. Το παιδί από πολύ μικρή ηλικία γνωρίζει την κυκλικότητα δίχως απαραίτητα να μπορεί να ζωγραφίζει έναν κύκλο. Η πρώτη διαφοροποίηση γίνεται με το τετράγωνο δίχως αυτό να σημαίνει ότι το παιδί κατανοεί την έννοια της γωνίας. Το τετράγωνο ως παραλληλόγραμμο μπορεί να ζωγραφιστεί και χωρίς γωνίες εφόσον το παιδί ακολουθεί τον παραλληλισμό. Όσον αφορά στο κλείσιμο, το απαραίτητο νοητικό υπόβαθρο είναι πιο χαμηλό. Η πραγματική δυσκολία εμφανίζεται με το τρίγωνο. Αυτό το γεωμετρικό σχήμα παράγει εμπόδια διότι οι γωνίες είναι πολύ κλειστές και το παιδί δεν τις βλέπει όλες εξαιτίας της κίνησης του χεριού που παρενοχλεί το μάτι. Εκτός από το σχήμα, μπορούμε εκ των υστέρων ν'αναλύσουμε και τους συνδυασμούς σχημάτων. Με αυτόν τον τρόπο εισχωρούμε και στη βασική θεωρία ομάδων με την έννοια που εμπεριέχει . Το παιδί μαθαίνει αυτήν τη φορά να υπολογίζει και το περιβάλλον του σχήματος. Η υλοποίηση του προβλήματος είναι συνήθως ενδεικτική του επιπέδου του. Και κάθε λεπτομέρεια του σχήματος μάς μαθαίνει τις δυσκολίες του παιδιού, ενώ τα βέλη είναι καθοριστικά για τον εντοπισμό τάσεων δυσλεξίας. Έτσι, αυτό το πρόβλημα μπορεί ν'αντιμετωπιστεί πριν ακόμα την εκμάθηση του γραπτού λόγου. Το επόμενο βήμα χρησιμοποιεί και το γέμισμα δομών δίχως όμως χρωματισμό ούτε σκιές. Σε αυτήν τη φάση το σχέδιο δεν είναι ελεύθερο. Ο λόγος είναι η ανάγκη μεγιστοποίησης της ανάδρασης για τον έλεγχο νοητικής υστέρησης. Το γέμισμα με την έννοια του πλαισίου δημιουργεί στο παιδί το αίσθημα των αναγκαίων συνθηκών, με άλλα λόγια της ύπαρξης του κανόνα. Αυτός ο κανόνας όμως δεν είναι αυθαίρετος. Είναι τεχνητός και είναι το αποτέλεσμα της διαπραγμάτευσης μεταξύ του στόχου του δασκάλου και της υλοποίησης του σχήματος από τον μαθητή. Έτσι το παιδί αντιλαμβάνεται ότι με αυτόν τον τρόπο παραμένει ελεύθερο να εκφραστεί και προσπαθεί περισσότερο. Συνεπώς, ο δάσκαλος έχει και περισσότερες ενδείξεις για να κατανοήσει καλύτερα τα χαρακτηριστικά του ακόμα και αν δεν υπάρχει άμεση χρήση της γλώσσας. Αυτή η μεθοδολογία είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική όταν υπάρχουν προβλήματα έκφρασης εκ μέρους του παιδιού. Και όπως προσφέρει ένα πλαίσιο ανάπτυξης, η ανάδραση είναι θετικότερη και για τα δύο στοιχεία του ασύμμετρου ζευγαριού δάσκαλος-μαθητής . Η κατανόηση των δομικών στοιχείων παράγει ένα πεδίο όπου η επινόηση της ανάπτυξης του παιδιού δεν είναι μόνο εφικτή αλλά και καταλυτική.

Η δύναμη των ασθενών δεσμών

Κοινωνικά δίκτυα - Η δύναμη των ασθενών δεσμών.
Η βασική ιδέα πίσω από τη διάχυση της καινοτομίας είναι ότι οι πληροφορίες και οι επιρροές τείνουν να εξαπλώνονται μέσω στενών, ισχυρών συνδέσεων. Αν μπορούμε να επηρεάσουμε ανθρώπους που δεν γνωρίζουμε, αυτό συμβαίνει επειδή εκμεταλλευόμαστε μια σειρά ισχυρών δεσμών.

Ενώ αυτή η δομή είναι καλή αν θέλουμε να επηρεάσουμε τους πάντες μέσα στην ομάδα μας, ακόμη δε και να ενισχύσουμε τη δική μας συμπεριφορά μέσω βρόχων ανατροφοδότησης, είναι πολύ κακή αν επιθυμούμε να επηρεάσουμε άτομα έξω από την ομάδα.

Ο κοινωνιολόγος Mark Granovetter ήταν ένας από τους πρώτους που αναγνώρισαν αυτή τη διαφορά. Άλλοι ερευνητές απέρριπταν τους «ασθενείς δεσμούς» και τις περιστασιακές γνωριμίες ως άσχετες με την εξάπλωση της πληροφορίας. Ο Granovetter, όμως, υποστήριξε ότι αυτοί οι ασθενείς δεσμοί συχνά λειτουργούν ως γέφυρες από μία ομάδα σε κάποια άλλη, και επομένως παίζουν σημαντικό ρόλο.

Οι ισχυροί δεσμοί μπορεί να συνδέουν τα άτομα σε ομάδες, αλλά οι ασθενείς δεσμοί συνδέουν τις ομάδες μεταξύ τους στην ευρύτερη κοινωνία και είναι πολύ κρίσιμοι για τη μετάδοση πληροφοριών σχετικά με τη σημασία των αποχωρητηρίων, τη διαθεσιμότητα καλών δασκάλων πιάνου, τις πολύτιμες μελέτες άλλων εφευρετών και πολλά άλλα.

Ο Granovetter χρησιμοποίησε μια απλή οικονομική μελέτη για να αποδείξει τη θεωρία του. Επικοινώνησε με πολλούς εργαζομένους σε τεχνικές και διοικητικές θέσεις έξω από τη Βοστόνη οι οποίοι πρόσφατα είχαν βοηθηθεί από κάποια προσωπική τους επαφή στο να προσληφθούν σε νέα δουλειά, θέτοντας τους ένα απλό ερώτημα: «Πριν αλλάξετε δουλειά, πόσο συχνά βλέπατε το άτομο που σας βοήθησε στο να βρείτε την καινούργια δουλειά σας;». Μόνο το 17% απάντησε «συχνά», ενώ το 55% «περιστασιακά» και το υπόλοιπο 28% «σπάνια». Οι περισσότεροι εργαζόμενοι βρήκαν δουλειά μέσω παλιών φίλων, παλιών συναδέλφων ή προηγούμενων εργοδοτών. Η επαφή με το συγκεκριμένο άτομο ήταν σποραδική, ενώ ελάχιστοι είχαν περάσει χρόνο μαζί του εκτός δουλειάς. Σύμφωνα με τον Granovetter, «Στις περισσότερες περιπτώσεις, αυτοί οι δεσμοί δεν ήταν ποτέ πολύ ισχυροί εξαρχής… Επανενεργοποιήθηκαν λόγω τυχαίων συναντήσεων ή κοινών φίλων. Είναι αξιοσημείωτο ότι οι άνθρωποι λαμβάνουν σημαντικές πληροφορίες από άτομα των οποίων την ύπαρξη έχουν ξεχάσει».

Με άλλα λόγια, οι περισσότεροι συμμετέχοντες είχαν βρει τη δουλειά τους χάρη σε (σχεδόν) ξένους —μακρινούς φίλους ή φίλους φίλων, οι οποίοι προσέφεραν πληροφορίες για κάποια δουλειά στον υποψήφιο. Με άλλα λόγια, οι άνθρωποι βρίσκουν δουλειά με τον ίδιο εν πολλοίς τρόπο που βρίσκουν ερωτικούς συντρόφους —ψάχνοντας στο κοινωνικό τους δίκτυο, πέρα από τους άμεσους δεσμούς τους.

Στην πραγματικότητα, οι άνθρωποι συχνά βασίζονται σε χαλαρούς δεσμούς για να αναζητήσουν χρήσιμες πληροφορίες μέσα σε μεγάλα δίκτυα, όπως έδειξε η μελέτη του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που αναφέρθηκε στο Κεφάλαιο Ι. Οι άνθρωποι συχνά βασίζονται σε κοινωνικά μακρινούς φίλους για να επιτύχουν τον στόχο τους.

Καθώς οι πληροφορίες ρέουν ελεύθερα μέσα σε κάθε στενό κύκλο φίλων, είναι πιθανόν όλοι να ξέρουν λίγο-πολύ όσα γνωρίζουν και οι στενοί φίλοι τους. Αν όμως απομακρυνθείτε λίγο στον κοινωνικό χώρο, υπάρχει λιγότερη αλληλοεπικάλυψη εμπειριών και πληροφοριών.

Μπορεί να εμπιστευόμαστε λιγότερο τα άτομα που είναι μακριά από εμάς στον κοινωνικό χώρο, ωστόσο οι πληροφορίες και οι επαφές που διαθέτουν μπορούν να έχουν μεγαλύτερη αξία, καθώς εμείς δεν έχουμε απευθείας πρόσβαση σε αυτές.

Aυτοί που λειτουργούν ως γέφυρες μεταξύ ομάδων αποκτούν κεντρική θέση στο όλο δίκτυο, και έτσι έχουν περισσότερες πιθανότητες να αποκομίσουν οικονομικά ή άλλου είδους οφέλη.


Προσαρμογή από το βιβλίο «Nicholas A. Christakis, Md, Phd και James H. Fowler, Phd, Συνδεδεμένοι: Η Εκπληκτική Δύναμη Των Κοινωνικών Δικτύων Και Πώς Αυτά Διαμορφώνουν Τη Ζωή Μας, Εκδόσεις Κάτοπτρο»

Ν. Λυγερός: Η μη αναγνώριση του Χριστού - Όταν ο Σωκράτης - Ο απίστευτος διάλογος - Γι' αυτούς που ζουν το μετά

Νίκος Λυγερός: Η μη αναγνώριση του Χριστού - Όταν ο Σωκράτης - Ο απίστευτος διάλογος  - Γι' αυτούς που ζουν το μετά.

Ν. Λυγερός: Η μη αναγνώριση του Χριστού 

Η μη αναγνώριση του Χριστού 
δεν έγινε τυχαία 
από τους Φαρισαίους 
διότι ήξεραν 
την αξία του 
για το λαό 
και επανέλαβαν 
το έγκλημα 
που είχε 
υποστεί ο Σωκράτης 
για να μην ενοχλεί 
αυτούς που χειραγωγούσαν 
με τη ρητορική τους 
ολόκληρο το λαό 
για να διατηρήσουν 
την εξουσία τους 
γιατί η επανάσταση 
της αγάπης 
ήταν αισχρή 
για τους άρχοντες 
του σοφισμού. 



Ν. Λυγερός: Όταν ο Σωκράτης 

Όταν ο Σωκράτης 
επέλεξε τον θάνατο 
όπως έκανε κι ο Χριστός 
δεν ήταν μόνο 
για ν' αυτοκτονήσει 
αλλά για να δείξει 
ότι οι αξίες που έχεις 
οδηγούν στο μονοπάτι 
της αλήθειας 
και δεν υπάρχει 
καμιά άλλη επιλογή 
έως το τέλος 
αλλιώς πέφτεις 
εκεί που βρίσκονται 
οι ρητορικοί 
κι οι Φαρισαίοι. 




Ν. Λυγερός: Ο απίστευτος διάλογος 

- Άργησες. 
- Έκανα ό,τι μπορούσα. 
- Ξέρω. 
- Οι μαθητές σου είχαν κρύψει την σκυτάλη. 
- Δεν έβλεπαν ακόμα τη συνέχεια κι ανησυχούσαν. 
- Το είδα. 
- Σημασία έχει ο Χρόνος. 
- Είναι ο χώρος όπου μπορούμε να βρεθούμε. 
- Φοβάσαι; 
- Όχι. 
- Λυπάσαι; 
- Όχι. 
- Άρα ξέρεις ήδη για το μετά. 
- Το έργο σου με βοήθησε. 
- Είναι σημαντικότερο από τη θυσία. 
- Αν και είναι απαραίτητη. 
- Για να γίνει κατανοητό σε όλους. 
- Θέλεις να πεις στους σπάνιους για όλους. 
- Στη δομή της ανοιχτής δομής. 
- Στα θεμέλια. 
- Από τον ακρόλιθο. 
- Τίποτα δεν πρέπει να είναι κρυφό. 
- Δίχως εσωτερισμό. 
- Μόνο εξωτερισμό. 
- Γιατί το έργο είναι για όλους. 
- Ακόμα κι αν οι σπάνιοι πρέπει να παλέψουν. 
- Οι Δίκαιοι για τους Αθώους. 
- Ο Χρόνος για την Ανθρωπότητα. 
- Και τώρα; 
- Έρχεται το μετά. 


Ν. Λυγερός: Γι' αυτούς που ζουν το μετά 

- Ήρθα από το μετά. 
- Θα έλθω από το πριν. 
- Νιώθω το έργο σου μέσα μου. 
- Χαίρομαι γιατί θα το δώσεις στους άλλους. 
- Δίχως προσφορά δεν υπάρχουν οι επόμενοι. 
- Η σκυτάλη δεν έπεσε. 
- Η συνέχεια συνεχίζει. 
- Κι οι μαθητές αντέχουν; 
- Μαθαίνουν από το έργο σου, από τη ζωή σου. 
- Διαβάζουν το πριν για το μετά. 
- Και ξεπερνούν το τώρα. 
- Αυτό είναι το πρέπον. 
- Μετά την απελευθέρωση. 
- Πέρασαν κι αυτά. 
- Έτσι ήρθαν. 
- Κι έτσι θα επανέλθουν. 
- Κι αυτό το μαθαίνουν. 
- Είναι το πιο δύσκολο. 
- Ακόμα κι από τη θυσία. 
- Υπάρχει προετοιμασία για το ένα αλλά εκμάθηση για το άλλο. 
- Έχει αρχίσει. 
- Το βλέπω με τη γραφή. 
- Δεν είναι πια καταγραφή. 
- Οι επόμενοι και οι προηγούμενοι. 
- Μαζί για το ίδιο έργο. 
- Για την ίδια ανάγκη. 
- Το πάθος της Ανθρωπότητας. 
- Η μάχη του Χρόνου. 
- Για τους αιώνες των αιώνων. 
- Μόνοι με την Ανθρωπότητα.

Ν. Λυγερός: Νοημοσύνη και Κυβερνοπόλεμος

Νίκος Λυγερός: Νοημοσύνη και Κυβερνοπόλεμος.
Στον Κυβερνοπόλεμο, η απόσταση δεν έχει ουσιαστικά νόημα και η προσέγγισή μας πρέπει να είναι τοπολογική. Επί του πρακτέου, αυτό που έχει σημασία είναι καθαρά ο χρόνος. Και στην κρυπτασφάλεια αυτός είναι ο σημαντικός και κυρίαρχος παράγοντας γιατί η ασφάλεια έχει ημερομηνία λήξης, αφού κάθε κώδικας σπάζεται και το σπάσιμο είναι αποκλειστικά θέμα χρόνου. Κατά συνέπεια δεν υπάρχει λόγος να αναζητούμε την πληρότητα. Έτσι εισχωρούμε στο πλαίσιο του Popper σε συνδυασμό με τον Kuhn, αλλά ακολουθούμε την μεθοδολογία του Feyerabend. Επειδή δεν υπάρχει γραμμικότητα στην εξέλιξη αλλά ούτε και συνέχεια, η ασυνέχεια δημιουργεί προβλήματα στις προβλέψεις. Επίσης επειδή υπάρχει το πλαίσιο της ασύμμετρης απειλής που έχει ελάχιστο κόστος σαν κυβερνοπόλεμος, δεν επαρκούν οι ενδιάμεσες λύσεις και πρέπει να είναι έξυπνες. Αυτό όμως δεν σημαίνει απαραίτητα ότι χρειάζονται μεγάλα μέσα σε οικονομικό επίπεδο. Πρέπει να αντιμετωπίσουμε την νοητική αδράνεια και ν' αναζητήσουμε την καινοτομία η οποία βασίζεται στην προσαρμοστικότητα και στην πλαστικότητα του εγκεφάλου μας. Έχει σημασία λοιπόν να αναπτύξουμε την στρατηγική μας και να μάθουμε πώς να μαθαίνουμε για να μπορέσουμε όχι μόνο να ανταποκριθούμε αλλά να έχουμε ανάδραση και ανθεκτικότητα στις επιθέσεις. Διότι δεν έχει αξία μόνο η επίθεση αλλά και το πώς καταφέρνεις και κρατάς μια θέση σε βάθος χρόνου. Η διαχρονικότητα είναι ο μόνος τρόπος να είσαι αξιόπιστος στον κυβερνοπόλεμο γιατί αποδεικνύεις με τρόπο βιωματικό ότι ξέρεις να επιβιώσεις και σε εχθρικό περιβάλλον. Συνεπώς μπορείς να περάσεις και στην αντεπίθεση, η οποία είναι η καλύτερη επίθεση, αφού έχει όλα τα δεδομένα. Έτσι ο κυβερνοπόλεμος σχετίζεται άμεσα με τη νοημοσύνη και δεν υπάρχει λόγος να θεωρούμε ότι δεν μπορούμε να παίξουμε ένα ρόλο ακόμα και αμυντικό για να προστατέψουμε τις αξίες μας.

Εισήγηση του Ν. Λυγερού με τίτλο: "Κυβερνοπόλεμος" στο 2ο Συνέδριο Αεροπορικής Ισχύος. Σχολή Ικάρων - Αθήνα, 07/02/2014


Ν. Λυγερός: Θαλασσοστρατηγική, τοποστρατηγική και ΑΟΖ

Νίκος Λυγερός - Θαλασσοστρατηγική, τοποστρατηγική και ΑΟΖ.
Απομαγνητοφώνηση σημαντικών αποσπασμάτων:

Η γεωστρατηγική βασίζεται σε μια απλή ιδέα: Είναι η εφαρμογή της στρατηγικής πάνω στην γεωγραφία. Βασικά στοιχεία της γεωστρατηγικής είναι ότι ασχολείται με την «γειτονιά». Στην πραγματικότητα έχει μια εμβέλεια η οποία απαιτεί ένα σχετικό μεγάλο βάθος.


Πιστεύουμε ότι μια μικρή χώρα δεν μπορεί να έχει υψηλή στρατηγική και βέβαια ξεχνάμε σε όλο αυτό το πλαίσιο πως ο Ελληνισμός δημιούργησε την στρατηγική επειδή δεν ήταν ισχυρός. Αν ήταν ισχυρός δεν θα είχε ανάγκη από την στρατηγική, θα έκανε απλώς την επιβολή της ισχύος του. Στην πραγματικότητα ο Ελληνισμός κάθε φορά αντιμετώπιζε δυσκολίες και για να τις ξεπεράσει εφηύρε την έννοια της στρατηγικής.


Είμαστε στην Μεσόγειο. Όταν έχουμε επηρεαστεί πολύ από το τουρκικό δόγμα λέμε ότι η Μεσόγειος είναι μια κλειστή θάλασσα. Η Μεσόγειος από την αρχή δε μπορεί να είναι κλειστή, μπορείτε να την ονομάσετε αν θέλετε ημίκλειστη, πάντως κλειστή δεν γίνεται γιατί υπάρχει το Γιβραλτάρ και υπάρχει και η Κωνσταντινούπολη. Μετά το 1869 υπάρχει και το Σουέζ. Αρα έχετε τρία ανοίγματα. Είναι λοιπόν αστείο να θεωρείτε ότι κάτι είναι κλειστό ενώ έχει τρία ανοίγματα.


Η «ασθένεια» που επικρατεί τοπικά στην ανατολική Μεσόγειο είναι ότι τα πράγματα πάνε χάλια. Αυτό που είναι εντυπωσιακό είναι οτι εμείς που είμαστε μέσα λέμε «τα πράγματα πάνε χάλια» κι αυτοί που είναι απ’έξω θα ήθελαν να είναι εκεί που τα πράγματα είναι χάλια. Και τι δε θα έδιναν για να είναι εκεί. Τώρα ξέρουμε τι δίνουν, παραχωρήσεις για μπλοκ κλπ (θαλάσσια οικόπεδα).


Οι σχέσεις σχετίζονται με τον χρόνο, ενώ οι επαφές σχετίζονται με τον χώρο.


Μια στρατηγική για να έχει ένα νόημα πρέπει να ενσωματώνει την έννοια του χρόνου, γιατί είναι φτιαγμένη για να προκαλεί αλλαγές φάσεις. Μια αλλαγή φάσης είναι ακριβώς αυτό που γίνεται εφόσον υπάρξει μία κίνηση που στην πραγματικότητα είναι μία πράξη.


Ο Ελληνισμός γενικότερα είναι μια οντότητα του χρόνου. Κάποιος που είναι πιο πολύ επεκτατικός έχει μια τάση να λειτουργεί πολύ καλά γεωστρατηγικά γιατί το μόνο που έχει σημασία γι’αυτόν είναι το έδαφος. Άμα προσέξετε όλη την ιστορία του Ελληνισμού τα εδάφη έχουν αλλάξει πάρα πολύ, αλλά έχουμε ένα χαρακτηριστικό: Προσέχουμε πάντοτε τους δικούς μας, διότι είμαστε ελάχιστοι.


Η Ελλάδα και η Κύπρος δυσκολεύονται να διαχειριστούν τα λιμάνια τους, αλλά οι Έλληνες - και οι δυό μαζί - έχουν τον πρώτο εμπορικό στόλο στον κόσμο. Είναι απόλυτα φυσιολογικό έτσι δεν είναι;


Είναι μια ιδιότητα που έχει ο Ελληνισμός: Είναι ικανός να χτίσει έναν ολόκληρο πολιτισμό πάνω στα καράβια, δηλαδή πάνω σ’ένα δυναμικό κι όχι σε ένα στατικό πλαίσιο. Αυτό έχει τεράστια σημασία σε επίπεδο διαχρονικό για έναν απλό λόγο: Άμα θες να έχεις διάρκεια πάνω στην ξηρά είναι εύκολο ακόμα κι αν είσαι κόπανος. Ενώ άμα θέλεις να ‘χεις διάρκεια πάνω στην θάλασσα είναι δύσκολο ακόμα κι αν είσαι έξυπνος. Διότι έχει ένα πρόβλημα η θάλλασα, κουνιέται συνεχώς. Τι να κάνουμε. Όσοι θεωρούνε ότι αυτό είναι πρόβλημα, να θυμούνται ότι είναι αυτό που μας προστατεύει. Αν θέλετε πραγματικά να καταραστείτε τον Ελληνισμό, βάλτε τον μόνο σε ξηρά. Θα το πω ακόμα πιο ωμά. Όταν μερικοί από μας θεωρούν ότι είναι καλό να υπάρχει μια πραγματική ένωση, φανταστείτε τώρα η Ελλάδα και η Κύπρος να είναι ενωμένες με την ξηρά, να μην υπάρχουν νησιά στο Αιγαίο, να είναι όλα ξηρά και να είναι ενωμένο το πλαίσιο, και να πείτε «εντάξει, θα’ναι πολύ ωραίο, θα ‘χαμε μια τεράστια χώρα». Να θυμάστε πάντοτε το παράδειγμα της Αρμενίας. Η Αρμενία ήταν η χώρα των τριών θαλασσών και τώρα έχει μια χώρα που δεν ακουμπάει σε κανένα σημείο την θάλασσα, κι ήταν μόνο χώρα ξηράς. Άρα, όσοι πιστεύουν ότι τα πράγματα είναι χάλια και δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα για να τα αλλάξουμε, μπορώ να σας πω ότι ευτυχώς που δεν μπορούμε να αλλάξουμε την θάλασσα, γιατί είναι και μερικοί από μας που μπορεί και να την είχαν παγώσει.


Το δυναμικό στοιχείο της θάλασσας είναι η καλύτερη ασπίδα που έχει ο Ελληνισμός. Το δυναμικό στοιχείο της θάλασσας είναι η καλύτερη αιχμή του δόρατος που έχει ο Ελληνισμός. Γιατί; Διότι όταν ο άλλος δεν ξέρει σε προστατεύει, όταν εσύ ξέρεις μπορείς να αμυνθείς. Βλέπετε ότι ακολουθούμε και το σύστημα της Σαλαμίνας. Μ’ενοχλεί να ακούω συνεχώς «πρέπει να κρατήσουμε τις Θερμοπύλες». Κάθε φορά που κάποιος σας το λέει να κοιτάτε το ρολόϊ σας, και να ρωτάτε: Για πόση ώρα; Γιατί αυτοί που δεν το θυμούνται, οι Θερμοπύλες δεν τελειώνουν ακριβώς όπως νομίζουμε. Είναι θέμα χρόνου η νίκη στις Θερμοπύλες κι όχι χώρου. Άρα είναι ένα χρονικό διάστημα, πεπερασμένο, το οποίο ξέρουμε ότι θα πρέπει να αντισταθούμε ως εκεί, για να προλάβουμε κάτι άλλο. Αλλά άμα θεωρείτε ότι είναι βασικό κάνετε λάθος. Ενώ στη Σαλαμίνα, ενώ νομίζουμε ότι όλο το πρόβλημά μας είναι θέμα ξηράς, ενώ πηγαίνουμε να δούμε ακόμη και το μαντείο να μας εξηγήσει ότι πρέπει να προστατευτούμε με το ξύλο, ευτυχώς -όπως θα’λεγε ο Νεοκλής- υπάρχει ο Θεμιστοκλής ο οποίος λέει «εγώ κατάλαβα αυτό που δεν καταλαβαίνετε, στην πραγματικότητα μιλάει για καράβια». Αυτή την περίοδο κάνουμε σχεδόν το ανάλογο, λέμε αυτό που δεν καταλαβαίνετε, είναι η ΑΟΖ. Άρα η ΑΟΖ μοιάζει περισσότερο με τα καράβια της Σαλαμίνας παρά με τους Σπαρτιάτες στις Θερμοπύλες. Αν αυτό σας ενοχλεί γιατί δεν φαίνεται τόσο εντυπωσιακό, να σκεφτείτε ότι πάνω στα καράβια είχε και ανθρώπους που ήταν μαχητές. Ο συνδυασμός των δύο σας φέρνει σιγά-σιγά στην έννοια της θαλασσοκρατίας, κλασσική, που ξέρουμε από τον Θεμιστοκλή, αλλά εμείς θα θέλαμε να ενισχύσουμε την έννοια της θαλασσοστρατηγικής. Δηλαδή, όπως έχουμε την γεωστρατηγική, γιατί να μην έχουμε την θαλασσοστρατηγική. Απλώς η θαλασσοστρατηγική πρέπει να παίζει δομικά πάνω στην τοποστρατηγική, δηλαδή στις σχέσεις.


Έχει ενδιαφέρον άμα το σκεφτείτε πώς λειτούργησε ο Ελληνισμός. Το πρώτο πράγμα που κάνει κάποιος που ζει σ’ένα νησί είναι να πάει αλλού. Το δεύτερο πράγμα που κάνει είναι να επιστρέψει. Είναι μερικοί που λεν «θα ήθελα στη ζωή μου να κάνω τον γύρο του κόσμου» και ξεχνάμε ότι αυτό σημαίνει ότι θα επιστρέψουν. Ξέρετε γιατί επιστρέφουν; Γιατί πρέπει να πουν σε κάποιον ότι το έκαναν. Μα αν δεν το ξέρει κανένας, και φύγετε για τον γύρο, και στέλνετε κάρτες και δεν τις διαβάζει κανένας, στο τέλος τι κάνατε, πήγατε;

Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Μαζί στο ΡΙΚ»

Συνέντευξη - Νίκος Λυγερός στην εκπομπή «Μαζί στο ΡΙΚ».
...όταν είσαστε σε ένα σταθμό τρένου και περιμένετε σας φαίνεται πάντοτε ότι αργεί, όταν είστε μες στο τρένο και οδηγείτε και βοηθάτε σε αυτήν την οδήγηση είστε στην ώρα σας.

...εγώ είμαι μάλλον παραδοσιακός αλλά είναι μερικά πράγματα που μάλλον δεν τα δέχομαι εύκολα. Δηλαδή, το θέμα της Κυριακής είναι πάρα πολύ επικίνδυνο. Δεν είναι δυνατόν ενώ ακολουθούμε μία παράδοση εδώ και αιώνες ξαφνικά να μετατρέπεται η Κυριακή σε οποιαδήποτε μέρα. Αν ήταν οποιαδήποτε μέρα η Κυριακή θα είχε ένα νούμερο, θα ήταν όπως είναι η Δευτέρα, όπως είναι η Τρίτη. Δεν την ονομάσαμε Κυριακή τζάμπα. Πάνω σε αυτό βασιζόμαστε διαχρονικά

...Όλο το θέμα της ΑΟΖ είναι για μία αξιοποίηση που είναι για την απελευθέρωση της Κύπρου, αν είναι να κάνουμε ΑΟΖ για να χρησιμοποιούμε έναν αγωγό που περνά από την Τουρκία, καλύτερα να μην κάνουμε τίποτα

...στρατηγικός ορίζοντας - οριζόντιο πλέγμα > ανατολική μεσόγειο

...όταν κάποιος αλλάζει τόσο εύκολα την γνώμη του ενώ θεωρεί ότι είστε ανύπαρκτος σημαίνει ότι κάτι κάνατε καλό δηλαδή αλλάξατε τη θέση σας και δεν σας βλέπουν με τον ίδιο τρόπο.

...Μία γη που έχει πρόσφυγες, που έχει κατεχόμενα, που έχει εγκλωβισμένους κι αγνοούμενους να σκέφτεται μόνο να κάνει έναν αγωγό που να περνά από την τουρκια, εγώ δεν μπορώ να βρω κάτι που να είναι πιο μεγάλη προδοσία γιατί τότε είναι σαν να σβήνουμε όλο το γεγονός που έγινε το 74', οτιδήποτε έχουμε ζήσει ως επιπτώσεις. Σε υψηλό στρατηγικό επίπεδο δεν εξετάζουμε καθόλου αυτό το σενάριο.

...Η διδαχή του Χριστού, η διδασκαλία του Χριστού για όσους δεν το έχουν καταλάβει αφορά το τι κάνουμε τώρα, το τι κάνουμε μετά δεν έχουμε να ασχοληθούμε είναι άλλο πλαίσιο. Αυτό που έχει μεγάλη σημασία σε όλα αυτά που λέει ο Χριστός είναι ότι έκανε μία τεράστια καινοτομία που δεν ακολουθεί απλώς τις εντολές οι οποίες είναι πάντοτε αρνητικές με την ιδέα ότι μην κάνεις αυτό, μην κάνεις αυτό. Και εξηγεί στους ανθρώπους τι πρέπει να κάνουμε. Το τι πρέπει να κάνουν είναι να αγαπούν ο ένας τον άλλον πλησίον. Η ιδέα θα μπορούσα να απαντήσω αν θέλετε κι λίγο πιο ορθολογικά είναι το εξής: όταν κάνουμε πειράματα στον τομέα της ρομποτικής και των γνωστικών επιστημών βάζουμε διάφορα ρομπότ που έχουν δικαίωμα να κάνουν ό,τι θέλουν. αυτό που βλέπουμε είναι το εξής: αυτά που πειράζουν τα άλλα τα καταφέρνουν καλά στην αρχή, δηλαδή έχουν καλύτερη απόδοση. Σε βάθος χρόνου αυτό που βλέπουμε είναι ότι τα ρομπότ που κάνουν καλό σε αυτόν που τους κάνει καλό τα καταφέρνουν καλύτερα. Σε κάποια φάση αρχίζουν να εντοπίζουν ότι ένα ρομπότ δεν κάνει καλό με αυτό δεν λειτουργούν πια και λειτουργούν με τα άλλα. Αυτό που βλέπουμε είναι ότι αρχικά θα πιστεύαμε ότι άμα βάλουμε ανεξάρτητες οντότητες και έχουμε δύο τρεις αρνητικές θα χαλάσουν όλη την πιάτσα(να μιλήσουμε λαϊκά), στην πραγματικότητα χαλάνε τον εαυτό τους γιατί μετά υπάρχει το θέμα της ανταπόδοσης, όταν κάνουν λοιπόν αυτές τις συνεχώς αρνητικές κινήσεις είναι στην πραγματικότητα αρνητικό σε βάθος χρόνου, ενώ σε βάθος χρόνου η θετικότητα αυτή εμφανίζεται. Θα ήθελα να σας το πω και για σας, είναι μερικοί δημοσιογράφοι που τα πάνε καλά λέγοντας κακίες, τα πάνε πολύ καλύτερα από άλλους για ένα μικρό χρονικό διάστημα. Σε βάθος χρόνου φαίνεται και η ποιότητα. Άρα λέω ότι αυτό που μας λέει ο Χριστός, όπως ρωτούσε η κυρία, θα ήταν καλό βέβαια να υπάρχει και παπάς να το πει αλλά νομίζω ότι συμβαδίζουμε, η ιδέα είναι ότι πρέπει να ακολουθούμε μια διδασκαλία που αφορά το θετικό στοιχείο δηλαδή την ανθρωπιά. Εγώ πιστεύω στην ανθρωπιά όχι απλώς επειδή είναι πίστη επειδή αυτό βλέπω ότι λειτουργεί και αυτό που μας λέει ο Χριστός είναι ότι αν είσαι ανθρώπινος θα έχουμε περισσότερη ανθρωπιά τότε θα μπορούμε να νιώσουμε την Ανθρωπότητα σιγά σιγά αλλάζουμε.

...Επιστήμη-θεωρεί ότι ο αλτρουισμός είναι ένα βασικό στοιχείο

...Ο Χριστός όταν λέει άμα κάποιος σου έχει κάνει κακό να προσπαθείς να μην ανταποδώσεις, η αντίσταση δεν είναι ανταπόδοση είναι άμυνα.

...Είναι οι άνθρωποι που γίνονται Άγιοι.

...Όταν έχετε να κάνετε με κάποιον που αρχικά μπορεί να έχει κακές διαθέσεις μαζί σας, όταν βλέπει ότι υπάρχει μια διαφορά και μία διαφορετική προσέγγιση τότε αλλάζει.
Παράδειγμα (που το χρησιμοποιούμε και στην φιλοσοφία στην Κίνα):
Μια μέρα υπάρχει ένας που είναι πολύ κακός και είναι πάνω σε μία γέφυρα και χτυπάει όλους τους ανθρώπους που περνάνε από αυτήν την γέφυρα. Σε κάποια φάση περνάει ένας νέος και αυτός δεν ξέρει ότι είναι κακός και περνά ενώ όλοι οι άλλοι φοβούνται. Του λέει λοιπόν την επόμενη μέρα εσένα θα σε σκοτώσω. Αυτός πηγαίνει να δει έναν δάσκαλο γιατί φοβάται, γιατί δεν ξέει καθόλου από πολεμικές τέχνες κι ο δάσκαλος που είναι στις πολεμικές τέχνες του λέει άκου καλά ξέρεις να κάνεις κάτι καλό, λέει εγώ ξέρω να κάνω τσάι(αν θυμάστε καλά είναι μία από τις εφτά κατηγορίες που είναι σημαντικές για τους Σαμουράι), λέει είναι πολύ απλό όταν θα πας και θα τον δεις θα κάνεις την λειτουργία του τσαγιού, λέει μα θα με σκοτώσει, όχι όχι θα δεις. Πηγαίνει λοιπόν την επόμενη μέρα, έρχεται ο άλλος ο μπαμπούλας ας πούμε λαϊκά και τον βλέπει ξαφνικά να κάνει τη διαδικασία και την λειτουργία του τσαγιού. Τότε του λέει ο κακός, θα σε ακολουθήσω γιατί είσαι δάσκαλος. Τι θέλω να πω. Θέλω να πω ότι αν παράγεις ένα έργο το οποίο πραγματικά βοηθάει τους άλλους, ο άλλος ακόμα κι αν έχει κακή διάθεση αρχικά βλέπει ότι τελικά δεν κάνεις τίποτα εναντίον του.

...Το καλό είναι πιο ανθεκτικό από το κακό.

...Η ισχύ είναι η επιβολή της δύναμης πάνω στον άλλον, η δύναμη είναι πάνω στον εαυτό μας.

...Ο χειρότερος εχθρός δεν είναι ο αντίπαλος είναι ο εαυτός μας, αυτό προσπαθεί να πει κι ο Χριστός. Αν έχεις καταφέρει και πραγματικά έχεις κάνει υπέρβαση και βλέπεις τα πράγματα όπως ήταν η διδασκαλία τότε βλέπεις διαφορετικά και τον συνάνθρωπο
...Όταν τα πράγματα πάνε καλά κανένας δεν ζητάει βοήθεια, βοήθεια είναι μόνο όταν τα πράγματα πάνε στραβά. Είναι μερικοί που έχουν ασχοληθεί ειδικά με με τα πράγματα όταν είναι στραβά. Είναι το ίδιο ακόμα και στον αθλητισμό όταν τα πράγματα πάνε καλά κερδίζει η ομάδα όταν δεν πάνε καλά φταίει ο προπονητής. Ο προπονητής κάνει συνεχώς την ίδια δουλειά αλλά πρέπει να το διαχειριστεί . Για οποιαδήποτε κρίση είναι δύσκολο να σας ζητήσει κάποιος να τον βοηθήστε πριν έρθει η κρίση. Γιατί μερικές φορές έχει και έλλειψη κρίσης. Και επειδή έχει έλλειψη κρίσης θα υποστεί την κρίση που θα έρθει. Άρα το πρόβλημα είναι όταν εξετάζουμε τα δεδομένα είναι λίγοι άνθρωποι που μπορούν να δουν τι θα γίνει από πριν τι θα γίνει μετά.

...Είναι μετά την συνειδητοποίηση που ασχολούμαστε με τους άλλους όταν βλέπουμε ότι ο άνθρωπος υπάρχει μόνο μέσα από τον συνάνθρωπο.

...Νομίζω ότι δεν πρέπει να μπερδεύουμε τον εγκέφαλό μας με τα πόδια μας. Θα σας δώσω ένα πολύ απλό παράδειγμα για να δείτε ότι που το πάω. Έχετε ποτέ σκεφτεί πόσο υποφέρετε με τα πόδια σας όλη την ημέρα επειδή είσαστε γυναίκα και φοράτε τακούνια; Έχετε ρωτήσει ποτέ τα πόδια σας πώς ζουν αυτή τη ζωή; Η ιδέα ποια είναι. Είναι ότι όταν ασχολούμαστε μόνο με αυτό έχουμε την εντύπωση ότι όλη η ζωή είναι κόλαση γιατί έχουμε κατεβάσει το επίπεδο της ανάλυσης. Ξέρετε άμα είχατε πολλά προβλήματα θα ήταν απλώς να είσαστε καθισμένη με΄τα θα δείτε ότι τα προβλήματά σας έχουν μεταφερθεί και έχουν πάει πιο πάνω.

...Ξηλώνουμε αυτά που δεν έχουν θεμέλια. Άρα άμα είναι καλά θεμελιωμένα χτίζουμε πάνω σε αυτό.

...Η βασική ιδέα είναι ότι το έργο είναι σαν μια ταινία κι άλλοι κοιτάζουν μόνο την φωτογραφία. Μία φωτογραφία δεν κουνιέται. Αλλά άμα βάλετε στην σειρά μία φωτογραφία θα δείτε ότι είναι μία ταινία. Εδώ είναι ακριβώς το ίδιο κάθε κοινωνία επικεντρώνεται στα σημερινά της προβλήματα και λέω αυτά τα προβλήματα είναι προβλήματα ουσίας, είναι θεμελιακά, είναι πολυτέλειας, είναι προβλήματα στρατηγικής ή επιλογής και θεωρίας αποφάσεων.

...Για μένα το μεγάλο πρόβλημα στην Κύπρο ήταν το 74'. Είναι πολλοί που το διαχειρίστηκαν σαν να μην υπήρχε. Εγώ δεν το ξεχνάω.

...Ο Άγιος Αυγουστινός λέει ότι για να είσαι ευτυχισμένος να ζητάς αυτά που έχεις. Αλλά δεν σημάινει ότι δεν μπορείς να τα δώσεις...

...Γιατί ο παπάς δεν πηγαίνει σε κάθε σπίτι και πηγαίνει κάθε σπίτι στον παπά, μα γιατί είναι πιο αποτελεσματικά και γι' αυτό λέγεται και εκκλησία. Η ιδέα είναι ότι, άμα σκεφτείτε ορθολογικά, κάθε άνθρωπος που πηγαίνει στην εκκλησία - πολλοί υποφέρουν, μιλάει κάποιος που είναι ο παπάς και μετά βγαίνουν και είναι χαρούμενοι. Γιατί; Μα δεν τους έχει μιλήσει για το προσωπικό τους πρόβλημα, αλλά τους έχει αλλάξει την θεώρηση των προβλημάτων κι όταν βλέπουν κι άλλους ανθρώπους να υποφέρουν ακόμα περισσότερο το πρώτο πράγμα που σκέφτονται είναι να τον βοηθήσουν. Μόλις βοηθάτε τον άλλον αμέσως έχετε περισσότερο ανθρωπιά και δεν είναι ανάγκη να σας πει ευχαριστώ.

...Όταν επικεντρωνόμαστε μόνο και μόνο σε μέτρα τοπικά στο τέλος δεν έχουμε προοπτική γιατί λέμε θα σώσουμε την κατάσταση της ημέρας, και την επόμενη μέρα τι θα κάνεις; Είναι ακριβώς το ίδιο.

...Άλλο να μην βασίζεσαι κι άλλο να τα αξιοποιείς.

...Όταν κάποιος δεν σκέφτεται τίποτα ακολουθεί μία σκέψη του άλλου, αν όμως έχει εφόδια και μπορεί πραγματικά να αναπτυχθεί

...Το μεγάλο είναι πολλαπλασιαστικό είναι ικανό να βοηθήσει πολλά πράγματα

...Άμα κάποιος συνεχώς ασχολείται με τα δάχτυλά του και δεν κοιτάζει το χέρι του, έχει πέντε προβλήματα, άμα κοιτάζει το χέρι του έχει ένα το οποίο θα έχει πέντε λύσεις

...Αν την στιγμή της επιλογής αναπτυχθεί μία στρατηγική τότε σε επίπεδο τακτικής έχουμε απάντηση.

...Υπογράφουμε συνθήκες όχι για να τελειώσουμε τους πολέμους αλλά για να αρχίσουμε τους επόμενους

...Όταν έχουμε τρεις επιλογές στην στρατηγική παίρνουμε την τέταρτη

...Ζεόλιθος> θα τα εφαρμόσουμε (αποτελέσματα) σε όλη την Κύπρο

...Εμείς οι Έλληνες γενικά είμαστε τόσο τεμπέληδες που αναγκαστικά γεννηθήκαμε έξυπνοι, γιατί ο τεμπέλης δεν του αρέσει να κάνει δύο φορές το ίδιο πράγμα.

...Όταν έχουμε στη διάθεσή μας τοπικά τέτοια μυαλά είναι καλό να τα αξιοποιήσουμε γιατί ευχαριστεί το Δάσκαλο

...Δήμαρχος της Κερύνειας > Θράκη

...Αυτός που δεν είναι ελεύθερος δεν μπορεί να γίνει ελεύθερος, μπορεί να απελευθερωθεί. Η απελευθέρωση είναι σημαντική.

...Αν δεν είμαστε ικανοί να σκεφτούμε ότι μπορεί να υπάρχει στρατηγική που απελευθερώνει δεν θα την εφαρμόσουμε ποτέ.

...Η γραφικότητα δεν πειράζει αυτό που πειράζει είναι να μην την αντέχεις > Μακάρι οι πολιτικοί να ήταν γραφικοί σαν τον Μαντέλα
+
Gandhi
=
απελευθέρωσαν ολόκληρο κράτος ενώ
δεν είχαν δυνάμεις ενώ δεν είχαν οπλισμό
κι είχαν μόνο την ψυχή τους και το σώμα τους... μας δείχνουν τον δρόμο

Κολοκοτρώνης>

...Ελευθερία - άμα δεν διεκδικώ εγώ την ελευθερία μου και την περιμένω μόνο από τους άλλους τότε δεν είναι η ελευθερία είναι μόνο δικαίωμα έως να αφανιστεί

...Η πρώτη συνειδητοποίηση της ελευθερίας είναι το πρώτο βήμα προς την απελευθέρωση

...Στο κάτω κάτω της γραφής είσαι ελεύθερος μόνο επειδή το νιώθεις

...Πάσχα - κεριά
εκείνο που έχει σημασία είναι να το δώσει ο ένας στον άλλον
μεταφέρουμε την συνέχεια του φωτός > αυτό δημιουργεί ένα μονοπάτι πάνω σε αυτό το μονοπάτι μπορούμε να χτίσουμε

...Στην κατάθλιψη το πρώτο πράγμα είναι να αντιληφθείς ότι είσαι άρρωστος, άμα δεν αντιλαμβάνεσαι ότι είσαι άρρωστος πρώτον γιατί να πάρεις φάρμακα εφόσον δεν είσαι άρρωστος.
Όλες αυτές οι δυσκολίες που εμφανίζονται τώρα στην πραγματικότητα προϋπήρχαν απλώς δεν ξέραμε ότι υπήρχε ασθένεια.

...Όταν πηγαίνετε στο νοσοκομείο και γίνετε η εγχείρηση είναι οδυνηρή, η εγχείρηση όμως είναι η αρχή της απελευθέρωσης


Συνέντευξη του Νίκου Λυγερού στην εκπομπή «Μαζί στο ΡΙΚ» με την Ελίτα Μιχαηλίδου στις 15/01/2014. Αποσπάσματα απομαγνητοφώνησης: Σταμπολίδου Σβέτα.



Ελληνικός Ζεόλιθος

Ελληνικός Ζεόλιθος.
Ο όρος ζεόλιθος επινοήθηκε το 1756 από τον Σουηδό ορυκτολόγο Axel Fredrik Cronstedt, ο οποίος παρατήρησε ότι κατά την ταχεία θέρμανση του ορυκτού stilbite, παράγονται μεγάλες ποσότητες ατμού από το νερό, οι οποίες απορροφούνται από το ορυκτό. Βασιζόμενος σ’ αυτό το γεγονός, ονόμασε αυτό το ορυκτό zeolite, από την ελληνική λέξη ζέω (zeō), που σημαίνει βράζω και λίθος. Οι ζεόλιθοι είναι αργιλοπυριτικά μέλη μιας οικογένειας μικροπορωδών στερεών γνωστή ως μοριακά κόσκινα.. Μέχρι σήμερα έχουν αναγνωρισθεί και περιγραφεί περισσότερα από 45 είδη φυσικών ζεόλιθων. Εν τούτοις, μόνο επτά από αυτά και συγκεκριμένα τα ορυκτά μορντενίτης, κλινοπτιλόλιθος, φερριερίτης, χαμπαζίτης, εριονίτης, φιλλιψίτης και ανάλκιμο απαντούν σε ικανοποιητικές ποσότητες, ώστε να θεωρούνται εκμεταλλεύσιμα υλικά. Για διατροφικές, φαρμακευτικές, ιατρικές, περιβαλλοντικές, υδατικές, γεωργικές και βιομηχανικές χρήσεις, απαιτείται η περιεκτικότητα σε ζεόλιθο τύπου-HEU (κλινοπτιλόλιθο- ευλανδίτη) να είναι μεγαλύτερη από 75%. Σε 30 θέσεις του Νομού Έβρου εντοπίστηκαν 4 είδη ζεολίθων. Σε 4 από τις 10 θέσεις του Δήμου Τριγώνου (Πετρωτά- Πεντάλοφος) εντοπίστηκε φυσικός ζεόλιθος με ποιότητα που κυμαίνεται από 76% έως 89%. Το οικονομικό- επενδυτικό ενδιαφέρον εντοπίζεται στην θέση Ρέμα Ντρίστα των Πετρωτών του Δήμου Τριγώνου, όπου εντοπίστηκαν αποθέματα υψηλής ποιότητας φυσικού ζεόλιθου, ο αποκαλούμενος Ελληνικός Φυσικός Ζεόλιθος (ΕΛΦΥΖΕ). Ο ΕΛΦΥΖΕ, ορυκτολογικά περιέχει 89% ζεόλιθο τύπου HEU (κλινοπτιλόλιθο-ευλανδίτη), 3% μαρμαρυγία + αργιλικά ορυκτά, 4% αστρίους, 2% χαλαζία και 2% χριστοβαλίτη.

ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΖΕΟΛΙΘΩΝ

Γεωργία:

• Ως 100% φυσικό προϊόν μπορεί να χρησιμοποιηθεί στη βιολογική γεωργία. Οι ευεργετικές του επιδράσεις είναι μόνιμες, αφού δεν αποικοδομείται όπως τα άλλα βελτιωτικά εδάφους.
• Βελτίωση γεύσης και ποιότητας τροφίμων.
• Αποδεσμεύει αργά και με φυσικό τρόπο τις θρεπτικές ουσίες στο ριζικό σύστημα των νέων φυτών, αυξάνοντας έτσι τη δύναμη και την απόδοση τους.
• Η ανάμειξη του ζεόλιθου στα αγροτικά εδάφη βελτιώνει τις θρεπτικές ικανότητες του εδάφους. Αποφέρει εντυπωσιακά αποτελέσματα όσον αφορά τους ρυθμούς ανάπτυξης του φυτού, μειώνει τις ασθένειες στο ριζικό σύστημα, αυξάνοντας την παραγωγή και την ποιότητα των αγροτικών προϊόντων.
• Η χρήση του στις καλλιέργειες, εκτός της ποιοτικής βελτίωσης των καρπών, προσφέρει αύξηση παραγωγής κατά 30% - 55% στο σιτάρι, 33% στο ρύζι, 50% στο καλαμπόκι, 17% στο βαμβάκι, 73% στο σταφύλι, 48% - 52% στη ντομάτα, 45% στο ακτινίδιο καθώς και 25% αύξηση ανθοφορίας στα γαρύφαλλα.
• Με την χρήση λιγότερων λιπασμάτων και νερού προάγεται η καλή διαχείριση του εδάφους και η μείωση της ρύπανσης που προέρχεται από την έκπλυση των λιπασμάτων στον υδροφόρο ορίζοντα.
• Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως υπόστρωμα που βοηθάει στην ανάπτυξη υδροπονικών καλλιεργειών, σε λαχανοκομικά, ανθοκομικά, αρωματικά είδη, σε μεσογειακές συνθήκες και δίνει προϊόντα υψηλής παραγωγής και ποιότητας.
• Συλλαμβάνει και ρυθμίζει όλα τα πολύτιμα θρεπτικά συστατικά όπως κάλιο, μαγνήσιο, ασβέστιο και ιχνοστοιχεία και τα απελευθερώνει αργά όποτε απαιτείται.
• Απορροφά και παγιδεύει τις τοξικές προσμείξεις.
• Συμβάλλει στην εξισορρόπηση του pH του εδάφους.
• Μειώνει το κόστος των λιπασμάτων και των φυτοφαρμάκων.
• Ανακουφίζει τα συμπυκνωμένα εδάφη.
• Βελτιώνει την δομή του εδάφους, το κάνει πιο χαλαρό με αποτέλεσμα τα φυτά να αναπτύσσονται πολύ πιο καλύτερα.
• Έχει την ιδιότητα να κατακρατεί το νερό και μειώνει την απώλεια νερού.
• Μειώνει την δημιουργία ξηρών σημείων.
• Σκοτώνει τα παθογόνα.
• Μειώνει ή εξαλείφει τις οσμές.
• Μειώνει τις μύγες και σκοτώνει τους
σπόρους των ζιζανίων.

Κτηνοτροφία:

• Προφυλάσσει τα ζώα από τις εντερικές παθήσεις, καταπολεμώντας τις διάρροιες.
• Mειώνει την κατανάλωση τροφής.
• Mειώνει την φαρμακευτική αγωγή των ζώων.
• Μειώνει τη θνησιμότητα των νέων ζώων και συμβάλει στην ανάπτυξή τους.
• Δεσμεύει την αμμωνία που παράγεται κατά την πέψη της τροφής, ενώ ταυτόχρονα απελευθερώνει κάλλιο που ρυθμίζει την οξύτητα του στομάχου γεγονός που διευκολύνει την απορρόφηση μετάλλων και θρεπτικών στοιχείων.
• Δεσμεύει και απομακρύνει μέσω τις πεπτικής οδού τις τοξίνες και τις αλλεργιογόνες ουσίες των τροφών.
• Βελτιώνει το ανοσοποιητικό σύστημα των ζώων.
• Συμβάλλει στην αύξηση παραγωγή γάλακτος και στην ποιότητα του κρέατος. Στην γαλακτοπαραγωγή των αγελάδων έχει διαπιστωθεί αύξηση κατά 17%.
• Βοηθάει στον έλεγχο των οσμών, κυρίως αμμωνίας και υδρόθειου σε χώρους συντήρησης και αποθήκευσης τροφών κτηνοτροφικών μονάδων.
• Ως μέσα βελτίωσης των συνθηκών διαβίωσης των ζώων στους θαλάμους εκτροφής.
• Στα πουλερικά παρατηρείται αύξηση της ωοτοκίας τους και 7% αύξηση του βάρος τους.
• Σε εκτροφή κατσικιών σε ποσοστό 2,5% στο σιτηρέσιο τους είχε σαν αποτέλεσμα την αύξηση του βάρους, γέννησης σε τρίδυμους και τετράδυμους τοκετούς και σημαντική αύξηση περιεκτικότητας λίπους στο γάλα τους.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, σύμφωνα με την οδηγία 70/524/ΕΟΚ (Commission Regu- lation (EC) No 1810/2005) έχει εγκρίνει επίσημα τη χρήση κλινοπτιλόλιθου ιζηματογενούς προέλευσης ως συνδετική και αντισυσσωματική πρόσθετη ύλη στις ζωοτροφές των πτηνών, των βοοειδών, των χοίρων και του σολομού.

Περιβάλλον:

• Βελτίωση ποιότητας πόσιμου νερού.
• Χρησιμοποιείται στον καθαρισμό διαφόρων τύπων λυμάτων (αστικά, βιομηχανικά, γεωργικά, ραδιενεργά απόβλητα).
• Βοηθάει στην ανάπτυξη και τον πολλαπλασιασμό πολλών υδρόβιων οργανισμών.
• Στα νερά της λίμνης, αλλά και σε άλλους υδάτινους όγκους, ρυθμίζει το pH του νερού προς το ουδέτερο, εμπλουτίζει σε οξυγόνο το νερό, μειώνει τα βακτήρια, βελτιώνει τη διαβίωση και ανάπτυξη των οργανισμών και φυτών.
• Δέσμευση και απομάκρυνση βαρέων μετάλλων και ραδιενεργών νουκλεοτιδίων από το έδαφος.
• Αφαίρεση ραδιενεργών ισοτόπων από πυρηνικά απόβλητα.
• Στα στερεά απόβλητα μεταλλείου και κυρίως στη λεκάνη διαχείρισης τελμάτων, αποτρέπει την έκπλυση των μετάλλων με το νερό της βροχής.

Βιομηχανία Υδρογονανθράκων:

• Ως καταλυτές στη διύλιση του πετρελαίου.
• Ως απορρυπαντικά για τον καθαρισμό των πετροχημικών αγωγών.
• Ως καταλύτες για την παραγωγή υγρών καυσίμων υψηλής περιεκτικότητας σε οκτάνια.
• Για την παραγωγή και εξυγίανση του φυσικού αερίου.
• Απομάκρυνση ατμών υδραργύρου από φυσικό αέριο.


Οι φυσικοί ζεόλιθοι σχηματίζονται όταν ηφαιστειακά πετρώματα και στρώματα τέφρας αντιδρούν με αλκαλικά υπόγεια νερά. Χαρακτηριστικά ο κλινοπτιλολίτης χρησιμοποιήθηκε το 1986, από τη Ρωσική κυβέρνηση για την απορρόφηση ραδιενεργών χημικών και άλλων επιβλαβών τοξινών μετά την καταστροφή του Τσερνομπίλ. Οι άνθρωποι έδειξαν μείωση κατά 30% σε ραδιενεργά ισότοπα, μετά την πρώτη εφαρμογή του Ζεόλιθου. Στην Μεγάλη Βρετανία χρησιμοποιείται για την απομάκρυνση καισίου 137 και στρόντιου 90 από ραδιενεργά απόβλητα.

Ιατρική:

• Ως συμπλήρωμα διατροφής.
• Αυξάνει την ενέργεια και βελτιώνει την απορρόφηση των θρεπτικών ουσιών από τον πεπτικό σωλήνα.
• Δεσμεύει τις τοξίνες και τα βαρέα μέταλλα που απελευθερώνονται από το κάψιμο του λίπους, με συνέπεια αυτά να μην περνούν στον οργανισμό.
• Δεσμεύει και αποβάλλει τις βλαβερές ουσίες που μπαίνουν στον οργανισμό από την τροφή, το νερό και τον αέρα.
• Ως ρυθμιστικοί παράγοντες για τη μείωση της οξύτητας του στομαχικού περιεχομένου.
• Για τη θεραπεία του έλκους του στομάχου.
• Για την επιτάχυνση της επούλωσης των τραυμάτων.
• Αυξάνει τα επίπεδα αντιοξειδωτικών στο σώμα.
• Συνδέεται με τις ελεύθερες ρίζες στο σώμα.
• Βοηθά στην αλκαλοποίηση του pH.
• Σταθεροποιεί και ρυθμίζει το ανοσοποιητικό σύστημα.
• Μειώνει τις παρενέργειες της χημειοθεραπείας/ακτινοβολίας.

Ιχθυοκαλλιέργεια:

• Φιλτράρει το νερό και απορροφά την αμμωνία.
• Για την απομάκρυνση των βαρέων μετάλλων.
• Την αύξηση του οξυγόνου στα αεριζόμενα νερά των ιχθυοκαλλιεργειών και στις δεξαμενές μεταφοράς ζωντανών ψαριών.

Ο Κολοσσός της Ρόδου | Χρωματικές χορδές - Νουβέλα

Νίκος Λυγερός: Ο Κολοσσός της Ρόδου | Χρωματικές χορδές - Νουβέλα.
Ο Κολοσσός της Ρόδου δεν είναι μόνο ένα από τα επτά θαύματα του αρχαίου κόσμου, ούτε μόνο ένα άγαλμα που απεικόνιζε τον Ήλιο. Ο Κολοσσός της Ρόδου δεν είναι μόνο το έργο του Χάρη του Λίνδιου, μαθητή του Λύσιππου, ούτε μόνο το σύμβολο του προστάτη της στην πολιορκία. Ο Κολοσσός της Ρόδου δεν αντανακλά μόνο το φως του ήλιου με την μπρούντζινη επιδερμίδα του, ούτε αντιπροσωπεύει μια απλή ανθρώπινη μορφή. Ο Κολοσσός της Ρόδου έχει όλες αυτές τις ιδιότητες, αλλά ταυτόχρονα είναι ένα αναγνωρισμένο σύμβολο, διαχρονικό, από όλη την Ανθρωπότητα. Είναι ένα άγαλμα ελευθερίας πριν καν γεννηθεί αυτή η ιδέα στο μυαλό του Γάλλου γλύπτη Bartholdi. Είναι ένα σύμβολο που δείχνει ότι η ελευθερία προέρχεται από την αντίσταση και αυτή από τη γνώση, γιατί οι Ρόδιοι κράτησαν τη θέση τους δίχως να υποκύψουν στην πολιορκία μέσω των τειχών της πόλης. Αυτό το σύμβολο δεν είναι μόνο σύμβολο ειρήνης αλλά και ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Επισημαίνει την αξία της γνώσης, της αντίστασης, της ελευθερίας. Με άλλα λόγια αντιπροσωπεύει μια μορφή Homo Universalis που αποτελεί Humanitatis Opus, δηλαδή έργο της Ανθρωπότητας που με την καινοτομία και την αισθητική του κατάφερε να αποκαλεστεί θαύμα αφού κανείς άλλος δεν είχε καταφέρει αυτό το επίτευγμα που υλοποιεί αυτήν την υπέρβαση. Αυτό είναι για μας, ο Κολοσσός της Ρόδου, ένα δώρο του Ελληνισμού στην Ανθρωπότητα.
Νίκος Λυγερός
www.lygeros.org

N. Λυγερός: Χρωματικές χορδές - Νουβέλα

Χρωματικές χορδές

Η υπόθεση ήταν παράξενη.
Αυτό ήταν το μόνο σίγουρο.
Αν υπήρχε κάτι για το οποίο κάποιος μπορούσε να ήταν σίγουρος εκτός από την αβεβαιότητα.
Σκέφτηκε βέβαια τη θεωρία της κομψότητας.
Τουλάχιστον για να περιγράψει τα γεγονότα.
Αλλά αυτά ήταν τόσο πολύπλοκα που αποφάσισε ότι δεν είχε νόημα αυτή η προσπάθεια.
Το έργο θα έπρεπε να ήταν κολοσσιαίο.
Ήταν απαραίτητο, και λόγω συνέχειας και λόγω ανάγκης.
Δίχως να ξεχάσουν τη χαρά.
Η ανάγνωση του πύργου της Βαβέλ δεν επαρκούσε.
Χρειαζόταν κάποια άλλη καινοτομία.
Δεν αρκούσε να σκάψουν τον ουρανό.
Ακόμα και αν αυτός ήταν τα θεμέλια.
Με την κατανόηση τα πράγματα ήταν διαφορετικά.
Υπήρχε και η επινόηση
Αλλά πάλι είχε μείνει μόνο αυτός.
Γιατί αγαπούσε την Ανθρωπότητα άραγε.
Ποιος μπορούσε να το πει.
Μόνο αν ξαναγεννιόταν ο εγκέφαλος.
Κι αν τα νοητικά σχήματα είχαν παραμείνει τα ίδια από τότε.
Από τότε.
Αυτή η σκέψη προκάλεσε μετασκέψη.
Και αυτή έγινε συνειδητή.
Έπρεπε να ξεφύγουν από το καθιερωμένο.
Αλλά πόσο όμως για να βρουν τη λύση.
Η επίλυση είχε αρχίσει εδώ και αιώνες.
Μα ποιος μπορούσε να το πιστέψει.
Δεν ήταν θέμα πίστης.
Η γνώση ήταν αυτή που έλειπε.
Δεν τον ξάφνιασε αφού ήξερε ότι ήξερε.
Η αναβίωση δεν ήταν ανακύκλωση.
Έβλεπε ήδη τα ίχνη της πολυκυκλικότητας.
Ήθελαν δεν ήθελαν, θα γινόταν.
Όχι γιατί γνώρισαν τις βάσεις, αλλά γιατί ήξεραν τα θεμέλια.
Θυμήθηκε το πλέξιμο.
Είχε επιλέξει το υλικό του.
Ήταν οι χρωματικές χορδές.